Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζουν 3 φωτογραφίες οι οποίες υποτίθεται πως δείχνουν την διάσωση του ίδιου μικρού κοριτσιού σε διαφορετικές περιπτώσεις με τον ισχυρισμός ότι αυτές οι φωτογρφίες αποτελούν απόδειξη στημένου σκηνικού διάσωσης στην Γάζα. Ωστόσο ο εν λόγω ισχυρισμός είναι ψευδής καθώς πρόκειται για φωτογραφίες που δείχνουν το ίδιο κορίτσι σε διαφορετικές στιγμές της ίδιας καταστροφής το 2016 στην Συρία.
Παραδείγματα σχετικών αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα βρείτε αρχειοθετημένα εδώ, εδώ και εδώ.
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:
Και λίγα λόγια για Παλαιστινη 3 διασώσεις του ίδιου παιδιού από διαφορετικούς διασώστες προπαγανδιστή μου
Ανάλυση του ισχυρισμού
Ο ισχυρισμός που αναπαράγεται από τις εξεταζόμενες αναρτήσεις είναι πως οι φωτογραφίες που κοινοποιούν δείχνουν το ίδιο κορίτσι σε 3 διαφορετικές περιπτώσεις διάσωσης στην Γάζα, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται για στημένα περιστατικά. Ωστόσο οι 3 φωτογραφίες, ενώ δείχνουν πράγματι το ίδιο κορίτσι, λήφθηκαν την ίδια μέρα, στο ίδιο συμβάν το 2016 στην Συρία.
Από αντίστροφη αναζήτηση των φωτογραφιών εντοπίσαμε δημοσιεύματα από διαφορετικά μέσα ενημέρωσης που κάλυψαν το γεγονός. Πρόκειται για βομβαρδισμό κηδείας στο ανατολικό Χαλέπι στην Συρία τον Αύγουστο του 2016. Οι τρεις φωτογραφίες που αναπαράγουν οι εξεταζόμενες αναρτήσεις εντοπίζονται σε διαφορετικά ενημερωτικά άρθρα εκείνης της περιόδου.
Μια από τις πρώτες αναπαραγωγές που εντοπίσαμε είναι σε άρθρο της Washington Post στις 27 Αυγούστου 2016 στο οποίο γίνεται αναφορά σε βομβαρδισμό κηδείας στο προάστειο Bab al-Nairab στην Συρία το οποίο έγινε σε τμήματα με την πρώτη βόμβα να είχε πέσει κατά την τελετή και την δεύτερη όταν έφταναν οι ομάδες πρώτων βοηθειών. Ο συνολικός αριθμός των νεκρών είχε υπολογιστεί στους 25. Σε αυτό το άρθρο της Washington Post βρίσκουμε την πρώτη εικόνα με τον διασώστη που φοράει λευκό κράνος και κρατάει τα δυο παιδιά.
Τόσο αυτή όσο και οι άλλες δυο φωτογραφίες λήφθηκαν από τον Σύριο φωτοδημοσιογράφο Amreer Al halbi για το AFP, και ανέβηκαν αρχικά στο αποθετήριο φωτογραφιών και βίντεο Getty Images.
Στην ίδια πλατφόρμα βρίσκουμε και ένα βίντεο 57 δευτερολέπτων το οποίο λήφθηκε από δημοσιογράφο του Sky News και στο οποίο βλέπουμε το περιστατικό που δείχνουν οι παραπάνω φωτογραφίες.
Συμπέρασμα
Με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, ο ισχυρισμός ότι αναρτήσεις στα social media δείχνουν στημένες διασώσεις με 3 φωτογραφίες του ίδιου κοριτσιού να διασώζεται 3 φορές στην Γάζα ανά μερικές μέρες είναι ψευδής. Οι φωτογραφίες που αναπαράγονται από τις εξεταζόμενες αναρτήσεις δείχνουν πράγματι το ίδιο κορίτσι, αλλά πρόκειται για φωτογραφίες που λήφθηκαν σε διαφορετικές στιγμές την ίδια ημέρα και στο ίδιο περιστατικό. Πρόκειται για διάσωση ανθρώπων μετά από βομβαρισμό κηδείας στο προάστιο Bab al-Nairab στην Συρία τον Αύγουστο του 2016 και δεν έχει καμία σχέση με την διαμάχη Χαμάς-Ισραήλ.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
