Παραπλανητικός ισχυρισμός Μαρινάκη για μηνιαίο κέρδος 500-1,000 ευρώ στους γιατρούς από φορολόγηση των εφημεριών

Στην ενημέρωση πολιτικών συντακτών της 8ης Ιουνίου 2026, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ρωτήθηκε για τη μισθολογική αύξηση Αρχιεπισκόπου και Μητροπολιτών, σε αντιδιαστολή με τις αποδοχές άλλων εργαζομένων, όπως αναπληρωτών εκπαιδευτικών, νοσηλευτών και γιατρών του ΕΣΥ. Στην απάντησή του, ο κ. Μαρινάκης ανέφερε σειρά κυβερνητικών μέτρων για εργαζομένους του Δημοσίου και, μεταξύ αυτών, επικαλέστηκε την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών των γιατρών.

Η αναφορά του κ. Μαρινάκη ωστόσο δεν έγινε μεμονωμένα, καθώς είχαν προηγηθεί αντίστοιχες κυβερνητικές αναφορές του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος σε ανάρτησή του στο X στις 13 Μαΐου 2026 παρουσίασε παραδείγματα μεγάλης μείωσης φόρου για γιατρούς, ενώ την επομένη, σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews, μίλησε για μειώσεις φόρου 6,000, 8,000 και 10,000 ευρώ. Ωστόσο, ακόμη και λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις αναφορές, ο ισχυρισμός ότι από το συγκεκριμένο μέτρο «το κέρδος που έχει ένας γιατρός είναι από 500 έως και 1,000 ευρώ τον μήνα» δεν τεκμηριώνεται ως γενική ή αντιπροσωπευτική εικόνα. Η αυτοτελής φορολόγηση πράγματι αυξάνει το καθαρό ποσό που λαμβάνουν οι γιατροί για τις εφημερίες τους. Όμως το ύψος του οφέλους που παρουσίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είναι πολλαπλάσιο της αρχικής κυβερνητικής εκτίμησης και μπορεί να προκύψει μόνο σε περιπτώσεις πολύ υψηλών μηνιαίων μεικτών αμοιβών εφημεριών.

Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός

Στη συνέντευξη τύπου της 8ης Ιουνίου 2026, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής ως απάντηση στην σχετική ερώτηση που έκανε ο δημοσιογράφος Χρήστος Αβραμίδης για τις μισθολογικές αλλαγές στους Αρχιεπισκόπους και Μητροπολίτες:

Το ξέρατε ότι με την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών που ψηφίστηκε από την Κυβέρνησή μας πριν από περίπου 1,5 χρόνο, το κέρδος που έχει ένας γιατρός είναι από 500 έως και 1,000 ευρώ τον μήνα;

Ανάλυση του ισχυρισμού

Η επίμαχη δήλωση έγινε στο πλαίσιο απάντησης για τη μισθολογική αύξηση των Μητροπολιτών. Ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε ότι δεν ισχύει πως η κυβέρνηση «δίνει στους κληρικούς και δεν δίνει στους υπόλοιπους», φέρνοντας ως παραδείγματα την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών, την επιστροφή ενοικίων σε εργαζομένους που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές και αυξήσεις στο ιατρικονοσηλευτικό προσωπικό.

Ο ισχυρισμός που εξετάζουμε δεν αφορά το σύνολο αυτών των μέτρων, αλλά αποκλειστικά το αριθμητικό σκέλος της αναφοράς για τις εφημερίες. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζουμε αν η αυτοτελής φορολόγηση οδηγεί σε μηνιαίο καθαρό όφελος 500 έως 1,000 ευρώ για έναν γιατρό.

Τι είναι η αυτοτελής φορολόγηση των εφημεριών

Οι εφημερίες αποτελούν πρόσθετη αμοιβή των γιατρών. Πριν από τη θέσπιση του νέου καθεστώτος, οι αμοιβές αυτές προσθέτονταν στο υπόλοιπο φορολογητέο εισόδημα και φορολογούνταν με τη γενική κλίμακα μισθωτής εργασίας.

Με τον νόμο 5162/2024, προστέθηκε ειδική πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η αμοιβή του ιατρικού προσωπικού για εφημερίες φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 22%, με εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης για τα συγκεκριμένα εισοδήματα.

Με νεότερη ρύθμιση, στον νόμο 5246/2025, ο συντελεστής 22% αντικαταστάθηκε από συντελεστή 20% για τις αμοιβές εφημεριών του ιατρικού προσωπικού. Η ίδια νομοθεσία προβλέπει ότι το άρθρο 3, στο οποίο εντάσσεται η συγκεκριμένη τροποποίηση, ισχύει για εισοδήματα που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2026.

