Ψευδοεπιστημονική παραπληροφόρηση για την επίδραση των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην κλιματική αλλαγή

Δημοσιεύματα σε μέσα ενημέρωσης και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγουν τον ισχυρισμό ότι η τρέχουσα κλιματική αλλαγή οφείλεται κυρίως σε φυσικούς κύκλους και ότι οι πολιτικές προώθησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ηλεκτροκίνησης δεν αποδίδουν. Ο ισχυρισμός αντλεί αφορμή από πλημμύρες στο Τέξας το καλοκαίρι του 2025, οι οποίες παρουσιάζονται ως απόδειξη πως οι «πράσινες» επενδύσεις δεν προστατεύουν ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο οι εν λόγω ισχυρισμοί είναι επιστημονικά αβάσιμοι.

Σχετικά δημοσιεύματα σε μέσα ενημέρωσης και ιστολόγια: theopinion.gr

Παράδειγμα σχετικής αναπαραγωγής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να δείτε εδώ

Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός

Στο εξεταζόμενο δημοσίευμα διαβάζουμε τα εξής:

Ανάλυση του ισχυρισμού

Το επίμαχο άρθρο χρησιμοποιεί ως εφαλτήριο τις καταστροφικές πλημμύρες στο Τέξας από τον τυφώνα Μπάρι και συνεχίζει κάνοντας ισχυρισμούς για την αποτελεσματικότητα μέτρων κατά της κλιματικής αλλαγής και για τα αίτια του ίδιου του φαινομένου. Για μεγαλύτερη ευκολία θα εξετάσουμε ξεχωριστά τον κάθε ισχυρισμό.

Ο επιστημονικα ανακριβής ισχυρισμός ότι οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες δεν έχουν σημαντική επίδραση στην κλιματική αλλαγή

Στο άρθρο αναφέρονται συγκεκριμένα τα εξής:

Τα επιστημονικά δεδομένα τεκμηριώνουν πως τα υψηλά επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα και η υπερθέρμανση -ό,τι ονομάζουμε κλιματική αλλαγή- συναποτελούν φαινόμενο επαναλαμβανόμενο, άρα λογικά είναι μόνο μερικώς ανθρωπογενές. Συνεπώς, εφόσον δεν μπορεί να ανασχεθεί, η μόνη ασφαλής οδός είναι η προσαρμογή μας σε αυτό.

Συνεπώς ο αρθρογράφος ισχυρίζεται ότι οι διακυμάνσεις στα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα καθώς και οι διακυμάνσεις στην θερμοκρασία είναι επαναλαμβανόμενα φαινόμενα ιστορικά και δεν μπορούμε να τα σταματήσουμε καθώς η ανθρώπινη συμβολή δεν είναι επαρκής για να αναχαιτίσει το φαινόμενο εφόσον τροποποιηθεί. Αυτός ο ισχυρισμός ωστόσο είναι επιστημονικά ανακριβής.

