Σελίδες ενημέρωσης και λογαριασμοί στα social media αναπαράγουν ένα βίντεο το οποίο πλαισιώνεται με τον ισχυρισμό ότι απεικονίζει μέλος της Χαμάς, κατά την πρόσφατη επίθεση της παραστρατιωτικής οργάνωσης στο Ισραήλ, να πέφτει με αλεξίπτωτο πλαγιάς πάνω σε ηλεκτροφόρα καλώδια και να πιάνει φωτιά. Ωστόσο, το εν λόγω βίντεο είναι προγενέστερο της πρόσφατης επίθεσης στο Ισραήλ και λήφθηκε στη Νότια Κορέα.
Αναπαραγωγές του ισχυρισμού σε μέσα ενημέρωσης και ιστολόγια: tanea.gr, onlarissa.gr, karditsastakra.com, to10.gr,
Παραδείγματα σχετικών αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα βρείτε αρχειοθετημένα εδώ και εδώ.
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Στις υπό εξέταση αναρτήσεις διαβάζουμε τα εξής:
Μαχητές της Χαμάς, ενώ επιτίθεντο στο έδαφος του Ισραήλ με αλεξίπτωτο πλαγιάς, πέρασαν πάνω από γραμμή ηλεκτρικού ρεύματος, έπαθαν ηλεκτροπληξία και πέθαναν.. Τελικά πιο πολλά κοινά με τους Ρώσους από όσο νομίζουμε!!!
Ανάλυση του ισχυρισμού
Το συγκεκριμένο βίντεο αποτελεί ένα ακόμα πάραδειγμα σε μια σειρά αντίστοιχων περιπτώσεων παραπληροφόρησης που σχετίζονται με την πρόσφατη επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ. Στις μέρες που ακολούθησαν την επίθεση είδαμε μια σημαντική έξαρση αναπαραγωγής ψευδών ισχυρισμών, κυρίως με χρήση οπτικοακουστικού υλικού το οποίο παρουσιάζεται ως σχετικό με την σύγκρουση. Μπορείτε να βρείτε όλα τα σχετικά μας άρθρα για την σύγκρουση Χαμάς-Ισραήλ εδώ.
Το υπό εξέταση βίντεο
Ενώ τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το επίμαχο βίντεο δείχνει μέλος της Χαμάς να προσκρούει σε καλώδια ρεύματος στο πλαίσιο της επίθεσης στο Ισραήλ, το βίντεο είναι προγενέστερο της επίθεσης και δεν τραβήχτηκε στο Ισραήλ.
Κατά την επίθεση στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, όντως ένας από τους τρόπους με τους οποίους η Χαμάς εισέβαλε στην χώρα ήταν στέλνοντας μέλη της με αλεξίπτωτα πλαγιάς, και υπάρχουν αρκετά πλάνα που επιβεβαιώνουν αυτό το γεγονός.
Δοκιμάζοντας να βρούμε το βίντεο μέσω αντίστροφης αναζήτησης στιγμιότυπων δεν καταφέραμε να εντοπίσουμε την αρχική αναπαραγωγή, συνεπώς δοκιμάσαμε να αναζητήσουμε το περιστατικό με λέξεις κλειδιά και στο χρονικό εύρος μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2023 και 5 Οκτωβρίου 2023. Από αυτή την αναζήτηση εντοπίσαμε μια προγενέστερη αναπαραγωγή σε βίντεο που ανέβηκε στο YouTube στις 18 Ιουνίου το οποίο ήταν έγχρωμο και όχι ασπρόμαυρό όπως η έκδοση που κυκλοφόρησε στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης.
Μέσω αυτού καταλήξαμε εν τέλει σε άρθρο της νοτιοκορεάτικης ιστοσελίδας bobaedream.co.kr όπου εξηγείται το περιστατικό με περισσότερες λεπτομέρειες. Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι πρόκειται για ατύχημα που έλαβε χώρα στις 16 Ιουνίου κοντά στην παραλία της περιοχής Seopjikoji στην Νότια Κορέα και ο 60χρονος άντρας που προσέκρουσε στα καλώδια πέθανε λόγω ηλεκτροπληξίας. Χρησιμοποιώντας την υπηρεσία Street View του Google Maps επιβεβαίωσαμε και το σημείο όπου έγινε η λήψη του βίντεο.
Συμπέρασμα
Με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, ο ισχυρισμός ότι το επίμαχο βίντεο δείχνει μέλος της Χαμάς να προσκρούει σε καλώδια ρεύματος με αλεξίπτωτο πλαγιάς στο πλαίσιο επίθεσης στο Ισραήλ είναι ψευδής. Το βίντεο δείχνει 60χρονο ο οποίος πέθανε λόγω ηλεκτροπληξίας μετά την πρόσκρουση στα καλώδια ρεύματος, λήφθηκε κοντά στην παραλία της περιοχής Seopjikoji στην Νότια Κορέα στις 16 Ιουνίου 2023 και δεν έχει καμία σχέση με την επίθεση στο Ισραήλ.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
