Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς και δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης αναπαράγουν τις τελευταίες ημέρες τον ισχυρισμό ότι μετά τον αποχαρακτηρισμό εγγράφων για την δολοφονία του Τζόν Κένεντι, κυκλοφόρησε νέο βίντεο που δείχνει τον οδηγό της λιμουζίνας του να τον πυροβολεί. Ωστόσο ο εν λόγω ισχυρισμός είναι ψευδής.
Αναπαραγωγές των ισχυρισμών σε μέσα ενημέρωσης: skai.gr (αρχική έκδοση – το άρθρο έχει πλέον αλλάξει τον τίτλο – η νέα έκδοση εδώ), madata.gr, newsbomb.gr, alldaynews.gr, apopsilive.gr, iliatoday.gr, panictimes.gr, newsgf.net, choratouaxoritou.gr
Παραδείγματα αναπαραγωγής του ισχυρισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται αρχειοθετημένα εδώ και εδώ.
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Στα σχετικά δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:
Ανάλυση του ισχυρισμού
Οι εξεταζόμενοι ισχυρισμοί ξεκίνησαν να κυκλοφορούν στον απόηχο του εκτελεστικού διατάγματος του Ντόναλντ Τραμπ για αποχαρακτηρισμό απόρρητων εγγράφων για δολοφονίες 3 σημαινόντων προσώπων. Οι αποχαρακτηρισμοί αφορούν τις δολοφονίες του 35ου προέδρου των ΗΠΑ, Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι (γνωστού και ως JFK), του αδερφού του, Ρόμπερτ Φράνσις Κένεντι, και του ηγέτη κοινωνικών δικαιωμάτων Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Καταρχάς, χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι το εν λόγω διάταγμα προς το παρόν δεν έχει οδηγήσει σε δημοσιοποίηση κανενός νέου υλικού, παρά μόνο ορίζει χρονικά πλαίσια ώστε η δημοσιοποίηση να λάβει χώρα μελλοντικά. Τα επίμαχα δημοσιεύματα βασίζονται μόνο σε προϋπάρχον δημόσιο υλικό.
Ο JFK δολοφονήθηκε το Νοέμβριο του 1963 στην πόλη Ντάλας της πολιτείας του Τέξας. Ο δολοφόνος του, Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ, αμερικανός βετεράνος πεζοναύτης ταυτοποιήθηκε και συνελήφθη από τις αρχές μέσα σε λίγες ώρες. Έπειτα, 2 ημέρες μετά την δολοφονία του Κένεντι, ο Όσβαλντ δολοφονήθηκε από τον Τζάκ Ρούμπι, ιδιοκτήτη νυχτερινού καταστήματος διασκέδασης, ενώ μεταφέρονταν από την αστυνομία στην φυλακή.
Τα κίνητρα για την δολοφονία του Κένεντι αποτελούν αντικείμενο συνωμοσιολογικών θεωριών επί σειρά δεκαετιών. Αυτά τα αφηγήματα συχνά χρησιμοποιούν στοιχεία από τις φωτογραφίες και τα βίντεο που κυκλοφόρησαν μετά τη δολοφονία, ως αποδείξεις ότι ο Κένεντι δολοφονήθηκε κατόπιν εντολών από μέλη της κυβέρνησης, και διατείνονται είτε ότι ο Όσβαλντ κατηγορήθηκε άδικα, είτε ότι ήταν μέρος αυτής της συνωμοσίας.
Ένα από τα σχετικά αφηγήματα που επανέρχεται τακτικά στο δημόσιο διάλογο, είναι πως ο Κένεντι δεν πυροβολήθηκε από τον Όσβαλντ, αλλά από τον οδηγό της λιμουζίνας του. Ως τεκμήριο για τον εν λόγω ισχυρισμό, χρησιμοποιείται ένα βίντεο που γύρισε ο Αβραάμ Ζαπρούντερ, ουκρανο-αμερικανός ιδιοκτήτης καταστήματος ρούχων, ο οποίος ήταν παρών στη δολοφονία. Το βίντεο του Ζαπρούντερ, το οποίο κυκλοφόρησε σύντομα μετά το περιστατικό, αποτελεί την πιο ξεκάθαρη απεικόνιση της στιγμής δολοφονίας του Κένεντι.