Η κλιματική αλλαγή οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ανθρώπινη δραστηριότητα και δεν αποτελεί απλώς αποτέλεσμα φυσικών διακυμάνσεων. Τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα και η παγκόσμια θερμοκρασία πράγματι έχουν σημειώσει μεγάλες μεταβολές στο παρελθόν, όμως αυτές οι αλλαγές έλαβαν χώρα σε χρονικά διαστήματα χιλιάδων ή εκατομμυρίων ετών. Σήμερα, έχουμε στοιχεία ότι οι συγκεντρώσεις ατμοσφαιρικού CO₂ έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και τουλάχιστον 2 εκατομμύρια χρόνια.¹IPCC, 2021: Summary for Policymakers. In: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 3−32, doi:10.1017/9781009157896.001ⓘΣελίδα 8 Μάλιστα, η αύξηση του CO₂ από την προβιομηχανική περίοδο έως σήμερα (πάνω από 47%) ξεπερνά κατά πολύⓘΣελίδα 6 τις φυσικές διακυμάνσεις του άνθρακα που σημειώνονταν ανάμεσα σε παγετώνιες και μεσοπαγετώνιες περιόδους. Παράλληλα, η παγκόσμια μέση θερμοκρασία αυξάνεται από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα με ρυθμό ταχύτερο από κάθε άλλη περίοδο 50 ετών τα τελευταία 2,000 χρόνια.ⓘΣελίδα 8 Με άλλα λόγια, το μέγεθος και η ταχύτητα της τρέχουσας θέρμανσης του πλανήτη δεν μπορούν να εξηγηθούν από φυσικές αιτίες. Οι επιστημονικές παρατηρήσεις και τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν ότι χωρίς το πρόσθετο διοξείδιο του άνθρακα και τα άλλα αέρια του θερμοκηπίου που εξέπεμψε ο άνθρωπος, η πρόσφατη απότομη άνοδος της θερμοκρασίας δεν θα είχε συμβεί.²Chen, D., M. Rojas, B.H. Samset, K. Cobb, A. Diongue Niang, P. Edwards, S. Emori, S.H. Faria, E. Hawkins, P. Hope, P. Huybrechts, M. Meinshausen, S.K. Mustafa, G.-K. Plattner, and A.-M. Tréguier, 2021: Framing, Context, and Methods. In Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 147–286, doi:10.1017/9781009157896.003.ⓘΣελίδα 244

Ειδικότερα, η συγκέντρωση του CO₂ στην ατμόσφαιρα ήταν σε ισορροπία πριν τη βιομηχανική εποχή, καθώς το CO₂ από φυσικές πηγές κυκλοφορούσε σε σταθερούς βιογεωχημικούς κύκλους και δεν παρουσίαζε μακροπρόθεσμη αυξητική τάση.³Ciais, P., C. Sabine, G. Bala, L. Bopp, V. Brovkin, J. Canadell, A. Chhabra, R. DeFries, J. Galloway, M. Heimann, C. Jones, C. Le Quéré, R.B. Myneni, S. Piao and P. Thornton, 2013: Carbon and Other Biogeochemical Cycles. In: Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Stocker, T.F., D. Qin, G.-K. Plattner, M. Tignor, S.K. Allen, J. Boschung, A. Nauels, Y. Xia, V. Bex and P.M. Midgley (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA. Αρχειοθετημένο εδώ. Από τη βιομηχανική επανάσταση και μετά, η συστηματική καύση ορυκτών καυσίμων πρόσθεσε ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα το οποίο μέχρι τότε δεν ήταν διαθέσιμο καθώς βρίσκονταν δεσμευμένο στα κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων. Αυτή η διατάραξη της ισορροπίας του διοξειδίου του άνθρακα, η οποία μάλιστα έλαβε χώρα μέσα σε μόλις 2 αιώνες, είναι ένας από τους βασικούς μοχλούς πίεσης που κινεί την αποσταθεροποίηση του κλίματος με τις επιπτώσεις που παρατηρούμε μέσω των ακραίων καιρικών φαινομένων στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής. Η επιστημονική κοινότητα έχει μελετήσει διεξοδικά αυτή τη σχέση αιτίου-αποτελέσματος μέσα από χιλιάδες έγκριτες μελέτες, και επίσημες αξιολογήσεις διεθνών φορέων, όλες εκ των οποίων συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η κλιματική αλλαγή έχει ανθρωπογενή αίτια. Χαρακτηριστικά, η τελευταία έκθεση της IPCC διατυπώνει με κατηγορηματικό τρόπο ότι η υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας, των ωκεανών και της ξηράς είναι αδιαμφισβήτητα αποτέλεσμα της ανθρώπινης επιρροής στο κλίμα.⁴Eyring, V., N.P. Gillett, K.M. Achuta Rao, R. Barimalala, M. Barreiro Parrillo, N. Bellouin, C. Cassou, P.J. Durack, Y. Kosaka, S. McGregor, S. Min, O. Morgenstern, and Y. Sun, 2021: Human Influence on the Climate System. In Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 423–552, doi:10.1017/9781009157896.005

