Σε αναρτήσεις στα social media αναπαράγονται φωτογραφίες από σημεία διανομής τροφίμων στην Γάζα με τον ισχυρισμό ότι άρθρο της γερμανικής εφημερίδας Bild αποκάλυψε πως οι σκηνές με ανθρώπους που προσπαθούν να βρουν φαγητό είναι στημένες για να δώσουν την ψευδή εντύπωση ότι υπάρχει λιμός στην Γάζα. Ωστόσο η εν λόγω πλαισίωση είναι ψευδής καθώς οι φωτογραφίες είναι πραγματικές ενώ υπάρχει όντως λιμός στην Γάζα.
Παραδείγματα σχετικών αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να δείτε εδώ και εδώ.
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:
Η γερμανική εφημερίδα BILD αποκάλυψε την στημένη αλήθεια πίσω από τις εμφανιζόμενες εικόνες κοριτσιών που αναζητούν νερό στη Γάζα, οι οποίες έχουν ήδη δημοσιευτεί χωρίς καμία έρευνα από το περιοδικό TIME.
Η έρευνα αποκαλύπτει ότι πίσω από τις φωτογραφίες κρύβεται ένα ολόκληρο σκηνικό. Με βασικό στοιχείο έναν τσιμεντένιο τοίχο, σκηνοθετημένο περίτεχνα, με εγκατεστημένη κάμερα, ενώ στην κορυφή βρίσκεται μια συρόμενη υπερσύγχρονη κάμερα που πηγαινοέρχεται ψάχνοντας και βιντεοσκοπώντας το «τέλειο πρόσωπο» της «απελπισίας» στη Γάζα το οποίο πουλαει πουλάει.
Πολλαπλές εικόνες που δημιουργήθηκαν σε αυτό το συγκεκριμένο σκηνικό αγοράστηκαν και τυπώθηκαν παγκοσμίως από το Times Magazine, το Stern Magazine Corp και το New York Magazine, και περιττό πλέον να πούμε από το CNN, το BBC και το Deutschlandfunk στη Γερμανία. Στη συνέχεια, η BILD, η οποία αμφέβαλε για αυτές τις εικόνες, προέβαλε το σκηνικό και ξεκίνησε τη δική της έρευνα, αποκαλύπτοντας ολόκληρο το σκηνικό, τα επαγγελματικά συνεργεία και τον αρχηγό της ομάδας, τον αυτοαποκαλούμενο φωτογράφο Anas Bayed Fteiha. Τόση δημοσιογραφική ακεραιότητα.
Ποιος προσέλαβε αυτόν τον ψηφιακό τρομοκράτη;
Το τουρκικό πρακτορείο Anadolu – ένα φερέφωνο της τουρκικής κυβέρνησης που ασχολείται μόνο με την προπαγάνδα και την παραπληροφόρηση!
Σχετική ανάρτηση έκανε και ο επίσημος λογαριασμός της κυβέρνησης του Ισραήλ στο Twitter υποστηρίζοντας την αβάσιμη θεωρία συνωμοσίας γνωστή ως “Pallywood”, δηλαδή το συστηματικό στήσιμο σκηνικών εξαθλίωσης στη Γάζα στο πλαίσιο προπαγάνδας.
Πλειάδα αντίστοιχων σκηνικών που έχουν παρουσιαστεί ως ψευδή στο πλαίσιο αυτής της θεωρίας συνωμοσίας έχουν καταρριφθεί από πολυάριθμους οργανισμούς ελέγχου γεγονότων.
Ανάλυση του ισχυρισμού
Εντός του 2025 οι περιορισμοί στην είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας εντός της Γάζας από την κυβέρνηση του Ισραήλ σε συνδυασμό με την καταστροφή σημαντικών υποδομών εντός της Γάζας από τις δυνάμεις του Ισραήλ έχει οδηγήσει σε επισιτιστική κρίση, γεγονός το οποίο έχει επιβεβαιωθεί από πολυάριθμους διεθνείς οργανισμούς πέραν της κάλυψης από δημοσιογραφικά μέσα.
Στην προκειμένη περίπτωση, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζουν δυο φωτογραφίες, μια από το περιοδικό Time και μια από τη Γερμανική εφημερίδα Bild ως απόδειξη στημένων φωτογραφιών στη Γάζα με σκοπό να παρουσιαστεί ψευδώς ότι υπάρχει πρόβλημα σίτισης στο πλαίσιο προπαγάνδας. Αρχικά, αναφορικά με τις φωτογραφίες που αναπαράγονται από τους επίμαχους λογαριασμούς, πρόκειται για φωτογραφίες από δυο διαφορετικές ημέρες. Η φωτογραφία στα δεξιά, την οποία δημοσίευσε η Bild, που δείχνει τον φωτογράφο να απαθανατίζει τους Παλαιστίνιους που ζητούν φαγητό λήφθηκε στις 24 Ιουλίου από τον Khames Alrefi στην Γάζα για λογαριασμό του τουρκικού πρακτορείου ειδήσεων Anadolu. Η φωτογραφία που δημοσίευσε το περιοδικό Time, όπως φαίνεται από τα δεδομένα στο σχετικό αποθετήριο, λήφθηκε στις 22 Ιουλίου 2025 από τον Ali Jadallah για λογαριασμό του Anadolu. Επομένως πρόκειται για δύο φωτογραφίες που έχουν δυο ημέρες διαφορά μεταξύ τους, καθιστώντας τον ισχυρισμό των επίμαχων αναρτήσεων ότι η φωτογραφία της Bild δείχνει το “στήσιμο” της φωτογραφίας που εμφανίζεται στο περιοδικό Time πλήρως ψευδή.