Το σημείο το οποίο χαρακτηρίζεται τεκμήριο περί δολοφονίας του Κένεντι από τον οδηγό του, είναι τα λίγα δευτερόλεπτα πριν τον πυροβολισμό, όπου φαίνεται ο οδηγός να έχει γυρίσει το κεφάλι προς τα πίσω καθίσματα. Σε εκείνο το σημείο, ο επίμαχος ισχυρισμός κάνει λόγο για όπλο που φαίνεται να εμφανίζεται από τον ώμο του οδηγού 2 δευτερόλεπτα πριν σημειωθεί το χτύπημα της σφαίρας. Ωστόσο, όπως διακρίνουμε και στο παρακάτω βίντεο μας όπου μεγενθύνουμε το επίμαχο σημείο, αυτό που φαίνεται δεν είναι όπλο, αλλά η αντανάκλαση του ήλιου στα μαλλιά του συνοδηγού:
Αυτό καθίσταται σαφές όταν το ίδιο πλάνο επιβραδύνεται, ώστε να φαίνεται κάθε καρέ ξεχωριστά:
Τα πλάνα από το βίντεο καθώς και άλλο σχετικό υλικό, συμπληρωματικά με τις μαρτυρίες όσων βρίσκονταν στην λιμουζίνα τεκμηριώνουν ότι η σφαίρα που σκότωσε τον Κένεντι ήρθε από το όπλο του Όσβαλντ.
Τέλος, είναι σκόπιμο να παραθέσουμε κάποιες διευκρινίσεις αναφορικά με τα επίσημα έγγραφα για τη δολοφονία του JFK. Από το 1992, ορίστηκε νομοθετικά η συγκέντρωσή τους σε μια ενιαία συλλογή, και η δημοσιοποίηση του συνόλου τους μέχρι το 2017, εκτός περιορισμένων αποκρύψεων για λόγους εθνικής ασφαλείας. Ήδη το 98% των εγγράφων είχε δημοσιοποιηθεί προηγουμένως, και από το 2017, οι διαδοχικές κυβερνήσεις των Τραμπ και Μπάιντεν, άρχισαν να δημοσιοποιούν μεγάλο μέρος από τα εναπομείναντα χιλιάδες έγγραφα, φτάνοντας το 99% τον Ιούνιο 2023.
Από τις σημαντικότερες αποκαλύψεις που συμπεριλαμβάνονταν στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα των τελευταίων ετών, είναι ότι η CIA παρακολουθούσε στενά τον Όσβαλντ για έτη πριν τη δολοφονία, πράγμα που η υπηρεσία αρχικά είχε αποκρύψει. Οι επικριτές της CIA εικάζουν ότι η υπηρεσία μπορεί ακόμη να αποκρύβει κάποια έγγραφα που εκθέτουν επιχειρησιακές αποτυχίες της στην αποτροπή της δολοφονίας, ή πιο υποθετικά, κάποια στενότερη επαφή της με τον Όσβαλντ. Ωστόσο, και οι επικριτικοί ερευνητές αναγνωρίζουν ότι δεν είναι διαθέσιμο κανένα εδραιωμένο τεκμήριο για άμεση σύνδεση της CIA με την απόπειρα δολοφονίας, πόσο μάλλον κάποιο εύκολα εντοπίσιμο στοιχείο στο υπάρχον βιντεοληπτικό υλικό.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι μετά τον αποχαρακτηρισμό εγγράφων για την δολοφονία του Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι από τον Ντόναλντ Τραμπ, κυκλοφόρησε νέο βίντεο που δείχνει τον Κένεντι να δολοφονείται από τον οδηγό της λιμουζίνας του, είναι ψευδής. Το επίμαχο βίντεο γυρίστηκε από παραστεκάμενο στη δολοφονία και εξαρχής αναγνωρίστηκε ως η πιο ξεκάθαρη καταγραφή του συμβάντος. Το βίντεο δε δείχνει τον οδηγό να βγάζει όπλο και να πυροβολεί τον Κένεντι, αλλά μια αντανάκλαση του ήλιου στα μαλλιά του συνοδηγού της λιμουζίνας, όπως φαίνεται στο αρχικό βίντεο υψηλής ανάλυσης, και με εξέταση καρέ-καρέ.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
Συνιδρυτής και senior editor στο FactReview.
