Ψευδείς ισχυρισμοί για “αναγκαστική ευθανασία” σε άτομα με αναπηρία στην Ολλανδία

Αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναφέρουν πως οι γιατροί στην Ολλανδία έχουν λάβει εντολή να κάνουν ευθανασία σε πολίτες με αναπηρία, με σκοπό να “σώσουν τον πλανήτη”, ακόμα και εάν αυτοί δεν εκφράζουν πλεόν την επιθυμία να πεθάνουν και πως, μέχρι στιγμής, 40 άτομα έχουν υποβληθεί σε αναγκαστική ευθανασία. Ωστόσο, οι εν λόγω ισχυρισμοί δεν αληθεύουν.

Παραδείγματα αναπαραγωγής των εν λόγω ισχυρισμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να βρείτε αρχειοθετημένα εδώ, εδώ και εδώ.

Μετά την κυκλοφορία των παραπάνω αναρτήσεων, κυκλοφόρησε σε σελίδες ενημέρωσης μία ακόμα παραλλαγή των εξεταζόμενων ισχυρισμών. Μερικά παραδείγματα βλέπουμε εδώ, εδώ, και εδώ. Στις αναπαραγωγές αυτές έχουν, μεταξύ άλλων, προστεθεί και οι ισχυρισμοί πως η ολλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει με σχέδιο για τη νομιμοποίηση της ευθανασίας σε παιδιά με αυτισμό, ή/και αναπηρίες ακόμα και κάτω των 12 ετών, και πως τα ποσοστά αυτισμού εκτοξεύονται σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο, με πολλούς ειδικούς να κατηγορούν το εντατικό πρόγραμμα εμβολίων που επιβάλλεται στους νέους.

Οι εξεταζόμενοι ισχυρισμοί

Στις υπό εξέταση αναρτήσεις αναφέρονται τα εξής:

Η Ολλανδία ξεκινά την ευθανασία των ατόμων με αναπηρία για να “σώσει τον πλανήτη”.
Οι γιατροί στην Ολλανδία έχουν λάβει εντολή να αρχίσουν να κάνουν ευθανασία σε πολίτες με αυτισμό και άλλες μικρές αναπηρίες, χωρίς φόβο δίωξης, ακόμη και αν ο ασθενής δεν εκφράζει πλέον την επιθυμία να πεθάνει.
Μέχρι στιγμής, 40 άτομα έχουν υποβληθεί σε αναγκαστική ευθανασία.
Πριν από 50 χρόνια, 1 στα 3800 παιδιά ήταν αυτιστικά, το 2022 ήταν 1 στα 60 αυτιστικά παιδιά και υπολογίζεται ότι θα φτάσουν το 1 στα 2 αυτιστικά παιδιά το 2030…
Επομένως, η θέληση για ζωή του αυτιστικού παιδιού ή των γονιών δεν θα έχει πλέον σημασία, αφού ο γιατρός “ο ήρωας της πρώτης γραμμής” θα δίνει τη θανατική καταδίκη.

Σε σελίδες ενημέρωσης, προστέθηκαν επιπλεόν οι εξής ισχυρισμοί:

Η ολλανδική κυβέρνηση στα βήματα του Καναδά, ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει με σχέδιο για τη νομιμοποίηση της ευθανασίας σε παιδιά με αυτισμό, ή και μικρόαναπηρίες ακόμα και κάτω και των 12 ετών, προκαλώντας κριτική από ηθικολόγους του δικαιώματος στη ζωή καθώς η ευθανασία έχει γίνει μια αυξανόμενη επιλογή στη χώρα.
Τα ποσοστά αυτισμού εκτοξεύονται σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο, με πολλούς ειδικούς να κατηγορούν το εντατικό πρόγραμμα εμβολίων που επιβάλλεται στους νέους και πολύ νέους.

Ανάλυση των ισχυρισμών

Η πηγή των ισχυρισμών των εξεταζόμενων αναρτήσεων είναι ένα άρθρο της ιστοσελίδας thepeoplesvoice.tv. Η εν λόγω ιστοσελίδα παρουσιάζει εκτενές ιστορικό παραπληροφόρησης όπως έχουμε αναλύσει και σε προηγούμενο άρθρο μας. Το εξεταζόμενο άρθρο, στηρίζει τους ισχυρισμούς που προβάλλει σε ένα δημοσίευμα της εφημερίδας “New York Post” και σε μία έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2023 στο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Psychiatry.