Συνεπώς, το μέτρο δεν σημαίνει ότι ο γιατρός «κερδίζει» ολόκληρη την αμοιβή της εφημερίας. Το όφελος προκύπτει από τη διαφορά ανάμεσα στον φόρο που θα πλήρωνε με τη γενική κλίμακα και στον αυτοτελή συντελεστή. Επομένως, το ύψος του καθαρού οφέλους εξαρτάται κυρίως από δύο παράγοντες, από το ύψος των μεικτών αμοιβών εφημεριών που λαμβάνει ο γιατρός μέσα στον μήνα και από τον οριακό συντελεστή με τον οποίο θα φορολογούνταν αυτές χωρίς την αυτοτελή φορολόγηση.

Τι είχε ανακοινώσει αρχικά η ίδια η κυβέρνηση

Η ίδια η κυβέρνηση, όταν παρουσίασε το μέτρο, δεν έκανε λόγο για μηνιαίο όφελος 500 έως 1,000 ευρώ.

Τον Σεπτέμβριο του 2024, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανέφερε ότι από το 2025 θα ισχύσει αυτοτελής φορολόγηση των εφημεριών των γιατρών του ΕΣΥ με συντελεστή 22%, υπολογίζοντας το μηνιαίο καθαρό όφελος «μεσοσταθμικά» στα 150 ευρώ και προσθέτοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνά τα 200 ευρώ.

Το ίδιο ποσό επαναλαμβάνεται και σε κυβερνητικό ενημερωτικό τύπου «ερωτήσεων-απαντήσεων», όπου αναφέρεται ότι το μέσο μηνιαίο καθαρό όφελος για τους γιατρούς υπολογίζεται στα 150 ευρώ και σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνά τα 200 ευρώ.

Οι μεταγενέστερες δηλώσεις Γεωργιάδη

Πριν από τη δήλωση του κ. Μαρινάκη, ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης είχε παρουσιάσει υψηλότερα ποσά σε σχέση με την αρχική κυβερνητική εκτίμηση. Στις 13 Μαΐου 2026, σε ανάρτησή του στο X, δημοσίευσε γράφημα με «παραδείγματα μείωσης φόρου για ιατρούς». Σε αυτό εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις με ετήσια μείωση φόρου 7,000 ευρώ και 10,300 ευρώ, ποσά που αν επιμεριστούν σε 12 μήνες αντιστοιχούν περίπου σε 583 και 858 ευρώ τον μήνα. Στο ίδιο γράφημα, όμως, υπάρχουν και παραδείγματα με μείωση φόρου 3,430, 3,150 και 3,750 ευρώ, δηλαδή περίπου 286, 263 και 313 ευρώ τον μήνα αντίστοιχα.

Την επόμενη ημέρα, στις 14 Μαΐου 2026, το Υπουργείο Υγείας δημοσίευσε σημεία συνέντευξης του κ. Γεωργιάδη στο ΕΡΤnews, όπου ο Υπουργός ανέφερε ότι με τον νέο τρόπο αυτοτελούς φορολόγησης οι γιατροί του ΕΣΥ έχουν διαφορά στην καταβολή φόρου «μείον 8,000, μείον 10,000, μείον 6,000» ευρώ. Στην ίδια αναφορά, ο κ. Γεωργιάδης χαρακτήρισε την αλλαγή «μεγάλη αύξηση εισοδήματος» για τους γιατρούς του ΕΣΥ.

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 20 Μαΐου 2026, σε δελτίο Τύπου του Υπουργείου Υγείας, ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι οι γιατροί του ΕΣΥ είδαν στα εκκαθαριστικά τους τη διαφορά από την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών και ότι «ο μέσος όρος είναι περίπου 7 χιλιάδες ευρώ λιγότερος φόρος».

Οι παραπάνω αναφορές δείχνουν ότι υπάρχουν κυβερνητικά παραδείγματα που μπορούν να πλησιάσουν το εύρος που χρησιμοποίησε αργότερα ο κ. Μαρινάκης. Δεν δείχνουν, όμως, από μόνες τους ότι το όφελος 500 έως 1,000 ευρώ τον μήνα αποτελεί γενική ή αντιπροσωπευτική εικόνα για τους γιατρούς του ΕΣΥ. Η ανάρτηση της 13ης Μαΐου παρουσιάζει επιλεγμένα παραδείγματα, ενώ οι μεταγενέστερες δηλώσεις δεν συνοδεύονται, στη δημοσιευμένη μορφή τους, από αναλυτικά στοιχεία για το δείγμα, τη διάμεσο, την κατανομή των ωφελειών ή τη μεθοδολογία του υπολογισμού. Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν το εύρος 500-1,000 ευρώ τεκμηριώνεται ως γενικός ισχυρισμός για «έναν γιατρό», όχι αν μπορεί να εμφανιστεί σε ορισμένες υψηλές περιπτώσεις.