Επομένως, ο ισχυρισμός ότι η ανθρώπινη συμβολή είναι «μικρή» ή ότι το φαινόμενο είναι αναπόφευκτο και ανεξέλεγκτο δεν ευσταθεί. Αντίθετα, γνωρίζουμε ότι η πορεία του κλίματος επηρεάζεται καθοριστικά από τις ανθρωπογενείς εκπομπές, και συνεπώς υπάρχει σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα περιορισμού του με στοχευμένες αλλαγές σε ενεργειακές πολιτικές. Η άποψη πως «δεν μπορούμε να ανασχέσουμε» την κλιματική αλλαγή παραβλέπει το γεγονός ότι με μείωση των εκπομπών μπορούμε να περιορίσουμε σημαντικά την μελλοντική αύξηση της θερμοκρασίας. Σύμφωνα με την IPCC, ο μόνος τρόπος να σταθεροποιηθεί το κλίμα είναι να μειώσουμε δραστικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, πρωτίστως μέσω μηδενισμού των καθαρών εκπομπών CO₂, μαζί με ανάληψη δράσεων για την απομάκρυνση του άνθρακα από το ενεργειακό μας σύστημα. Συνεπώς, η έμφαση μόνο στην προσαρμογή είναι μονομερής, καθώς αν δεν μειωθούν οι εκπομπές, η κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει να επιταχύνεται και εν τέλει θα ξεπεράσει τη δυνατότητα των κοινωνιών να προσαρμοστούν.

Οι ισχυρισμοί περί της ανσποτελεσματικότητας κλιματικών πολιτικών

Στο εξεταζόμενο δημοσίευμα αναφέρονται επίσης τα εξής:

Ειδικά στις ΗΠΑ έχουν χρηματοδοτηθεί γιγάντια αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, όμως αυτά ελάχιστα βοήθησαν τους δεκάδες Τεξανούς νεκρούς του Σαββάτου. Αν και ένθερμος θιασώτης των ΑΠΕ, ως αρμόδιος ο Έλον Μασκ προώθησε προκρούστειες περικοπές σε “πράσινα” προγράμματα, υπονομεύοντας έτσι και την αμερικανική πολιτική προστασία. Την ίδια ώρα ειδικά η Ε.Ε. διοχετεύει δισεκατομμύρια σε πράσινες πολιτικές με αμφίβολη αποτελεσματικότητα ανάσχεσης του φαινομένου, ενώ θεμελιώδεις ανθρώπινες ανάγκες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ακάλυπτες: υποδομές για την πρόληψη φυσικών καταστροφών, καθαρό νερό παντού, προστασία από μικροσωματίδια στον αέρα (όπως αυτά που αφθονούν στη Θεσσαλονίκη) και από καρκινογόνες ουσίες στα τρόφιμα.