Η ευθανασία στην Ολλανδία

Η υποβοηθούμενη από γιατρό ευθανασία είναι νόμιμη στην Ολλανδία ήδη από το 2002. Η σχετική νομοθεσίαⓘΗ χρονική σειρά των γεγονότων αναφορικά με την σχετική νομοθεσία:

• Η αιτιολογική έκθεση του 1998
• Όλες οι σχετικές ερωταπαντήσεις που τέθηκαν στην βουλή μέχρι να περάσει ο νόμος
• Ο νόμος όπως πέρασε το 2001
• Σχετική νομική ανάλυση η οποία δημοσιεύθηκε μετά την εφαρμογή του νόμου αναφέρει ξεκάθαρα ότι προϋπόθεση για να πραγματοποιηθεί νόμιμα ευθανασία είναι, μεταξύ άλλων, η ρητή συναίνεση του ασθενούς, χωρίς να γίνεται καμία αναφορά άμεσα ή έμμεσα σε περιβαλλοντικούς παράγοντες ή στην κλιματική αλλαγή όπως αναφέρουν τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα. Αναφέρεται επίσης, ότι ο ασθενής θα πρέπει να υποφέρει αφόρητα χωρίς καμία προοπτική βελτίωσης της κατάστασής του.

Πιο αναλυτικά, στην Ολλανδική νομοθεσία αναφέρεται πως ένας ιατρός που τελεί ευθανασία δεν φέρει ποινικές ευθύνες όταν πληρούνται τα εξής κριτήρια:

Τα νομοθετημένα κριτήρια δέουσας φροντίδας ορίζουν ότι ο ιατρός θα πρέπει:

– Να είναι πεπεισμένος ότι το αίτημα του ασθενή είναι εκούσιο και καλά μελετημένο
– Να είναι πεπεισμένος ότι η οδύνη του ασθενή είναι ανυπόφορη, χωρίς προοπτική βελτίωσης
– Να έχει ενημερώσει τον ασθενή για την κατάσταση και την πρόγνωσή του
– Να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα, μαζί με τον ασθενή, ότι δεν υπάρχει καμία λογική εναλλακτική για την κατάσταση του ασθενή
– Να έχει συμβουλευτεί τουλάχιστον έναν ακόμα, ανεξάρτητο ιατρό, ο οποίος θα πρέπει να δει τον ασθενή και να υποβάλλει γραπτώς την άποψή του για το εάν πληρούνται τα κριτήρια δέουσας φροντίδας
– Να έχει εφαρμόσει την δέουσα ιατρική φροντίδα και προσοχή κατά τον τερματισμό της ζωής του ασθενούς ή στην υποβοήθηση της αυτοκτονίας του ασθενούς.

Η έρευνα στο British Journal of Psychiatry

Στην επίμαχη έρευνα¹Tuffrey-Wijne, Irene, et al. “Euthanasia and physician-assisted suicide in people with intellectual disabilities and/or autism spectrum disorders: investigation of 39 Dutch case reports (2012–2021).” BJPsych Open, vol. 9, no. 3, May. 2023, p. e87, doi:10.1192/bjo.2023.69., εξετάζονται 39 περιπτώσεις ασθενών με διανοητικές αναπηρίες ή/και αυτισμό στους οποίους έγινε ευθανασία. Στην έρευνα αναφέρεται πως μόνο στο 21% των 39 αυτών περιπτώσεων η διανοητική αναπηρία ή/και ο αυτισμός ήταν η μοναδική αιτία που ο ασθενής υπέφερε, ενώ στο 42% των περιπτώσεων η διανοητική αναπηρία ή/και ο αυτισμός ήταν μια από τις κύριες αιτίες. Συγκεκριμένα, στην έρευνα αναφέρεται πως:

[Αρχικό κείμενο]
The online RTE database of 927 EAS case reports (2012–2021) was searched for patients with intellectual disabilities and/or ASD (n = 39). […] Factors directly associated with intellectual disability and/or ASD were the sole cause of suffering described in 21% of cases and a major contributing factor in a further 42% of cases.