Η μεταγενέστερη μείωση του αυτοτελούς συντελεστή από 22% σε 20% δεν αρκεί από μόνη της για να εξηγήσει τη διαφορά ανάμεσα στα 150 ευρώ της αρχικής εκτίμησης και στο εύρος 500-1,000 ευρώ. Για κάθε 1,000 ευρώ μεικτών εφημεριών, η μείωση του συντελεστή κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες δίνει επιπλέον όφελος 20 ευρώ.

Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία

Για το φορολογικό έτος 2026 και εφεξής, η γενική φορολογική κλίμακα μισθωτής εργασίας προβλέπει συντελεστή 34% για εισόδημα από 30,001 έως 40,000 ευρώ, 39% για εισόδημα από 40,000.01 έως 60,000 ευρώ και 44% για εισόδημα άνω των 60,000 ευρώ.

Κατά συνέπεια, με τον αυτοτελή συντελεστή 20%, το όφελος ανά 100 ευρώ μεικτών εφημεριών έχει ως εξής:

Επομένως, το εύρος 500-1,000 ευρώ μηνιαίου οφέλους δεν είναι μαθηματικά αδύνατο σε κάθε ατομική περίπτωση. Θα μπορούσε να προκύψει για γιατρό με πολύ υψηλές μηνιαίες μεικτές αμοιβές εφημεριών και υψηλό οριακό φορολογικό συντελεστή. Αυτό όμως είναι διαφορετικό από τον ισχυρισμό ότι «ένας γιατρός» κερδίζει γενικά 500 έως 1,000 ευρώ τον μήνα από το μέτρο.

Για να φτάσει το καθαρό όφελος στα 500 ή στα 1,000 ευρώ τον μήνα, οι μηνιαίες μεικτές αμοιβές από εφημερίες θα έπρεπε να είναι οι εξής:

Για την καλύτερη αποτίμηση αυτής της τάξης μεγέθους, σημειώνεται ότι τον Φεβρουάριο του 2024 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε αύξηση 20% στις αποζημιώσεις για τις εφημερίες των γιατρών του ΕΣΥ. Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι το ωρομίσθιο εφημεριών διαμορφώνεται σε 8.90 ευρώ για Συντονιστή Διευθυντή, 8.46 ευρώ για Διευθυντή, 8.08 ευρώ για Επιμελητή Α΄, 7.06 ευρώ για Επιμελητή Β΄ και 5.38 ευρώ για έμμισθο ειδικευόμενο, με προβλεπόμενες προσαυξήσεις για νυχτερινές, Κυριακές και εξαιρέσιμες ημέρες.

Ακόμη και στο πιο ευνοϊκό σενάριο για τον ισχυρισμό, δηλαδή με σύγκριση απέναντι στον ανώτατο οριακό συντελεστή 44%, απαιτούνται περίπου 2,083 ευρώ μεικτές εφημερίες τον μήνα για όφελος 500 ευρώ και περίπου 4,167 ευρώ μεικτές εφημερίες τον μήνα για όφελος 1,000 ευρώ. Σε χαμηλότερους οριακούς συντελεστές, τα απαιτούμενα ποσά είναι ακόμη μεγαλύτερα.

Οι παραπάνω υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί και βασίζονται στον οριακό συντελεστή με τον οποίο θα φορολογούνταν οι αμοιβές εφημεριών χωρίς την αυτοτελή φορολόγηση.

Για το φορολογικό έτος 2025, όταν η αυτοτελής φορολόγηση είχε αρχικά τεθεί στο 22%, η γενική κλίμακα μισθωτής εργασίας έφτανε στο 36% για εισόδημα 30,001-40,000 ευρώ και στο 44% για εισόδημα άνω των 40,001 ευρώ. Σε εκείνη την περίπτωση, το όφελος θα ήταν 14 ή 22 ευρώ ανά 100 ευρώ μεικτών εφημεριών, άρα για όφελος 500-1,000 ευρώ θα απαιτούνταν επίσης πολύ υψηλές μηνιαίες αμοιβές εφημεριών.

Τι ανέφερε στο FactReview ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου

Το FactReview επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πρόεδρο του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, Αθανάσιο Εξαδάκτυλο, ο οποίος ανέφερε ότι τα ποσά στα οποία αναφέρθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν περιγράφουν το σύνηθες όφελος των γιατρών από την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών.