Αρχικά είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι πολιτικές στις οποίες αναφέρεται ο αρθρογράφος αποτελούν κατά βάση επενδύσεις σε επέκταση σταθμών παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές καθώς και προώθηση έρευνας και ενίσχυση αγορών για ηλεκτροκίνητα οχήματα. Αυτές οι κινήσεις βοηθούν τεκμηριωμένα στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, άμεσα και έμμεσα, ενώ συγκεκριμένα η όλο και μεγαλύτερη εφαρμογή ηλεκτροκίνητων οχημάτων, όπως θα αναλύσουμε στην συνέχεια, λύνει και το πρόβλημα που θέτει ο αρθρογράφος περί προστασίας των πολιτών με μείωση μικροσωματιδίων στον αέρα.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα ηλεκτρικά οχήματα έχουν αποδεδειγμένη συμβολή στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, γεγονός που τις καθιστά ένα από τα βασικά εργαλεία για τον μετριασμό της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Η μετάβαση από ορυκτά καύσιμα σε αιολική και ηλιακή ενέργεια έχει ήδη αρχίσει να μειώνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την ανασκόπηση δεδομένων που διεξήγαγε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας και η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2025, ενώ οι εκπομπές CO₂ συνέχισαν να αυξάνονται το 2024 ο ρυθμός αύξησης ήταν μικρότερος από το 2023. Παράλληλα, η συνεχώς αυξανόμενη ενσωμάτωση και επέκταση τεχνολογιών δέσμευσης και χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οδήγησε σε αποφυγή εκπομπής 2.6 δισεκατομμυρίων τόνων επιπρόσθετου CO₂ στην ατμόσφαιρα ανά χρόνο ή περίπου 7% των ετήσιων εκπομπών CO₂ από συστήματα παραγωγής ενέργειας. ⁵IEA (2025), Global Energy Review 2025, IEA, Paris https://www.iea.org/reports/global-energy-review-2025 Μάλιστα, μόνο η παραγωγή από σταθμούς αιολικής και ηλιακής ενέργειας πρόλαβε την εκπομπή συνολικά 19 δισεκατομμυρίων τόνων επιπρόσθετου CO₂ στην ατμόσφαιρα από το 2005 μέχρι το 2023, καθιστώντας την παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα το 2023 μικρότερη κατά 22% από αυτή που θα σημειώνονταν χωρίς την παραγωγή ενέργειας από σταθμούς αιολικής και ηλιακής ενέργειας. ⁶Global Electricity Review 2024 | Ember. Ember, ember-energy.org/latest-insights/global-electricity-review-2024. Αρχειοθετημένη αναφορά σε μορφή pdf εδώ.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση συγκεκριμένα, με αφορμή την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τέθηκε σε εφαρμογή το σχέδιο REPowerEU το οποίο είχε ως στόχο την μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια από την Ρωσία με στρατηγικές επενδύσεις για επέκταση σταθμών παραγωγής ενέρειας από ανανεώσιμες πηγές. Στο πλαίσιο του προγράμματος, σε συνδυασμό και με άλλες σχετικές πολιτικές, η επέκταση των σταθμών παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές συνέβαλε στην μείωση εισαγόμενου φυσικού αερίου κατά περίπου 100 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα από το 2021 μέχρι το 2024. Αντίστοιχες τάσεις σημειώνονται και σε μεμονωμένες χώρες με την παραγωγή ηλιακής ενέργειας στην Γερμανία να έχει συμβάλει από μόνη της στην πρόληψη εκπομπής 51 εκατομμυρίων τόνων CO₂ⓘΣελίδα 6 το 2024. Επίσης, πέρα από την θετική επίδραση αυτών των πολιτικών στην μείωση των εκπομπών και τα συνεπακόλουθα οφέλη στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι εν λόγω πολιτικές είχαν και οικονομικά οφέλη. Συγκεκριμένα, η ενέργεια που παρήγαγαν οι σταθμοί αιολικής και ηλιακής ενέργειας από το 2019 μέχρι το 2025 οδήγησαν σε μείωση των εισαγωγών φυσικού αερίου και γαιάνθρακα κατά 92 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα και 52 εκατομμύρια τόνους αντίστοιχα τα οποία μεταφράζονται σε αποταμίευση 59 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), μόνο με την ανάπτυξη της αιολικής και ηλιακής ενέργειας μπορεί να καλυφθεί πάνω από το ένα τρίτο των απαιτούμενων μειώσεων εκπομπών ώστε να διατηρηθεί η άνοδος της θερμοκρασίας στον 1.5°C.⁷Intergovernmental Panel on Climate Change, 2022: Figure SPM-7, Summary for Policymakers, Working Group III Contribution to the Sixth Assessment Report. Οι τεχνολογίες αυτές θεωρούνται δοκιμασμένες λύσεις για την κλιματική κρίση, καθώς είναι από τις φθηνότερες και πιο άμεσα υλοποιήσιμες μεθόδους περιορισμού εκπομπών.