[Μετάφραση]
Έγινε έρευνα στη βάση δεδομένων της RTE (σ.σ. Eπιτροπή Eξέτασης Eυθανασίας) που αποτελείται από 927 μελέτες περίπτωσης, για ασθενείς με διανοητικές αναπηρίες ή/και ASD (n=39) (σ.σ. Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος – ΔΑΦ). […]
Παράγοντες που συσχετίζονταν άμεσα με διανοητική αναπηρία ή/και ASD ήταν οι μοναδικές αιτίες οδύνης στο 21% των περιπτώσεων και ένας σημαντικός συμβαλλόμενος παράγοντας σε ένα επιπλέον 42% των περιπτώσεων.

Η έρευνα εστιάζει σε ηθικά διλήμματα που προκύπτουν όταν η επιθυμία για ευθανασία εκφράζεται από άτομα με διανοητικές αναπηρίες ή/και αυτισμό. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως:

[Αρχικό κείμενο]
Euthanasia review committees (Regionale Toetsingscommissies Euthanasie, RTE) scrutinise all Dutch cases of euthanasia and physician-assisted suicide (EAS) to review whether six legal ‘due care’ criteria are met, including ‘unbearable suffering without prospect of improvement’. There are significant complexities and ethical dilemmas if EAS requests are made by people with intellectual disabilities or autism spectrum disorders (ASD).

[Μετάφραση]
Οι επιτροπές εξέτασης ευθανασίας (RTE) διερευνούν όλες τις Ολλανδικές περιπτώσεις ευθανασίας και ιατρικώς υποβοηθούμενης αυτοκτονίας (EAS) ώστε να αξιολογήσουν εάν πληρούνται τα έξι νόμιμα κριτήρια “δέουσας φροντίδας”, συμπεριλαμβανομένης της “ανυπόφορης οδύνης χωρίς προοπτική βελτίωσης”. Υπάρχουν σημαντικές περιπλοκότητες και ηθικά διλήμματα όταν τα αιτήματα EAS υποβάλλονται από άτομα με διανοητικές αναπηρίες ή διαταραχές αυτιστικού φάσματος (ASD).

Στην έρευνα αναφέρεται ότι σε 2 από τις 39 εξεταζόμενες περιπτώσεις, η Eπιτροπή Eξέτασης Eυθανασίας (RTE) έκρινε ότι δεν ικανοποιούνταν και τα έξι νόμιμα κριτήρια “δέουσας φροντίδας”, ωστόσο ο ιατρός προχώρησε, παρόλα αυτά, στην ευθανασία του ασθενή. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι:

[Αρχικό κείμενο]
In two cases (2017–14 and 2018–69) the RTE concluded that the due care criteria had not been met, because of the physician’s failure to seek adequate advice from independent consultants.

[Μετάφραση]
Σε δύο περιπτώσεις (2017-14 και 2018-69) η RTE κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια δέουσας φροντίδας δεν ικανοποιήθηκαν, διότι ο ιατρός δεν αναζήτησε τη γνώμη ανεξάρτητων συμβούλων.

Συνεπώς, ο ισχυρισμός των εξεταζόμενων αναρτήσεων πως 40 άτομα έχουν υποβληθεί σε αναγκαστική ευθανασία είναι ψευδής. Υπήρξαν 39 περιπτώσεις ευθανασίας σε άτομα με διανοητικές αναπηρίες ή/και αυτισμό, εκ των οποίων σε 2 μόνο η αρμόδια επιτροπή έκρινε ότι δεν πληρούνταν τα έξι κριτήρια δέουσας φροντίδας (τα οποία περιλαμβάνουν τη ρητή συναίνεση του ασθενή). Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, το κριτήριο που δεν ικανοποιήθηκε ήταν το 5ο που αφορά τη γνωμάτευση ανεξάρτητου ιατρού, και όχι το 1ο που αφορά τη συναίνεση του ασθενή.

