Σε ιστολόγια και λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυκλοφορεί βίντεο το οποίο υποτίθεται πως δείχνει τοίχο γεμάτο με κρανία και οστά ανθρώπων σε υπόγεια στοά κάτω από εβραϊκή συναγωγή στην Νέα Υόρκη. Ωστόσο, ο εν λόγω ισχυρισμός είναι ψευδής.
Αναπαραγωγές των ισχυρισμών σε μέσα ενημέρωσης και ιστολόγια: katohika.gr, lumi-news.gr, onenewspage.com
Παραδείγματα σχετικών αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να βρείτε αρχειοθετημένα εδώ, εδώ και εδώ.
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Ανάλυση του ισχυρισμού
Τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα παρουσιάζουν το βίντεο ως απόδειξη ύπαρξης μυστικής στοάς με ανθρώπινα οστά κάτω από εβραϊκή συναγωγή στην Νέα Υόρκη. Χρησιμοποιώντας το εργαλείο InVid διαχωρίσαμε το βίντεο στα επιμέρους καρέ του και με βάση αυτά κάναμε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας για να βρούμε περισσότερες αναπαραγωγές.
Από τα αποτελέσματα καταλήξαμε σε βίντεο του λογαριασμού Gloss στο TikTok το οποίο είναι το ίδιο με το εξεταζόμενο, με καλύτερη ανάλυση. Στην περιγραφή αναφέρεται ότι το βίντεο δείχνει περιήγηση στις Κατακόμβες του Παρισιού, ένα δίκτυο από υπόγεια οστεοφυλάκια τα οποία περιέχουν οστά περίπου 6 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι κατακόμβες χτίστηκαν αρχικά για να ενισχύσουν τα θεμέλια των λατομείων της πόλης ενώ αργότερα τμήμα τους χρησιμοποιήθηκε για να τοποθετηθούν τα οστεφυλάκια καθώς τα κοιμητήρια είχαν έλλειψη χώρου. Στην περιγραφή του βίντεο από τον λογαριασμό Gloss αναφέρονται τα εξής:
We head underground to visit the Catacombes de Paris, which hold the remains of more than six million people.
With @urbex_abandoned
Αναζητήσαμε τον λογαριασμό @urbex_abandonded και μας οδήγησε στο σχετικό προφίλ στο Instagram και στο αρχικό βίντεο. Ο εν λόγω λογαριασμός παράγει υλικό το οποίο εντάσσεται σε μια κατηγορία περιεχομένου που ονομάζεται Urban Exploration (γνωστό και ως Urbex). Όσοι ασχολούνται με την δραστηριότητα παίρνουν φωτογραφίες και βίντεο από γνωστά ιστορικά ή τοπικά μνημεία και σημεία ενδιαφέροντος. Σε αυτό το πλαίσιο, ο εν λόγω λογαριασμός κατέγραψε την πορεία μέσα από τμήμα των Κατακομβών του Παρισιού μέσα από φωτογραφίες και βίντεο τα οποία δείχνουν μεταξύ άλλων τον βωμό και τον τοίχο με τα οστά που βλέπουμε και στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα.
Συμπέρασμα
Το εξεταζόμενο βίντεο δεν λήφθηκε στην Νέα Υόρκη και δεν δείχνει τοίχο από ανθρώπινα οστά σε μυστική στοά κάτω από εβραϊκή συναγωγή. Πρόκειται για τμήμα από τις Κατακόμβες του Παρισιού οι οποίες περιέχουν οστεοφυλάκια με οστά περίπου 6 εκατομμυρίων ανθρώπων. Το μνημείο αποτελεί προορισμό για χιλιάδες επισκέπτες και ένας εξ αυτών κατέγραψε την επίσκεψη του σε βίντεο το οποίο στην συνέχεια χρησιμοποιήθηκε από ελληνικούς λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με προσθήκη ψευδούς περιγραφής.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