Απαντώντας στο αν το εύρος 500-1,000 ευρώ τον μήνα είναι αντιπροσωπευτικό ή αφορά ειδικές περιπτώσεις, ο κ. Εξαδάκτυλος δήλωσε:

Προφανώς οι αριθμοί αυτοί αφορούν ανθρώπους που κάνουν έναν υπερβολικά μεγάλο αριθμό εφημεριών […] Αυτό αφορά αυτούς που κάνουν το μέγιστο αριθμό εφημεριών.

Πρόσθεσε επίσης ότι το ποσό των 500 ευρώ δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως κατώτερο ή σύνηθες όφελος. Ο ίδιος αναγνώρισε ότι το μέτρο έχει πραγματικό όφελος, λέγοντας ότι:

Υπάρχει κέρδος για τους ανθρώπους από την αυτοτελή φορολόγηση, προφανώς υπάρχει.

Ωστόσο, ως προς τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να εμφανιστεί υψηλό όφελος, σημείωσε ότι πολλές εφημερίες κάνουν κυρίως γιατροί σε τμήματα με μικρή στελέχωση:

Αν σε ένα τμήμα υπάρχουν 2 άνθρωποι που κάνουν εφημερίες, αυτοί κάνουν πολλές.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως ανέφερε, μπορεί να φτάνουν τις 15 εφημερίες.

Η τοποθέτηση αυτή συνάδει με τα παραπάνω αριθμητικά δεδομένα, τα οποία δείχνουν πως το όφελος 500-1,000 ευρώ δεν αποκλείεται σε ατομικές περιπτώσεις γιατρών με πολύ πολλές εφημερίες, αλλά δεν προκύπτει ως γενική ή αντιπροσωπευτική εικόνα για έναν γιατρό του ΕΣΥ.

Τα ερωτήματα προς το Υπουργείο Υγείας και οι απαντήσεις

Το FactReview απέστειλε σχετικά ερωτήματα και στο Υπουργείο Υγείας, ζητώντας διευκρινίσεις για το αν το όφελος 500-1,000 ευρώ τον μήνα αποτελεί επίσημη εκτίμηση για το μέσο ή τυπικό όφελος ενός γιατρού του ΕΣΥ ή αν αφορά υψηλές, ειδικές, περιπτώσεις. Ζητήσαμε επίσης στοιχεία για τη βάση υπολογισμού των αναφορών του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, περί μειώσεων φόρου 6,000, 8,000, 10,000 ευρώ και περί «μέσου όρου περίπου 7 χιλιάδων ευρώ λιγότερου φόρου».

Μέχρι τη δημοσίευση του άρθρου, το Υπουργείο Υγείας δεν είχε αποστείλει απάντηση ή σχόλιο, ωστόσο το άρθρο θα επικαιροποιηθεί εφόσον λάβουμε απάντηση.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός του Παύλου Μαρινάκη ότι με την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών «το κέρδος που έχει ένας γιατρός είναι από 500 έως και 1,000 ευρώ τον μήνα» είναι παραπλανητικός.

Η αυτοτελής φορολόγηση των εφημεριών αποτελεί πραγματικό μέτρο φορολογικής ελάφρυνσης για τους γιατρούς του ΕΣΥ. Υπάρχουν επίσης μεταγενέστερες κυβερνητικές αναφορές, κυρίως από τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, που παρουσιάζουν παραδείγματα υψηλών ετήσιων μειώσεων φόρου. Ωστόσο, οι αναφορές αυτές δεν συνοδεύονται από αναλυτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι το όφελος 500 έως 1,000 ευρώ τον μήνα αποτελεί γενική ή αντιπροσωπευτική περίπτωση.

Η αρχική κυβερνητική εκτίμηση έκανε λόγο για 150 ευρώ μηνιαίο καθαρό όφελος μεσοσταθμικά και σε πολλές περιπτώσεις πάνω από 200 ευρώ. Παράλληλα, ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, Αθανάσιος Εξαδάκτυλος, ανέφερε στο FactReview ότι τα ποσά αυτά αφορούν γιατρούς που κάνουν υπερβολικά μεγάλο ή μέγιστο αριθμό εφημεριών. Για να προκύψει όφελος 500 έως 1,000 ευρώ μόνο από τη διαφορά φορολόγησης, απαιτούνται πολύ υψηλές μηνιαίες μεικτές αμοιβές εφημεριών και υψηλός προηγούμενος οριακός φορολογικός συντελεστής.

Στάμος Αρχοντής

Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.