Συμπληρωματικά, είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι έχει αναγνωριστεί μόνο μια περίπτωση²Asscher, Eva Constance Alida and Suzanne van de Vathorst. “First prosecution of a Dutch doctor since the Euthanasia Act of 2002: what does the verdict mean?” J. Med. Ethics, vol. 46, no. 2, 1 Feb. 2020, pp. 71-75, doi:10.1136/medethics-2019-105877. υποβοηθούμενης από γιατρό ευθανασίας στην Ολλανδία η οποία είχε κριθεί αμφιλεγόμενη αναφορικά με την λήψη συγκατάθεσης της ασθενούς. Συγκεκριμένα, η ασθενής, η οποία είχε διαγνωστεί με Αλτσχάιμερ, έδωσε γραπτή συγκατάθεση για ευθανασία εφόσον πληρούνταν ορισμένες συνθήκες. Στα τελικά στάδια της ασθένειας η ασθενής αντιμετώπιζε σημαντικά προβλήματα συμπεριλαμβανομένης ψυχολογικής και σωματικής καταπόνησης. Κατόπιν εξέτασης της υπόθεσης από άλλους δυο γιατρούς οι οποίοι συμφώνησαν με την απόφαση, η οικογένεια προχώρησε στην εφαρμογή της εντολής ευθανασίας που είχε υπογράψει η ασθενής. Ωστόσο, λόγω αόριστης γλώσσας στην εντολή της ευθανασίας κινήθηκαν διαδικασίες εξέτασης της απόφασης από πειθαρχικό συμβούλιο και στη συνέχεια από δικαστήριο το οποίο αθώωσε τον επιβλέποντα γιατρό.

Το άρθρο της εφημερίδας New York Post

Στο δημοσίευμα της εφημερίδας “New York Post”, εκφράζονται επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα της ευθανασίας σε περιπτώσεις ατόμων που τη ζητούν με μοναδική αιτιολογία τον αυτισμό. Στο δημοσίευμα αυτό όμως, δεν υπάρχει πουθενά ο ισχυρισμός ότι υπήρξαν περιπτώσεις αναγκαστικής ευθανασίας όπως ισχυρίζονται οι υπό εξέταση αναρτήσεις, αντιθέτως, αναφέρεται ρητά ότι σε όλες τις περιπτώσεις η ευθανασία έλαβε χώρα μετά από αίτημα του ίδιου του ασθενούς.

[Αρχικό κείμενο]
Five people younger than 30 who were killed at their own request cited autism as the sole or a major reason for their decision to end their lives, the UK study found. With those cases, experts have questioned whether the law allowing doctors to kill suicidal patients via lethal injections has strayed too far from its initial intentions when passed in 2002.

[Μετάφραση]
Πέντε άτομα μικρότερα των 30 ετών που θανατώθηκαν ύστερα από δικό τους αίτημα κατονόμασαν τον αυτισμό ως τον μοναδικό ή ως έναν σημαντικό λόγο για την απόφαση να τερματίσουν τη ζωή τους, σύμφωνα με την έρευνα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Με αυτές τις περιπτώσεις, ειδικοί έχουν θέσει το ερώτημα εάν ο νόμος που επιτρέπει σε ιατρούς να θανατώνουν αυτοκτονικούς ασθενείς με θανατηφόρες ενέσεις, έχει απομακρυνθεί από τους αρχικούς σκοπούς που εξυπηρετούσε όταν θεσπίστηκε το 2002.

Ο ισχυρισμός περί σωτηρίας του πλανήτη

Τόσο στις υπό εξέταση αναρτήσεις, όσο και στο άρθρο της ιστοσελίδας thepeoplesvoice.tv, στο οποίο στηρίχθηκαν οι εν λόγω αναρτήσεις, διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι ο υποτιθέμενος σκοπός της πρακτικής της ευθανασίας στην Ολλανδία, είναι η σωτηρία του πλανήτη. Ο ισχυρισμός αυτός δεν αναφέρεται στο άρθρο της εφημερίδας “New York Post”, ενώ με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα είναι πλήρως αυθαίρετος και ψευδής. Στην επίσημη ιστοσελίδα της Ολλανδικής κυβέρνησης αναφέρεται ότι:

[Αρχικό κείμενο]
Euthanasia is the termination of life by a physician at the patient’s request. The aim is to end unbearable suffering with no prospect of improvement. Physician-assisted suicide also falls under this definition.

[Μετάφραση]
Η ευθανασία είναι ο τερματισμός της ζωής από έναν ιατρό ύστερα από αίτημα του ασθενή. Ο σκοπός είναι ο τερματισμός της αφόρητης οδύνης χωρίς προοπτική βελτίωσης. H ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία επίσης συμπεριλαμβάνεται σε αυτό τον ορισμό.