Επιπρόσθετα, για το σκηνικό της δεύτερης φωτογραφίας, πέρα από απλές φωτογραφίες υπάρχουν και βίντεο που δείχνουν το συγκεκριμένο σημείο διανομής, οπτικοακουστικό υλικό που βρίσκεται στο σχετικό αποθετήριο του Anadolu.
Όπως φαίνεται και στο βίντεο οι δημοσιογράφοι βρίσκονται σε ένα κατεστραμένο σημείο με Παλαιστινίους που προσπαθούν να πάρουν τρόφιμα και νερό από τα σημεία διανομής. Ενώ οι δημοσιογράφοι κατέγραφαν τα άτομα που βρίσκονταν στον χώρο, είτε στο σημείο διανομής τροφίμων είτε σε σημεία προσωρινής διαμονής, δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ή στοιχείο ότι τα άτομα που βρίσκονταν εκεί για να ζητήσουν τρόφιμα τοποθετήθηκαν εκεί από τους δημοσιογράφους που κατέγραφαν την κατάσταση.
Η πραγματικότητα του λοιμού στην Γάζα
Παρά τους ισχυρισμούς από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωση περί στημένων σκηνικών στο πλαίσιο προπαγάνδας, τα στοιχεία πλέον δείχνουν αδιαμφισβήτητα ότι υπάρχει σοβαρή επισιτιστική κρίση στην Γάζα η οποία έχει προκληθεί από τον περιορισμό διέλευσης προμηθειών εντός της Γάζας από το Ισραήλ.
Ήδη από τον Ιούνιο του 2025 αναφορά των Ηνωμένων Εθνών έκανε λόγο για 2,700 παιδιά κάτω των 5 ετών στην Γάζα που υπέφεραν από οξύ υποσιτισμό, νούμερα τα οποία αποτελούσαν τριπλασιασμό σε σχέση με τους τρεις προηγούμενους μήνες. Στα μέσα Ιουλίου σημειώθηκαν 110 θάνατοι από υποσιτισμό, μεταξύ των οποίων 80 παιδιά και 11 ενήλικες. Μέχρι τις 30 Ιουλίου ο αριθμός έφτασε τα 154 άτομα, 89 εκ των οποίων ήταν παιδιά. Πλέον, πολυάριθμοι οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων δηλώνουν ότι τα στοιχεία δείχνουν συστηματική προσπάθεια περιορισμού των τροφίμων που φτάνουν στην Γάζα από το Ισραήλ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πρόσφατη ανακοίνωση της Διεθνούς Αμνηστίας, στην οποία γίνεται λόγος για “πολιτική λιμού” στην Γάζα. Σχετικές εκκλήσεις για να επιτραπεί η ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας που φτάνει στην Γάζα έχουν γίνει επανειλημμένα και από τα Ηνωμένα Έθνη, τα οποία τονίζουν ότι το Ισραήλ παρουσιάζει οργανισμούς που επιχειρούν στο πεδίο και συνεργάζονται με τα Ηνωμένα Έθνη ως τρομοκράτες χωρίς καμία τεκμηρίωση.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν στα περιοδικά Time και Bild δείχνουν το ίδιο σκηνικό στη Γάζα, το οποίο είχε στηθεί από φωτογράφο του τουρκικού πρακτορείου Anadolu στο πλαίσιο προπαγάνδας, είναι πλήρως αβάσιμος. Αρχικά, οι δυο φωτογραφίες λήφθηκαν από διαφορετικούς φωτογράφους με δυο μέρες απόσταση. Επίσης, για την περίπτωση της φωτογραφίας που δείχνει τον φωτογράφο του Anadolu να απαθανατίζει τη στιγμή που Παλαιστίνιοι ζητούν φαγητό, υπάρχει και σχετικό βίντεο που δείχνει τη δράση των φωτογράφων στο εν λόγω σημείο διανομής. Οι φωτογράφοι απλώς κινούνταν μέσα στον κόσμο και τραβούσαν φωτογραφίες από διάφορα σημεία, χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξη ή στοιχείο που να συνηγορεί υπέρ του ισχυρισμού ότι το σκηνικό ήταν στημένο. Τέλος, τα στοιχεία από πολυάριθμους οργανισμούς δείχνουν ότι υπάρχει σοβαρό επισιτιστικό πρόβλημα στη Γάζα, το οποίο μάλιστα έχει χαρακτηριστεί από οργανισμούς όπως η Διεθνής Αμνηστία ως “πολιτική λιμού” στη Γάζα, η οποία έχει οδηγήσει στον θάνατο λόγω υποσιτισμού πάνω από 100 παιδιά κάτω των 5 ετών μέχρι τον Αύγουστο του 2025.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