Σε κανένα σημείο της σχετικής νομοθεσίαςⓘΗ χρονική σειρά των γεγονότων αναφορικά με την σχετική νομοθεσία:

• Η αιτιολογική έκθεση του 1998
• Όλες οι σχετικές ερωταπαντήσεις που τέθηκαν στην βουλή μέχρι να περάσει ο νόμος
• Ο νόμος όπως πέρασε το 2001
• Σχετική νομική ανάλυση η οποία δημοσιεύθηκε μετά την εφαρμογή του νόμου δε γίνεται οποιαδήποτε νύξη σε περιβαλλοντικά κριτήρια για την απόφαση τέλεσης ευθανασίας. Τα μόνα σχετικά κριτήρια αφορούν την ιατρική κατάσταση και το επίπεδο δυσφορίας του ασθενή καθώς και την επιθυμία να τερματίσει τη ζωή του.

Η ευθανασία στην Ολλανδία σε παιδιά κάτω των 12 ετών

Ο ισχυρισμός πως η Ολλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει στη νομιμοποίηση της ευθανασίας σε παιδιά κάτω των 12 ετών είναι αληθής. Ωστόσο, ο συνοδευτικός ισχυρισμός ότι αυτή η αλλαγή της νομοθεσίας θα αφορά περιπτώσεις παιδιών με αυτισμό ή/και αναπηρίες είναι παραπλανητικός. Στην κυβερνητική ανακοίνωση αναφέρεται πως η επέκταση της νομοθεσίας θα αφορά περιπτώσεις παιδιών που υποφέρουν σε αφόρητο βαθμό, οι επιλογές ανακουφιστικής φροντίδας δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τον πόνο τους, και αναμένεται να πεθάνουν στο άμεσο μέλλον. Οι περιπτώσεις αυτές είναι 5 έως 10 κάθε χρόνο. Οι νέοι κανονισμοί αναμένεται να δημοσιευθούν εντός του έτους 2023. Επί του παρόντος, σύμφωνα με την Ολλανδική νομοθεσία, η ευθανασία είναι νόμιμη σε ανήλικους από 12 έως 16 ετών εφόσον υπάρχει γονική συναίνεση. Οι ανήλικοι 16 ή 17 ετών μπορούν και οι ίδιοι να κάνουν σχετική αίτηση, αλλά η θέση των γονέων πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη διάρκεια της αξιολόγησής της.

Η αυξανόμενη καταγραφή περιστατικών αυτισμού

Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC, οι διαγνώσεις παιδιών με αυτισμό όντως αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου. Συγκεκριμένα, το 2000 στις ΗΠΑ, 1 στα 150 παιδιά διαγιγνώσκονταν με αυτισμό, ενώ το 2020 ο αντίστοιχος αριθμός εκτιμάται σε 1 στα 36.

Σε σειρά μελετών ανά τον κόσμο, έχει τεκμηριωθεί ότι η αύξηση περιστατικών αυτισμού οφείλεται πρωτίστως σε αλλαγές στα διαγνωστικά κριτήρια, στην αναδρομική αναγνώριση περιστατικών κατά την ενηλικίωση, καθώς και στην αυξανόμενη κοινωνική ευαισθητοποίηση για το θέμα ³Christensen, Deborah and Jennifer Zubler. “CE: From the CDC: Understanding Autism Spectrum Disorder.” AJN The American Journal of Nursing, vol. 120, no. 10, Oct. 2020, p. 30, doi:10.1097/01.NAJ.0000718628.09065.1b.⁴Lord, Catherine, et al. “Autism spectrum disorder.” Nat. Rev. Dis. Primers, vol. 6, no. 5, 16 Jan. 2020, pp. 1-23, doi:10.1038/s41572-019-0138-4. Αρχειοθετημένο εδώ.⁵Li, Zhen, et al. “Global, regional and national burden of autism spectrum disorder from 1990 to 2019: results from the Global Burden of Disease Study 2019.” Epidemiology and Psychiatric Sciences, vol. 31, Jan. 2022, p. e33, doi:10.1017/S2045796022000178.⁶Zeidan, Jinan, et al. “Global prevalence of autism: A systematic review update.” Autism Research, vol. 15, no. 5, 1 May. 2022, pp. 778-90, doi:10.1002/aur.2696.⁷Salari, Nader, et al. “The global prevalence of autism spectrum disorder: a comprehensive systematic review and meta-analysis.” Ital. J. Pediatr., vol. 48, no. 1, Dec. 2022, pp. 1-16, doi:10.1186/s13052-022-01310-w.. Ενδεικτικά, σουηδική πανεθνική μελέτη του 2015, βρήκε πως, παρότι η καταγραφή περιστατικών είχε αυξηθεί σημαντικά με το πέρασμα του χρόνου για τα παιδιά που γεννήθηκαν μεταξύ 1993-2002, η συχνότητα αυτιστικών συμπτωμάτων είχε παραμείνει σταθερή⁸Lundström, Sebastian, et al. “Autism phenotype versus registered diagnosis in Swedish children: prevalence trends over 10 years in general population samples.” BMJ, vol. 350, 28 Apr. 2015, p. h1961, doi:10.1136/bmj.h1961..

Η έννοια του φάσματος αυτισμού άρχισε να αναγνωρίζεται μόλις από το 2013, όταν και η διάγνωση επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει μεγαλύτερη ποικιλία διαταραχών και ηπιότερες μορφές αυτισμού. Ένα χρονοδιάγραμμα με τις αλλαγές στα διαγνωστικά κριτήρια που έλαβαν χώρα μπορούμε να δούμε εδώ.

Άλλες πιθανές αιτίες που συμβάλλουν στην αύξηση των ποσοστών αυτισμού είναι η αύξηση της μέσης ηλικίας των νέων γονιών⁹Bray, Isabelle and David Gunnell. “Advanced paternal age: How old is too old?” J. Epidemiol. Community Health, vol. 60, no. 10, Oct. 2006, p. 851, doi:10.1136/jech.2005.045179., καθώς έχει διαπιστωθεί¹⁰Sandin, Sven, et al. “Advancing maternal age is associated with increasing risk for autism: a review and meta-analysis.” J. Am. Acad. Child Adolesc. Psychiatry, vol. 51, no. 5, May. 2012, doi:10.1016/j.jaac.2012.02.018. Αρχειοθετημένο εδώ. πως η προχωρημένη ηλικία των γονέων συσχετίζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αυτισμού. Επιπλέον, τα παιδιά που γεννιούνται πρόωρα, πλέον επιβιώνουν¹¹Edward F. Bell, M. D. “Mortality, In-Hospital Morbidity, Care Practices, and 2-Year Outcomes for Extremely Preterm Infants in the US,.” JAMA, vol. 327, no. 3, 18 Jan. 2022, pp. 248-63, doi:10.1001/jama.2021.23580. σε μεγαλύτερα ποσοστά¹²Mikael Norman, Md. “Association Between Year of Birth and 1-Year Survival Among Extremely Preterm Infants in Sweden During.” JAMA, vol. 321, no. 12, 26 Mar. 2019, pp. 1188-99, doi:10.1001/jama.2019.2021. συγκριτικά με παλαιότερες χρονικές περιόδους, και έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά αυτά έχουν περισσότερες πιθανότητες¹³Joseph, Robert M., et al. “Prevalence and associated features of autism spectrum disorder in extremely low gestational age newborns at age 10 years.” Autism Res., vol. 10, no. 2, Feb. 2017, pp. 224-32, doi:10.1002/aur.1644. Αρχειοθετημένο εδώ. να διαγνωσθούν με αυτισμό.

Είναι σκόπιμο να αναφερθεί ότι αντίθετα με την πλαισίωση των δημοσιευμάτων, μόνο ένα μηδαμινό ποσοστό των ατόμων με αυτισμό στην Ολλανδία έφτασε να υποβληθεί σε ευθανασία. Η αναγνώριση αυτισμού στον γενικό πληθυσμό βρίσκεται μεταξύ 1% και 2%. Με 24 τέτοια περιστατικά ευθανασίας κατά την προηγούμενη δεκαετία αυτό μεταφράζεται σε 1 περιστατικό ευθανασίας ανά πολλές χιλιάδες άτομα με αυτισμό στην Ολλανδία.

Επίσης, δεν υπάρχει καμιά αναγνώριση στη βιβλιογραφία για τον ισχυρισμό ότι μέχρι το 2030, οι διαγνώσεις αυτισμού θα φτάσουν τα μισά παιδιά. Όπως εξηγήσαμε, οι αντικειμενικές παρουσιάσεις αυτιστικών συμπτωμάτων είναι σε μεγάλο βαθμό σταθερές, και φτάνουν μέχρι και τις λίγες ποσοστιαίες μονάδες σε ενεργές έρευνες εντοπισμού.

Ο ισχυρισμός περί εμβολίων και αυτισμού

Η ιδέα πως τα εμβόλια μπορούν να προκαλέσουν αυτισμό ξεκίνησε από μία μελέτη¹⁴Wakefield, A. J., et al. “RETRACTED: Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children.” Lancet, vol. 351, no. 9103, 28 Feb. 1998, pp. 637-41, doi:10.1016/S0140-6736(97)11096-0. που δημοσιεύθηκε το 1998 στο περιοδικό Lancet και υποστήριζε πιθανή συσχέτιση του εμβολίου MMR με περιστατικά αυτισμού. Αργότερα η μελέτη αυτή ανακλήθηκε, καθώς βρέθηκαν σημαντικά σφάλματα, ενώ ο επικεφαλής της μελέτης Andrew Wakefield κρίθηκε ένοχος από το Γενικό Ιατρικό Συμβούλιο για σοβαρά επαγγελματικά παραπτώματα που αφορούσαν τη διεξαγωγή της εν λόγω μελέτης και διαγράφηκε από το ιατρικό μητρώο.

Με βάση τη διαθέσιμη επιστημονική βιβλιογραφία¹⁵Taylor, Luke E., et al. “Vaccines are not associated with autism: an evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies.” Vaccine, vol. 32, no. 29, 17 June 2014, pp. 3623-9, doi:10.1016/j.vaccine.2014.04.085. Αρχειοθετημένο εδώ.¹⁶DeStefano, Frank and Tom T. Shimabukuro. “The MMR Vaccine and Autism.” Annu. Rev. Virol., vol. 6, no. 1, 29 Sept. 2019, pp. 585-600, doi:10.1146/annurev-virology-092818-015515., η θέση ότι τα εμβόλια αποτελούν αιτία αυτισμού δεν έχει βάση, ενώ τα ποσοστά των εμβολιασμένων παιδιών που εμφανίζουν αυτισμό, δεν είναι μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα των ανεμβολίαστων παιδιών.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός πως η Ολλανδία ξεκίνησε ευθανασία ατόμων με αναπηρία για να “σώσει τον πλανήτη”, είναι ψευδής. Η υποβοηθούμενη από γιατρό ευθανασία είναι νόμιμη στην Ολλανδία από το 2002, και σκοπός της δεν είναι η σωτηρία του πλανήτη αλλά ο τερματισμός της ανυπόφορης οδύνης ασθενών για τους οποίους δεν υπάρχει καμία πιθανότητα βελτίωσης της κατάστασής τους. Ψευδής είναι και ο ισχυρισμός ότι λαμβάνουν χώρα αναγκαστικές ευθανασίες ακόμα και όταν ο ασθενής δεν εκφράζει πλέον την επιθυμία να πεθάνει. Η Ολλανδική νομοθεσία είναι σαφής και θέτει ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη νομιμότητα της ευθανασίας, τη ρητή συναίνεση του ασθενή. Η Ολλανδική κυβέρνηση όντως έχει προγραμματίσει τη νομιμοποίηση της ευθανασίας και σε παιδιά κάτω των 12 ετών, ωστόσο ο ισχυρισμός πως αυτό θα αφορά παιδιά με αυτισμό ή και μικροαναπηρίες δεν ευσταθεί. Η επέκταση της νομοθεσίας θα αφορά περιπτώσεις παιδιών που εμφανίζουν αφόρητα επίπεδα πόνου, οι επιλογές ανακουφιστικής φροντίδας δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τον πόνο τους, και αναμένεται να πεθάνουν στο άμεσο μέλλον. Τέλος, ενώ είναι αληθές πως οι διαγνώσεις παιδιών με αυτισμό έχουν αυξηθεί κατά πολύ τις τελευταίες δεκαετίες, ο ισχυρισμός πως για το φαινόμενο αυτό ευθύνονται οι εμβολιασμοί είναι ψευδής, καθώς η εν λόγω θέση έχει εξεταστεί εκτενώς από την διεθνή βιβλιογραφία και έχει καταρριφθεί. Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδηλώνουν ότι αυτή η αύξηση σχετίζεται με άλλους παράγοντες, μεταξύ των οποίων είναι η βελτίωση των διαγνωστικών εργαλείων και η μεγαλύτερη ηλικία των γονέων κατά την σύλληψη.

Γιώργος Καρουζάκης

Fact-checker ο οποίος καλύπτει ευρύ φάσμα θεματολογίας, εστιάζοντας περισσότερο στην ψευδοεπιστημονική παραπληροφόρηση.