Ανάλογα, και τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούν αποτελεσματικό μέτρο μείωσης εκπομπών στον τομέα των μεταφορών, ενώ έχουμε καλύψει ισχυρισμούς περί μεγαλύτερης περιβαλλοντικής μόλυνσης από ηλεκτροκίνητα οχήματα έναντι βενζινοκίνητων και σε προηγούμενο άρθρο μας. Σύμφωνα με δεδομένα που παρουσιάζονται στην αναφορά “Global EV Outlook 2024” του Διεθνούς Οργανισμούς Ενέργειας, τα σημερινά ηλεκτρικά αυτοκίνητα μπαταρίας που πωλούνται στην Ευρώπη εκπέμπουν ήδη περίπου 75% λιγότερα αέρια θερμοκηπίου καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους συγκριτικά με αντίστοιχα βενζινοκίνητα μοντέλα.⁸IEA (2024), Global EV Outlook 2024, IEA, Paris https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2024 Αντίστοιχα, μοντέλα της αμερικανικής κυβέρνησης προβλέπουν πως η διαφορά αυτή θα ξεπεράσει το 70% μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Σε επίπεδο παγκόσμιου στόλου οχημάτων, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι τα ηλεκτρικά οχήματα θα αποτρέπουν περίπου δύο γιγατόνους εκπομπών CO₂ κάθε χρόνο το 2035.

Οι ισχυρισμοί περί αναποτελσματικότητας των ηλεκτροκίνητων οχημάτων στο πλαίσιο περιορισμού των εκπομπών CO₂ συνήθως κάνουν αναφορά στις εκπομπές που παράγονται για την κατασκευή των μπαταριών. Το μέγεθος των εκπομπών από την κατασκευή μπαταριών ιόντων λιθίου εξαρτάται από την τοποθεσία και από την μέθοδο, το εύρος κυμαίνεται μεταξύ περίπου 2.4 έως 16 τόνων CO₂ για μια μπαταρία 80 kWh.⁹Erik Emilsson and Lisbeth Dahllöf. “Lithium-ion vehicle battery production: Status 2019 on energy use, CO₂ emissions, use of metals, products environmental footprint, and recycling.” IVL Swedish Environmental Research Institute, in cooperation with the Swedish Energy Agency, Report C444, November 2019. Αρχειοθετημένη εδώ.¹⁰Dale Hall and Nic Lutsey. “Effects of battery manufacturing on electric vehicle life-cycle greenhouse gas emissions.” The International Council on Clean Transportation, February 2018. Αρχειοθετημένη εδώ. Ωστόσο η λειτουργική αποδοτικότητα των ηλεκτροκίνητων οχημάτων είναι υψηλότερη από αυτή των συμβατικών οχημάτων, καλύπτοντας αυτό το αρχικό κόστος άνθρακα. Σε σχετική αναφορά του Διεθνούς Συμβουλίου Καθαρωών Μεταφορών (ICCT) η οποία δημοσιεύθηκε στις 8 Ιουλίου 2025, παρουσιάζονται τα δεδομένα από την πιο πρόσφατη αξιολόγηση του κύκλου ζωής ηλεκτροκίνητων οχημάτων με μπαταρία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυτά τα οχήματα παράγουν μόλις 63 γραμμάρια ισοδύναμων CO₂ ανά χιλιόμετρο το οποίο είναι κατά 73% μικρότερο από τα 235 γραμμάρια ανά χιλιόμετρο που εκπέμπει ένα βενζινοκίνητο όχημα. Ακόμα και αν συνυπολογίσουμε τις εκπομπές από την κατασκευή των μπαταριών, η απόσβεση στις εκπομπές γίνεται στα πρώτα 17,000 χιλιόμετρα οδήγησης, τα οποία ισοδυναμούν με περίπου 1-2 χρόνια οδήγησης για τις περισσότερες περιπτώσεις οδηγών.¹¹“Life-cycle greenhouse gas emissions from passenger cars in the European Union: A 2025 update and key factors to consider – International Council on Clean Transportation.” International Council on Clean Transportation, 10 July 2025, theicct.org/publication/electric-cars-life-cycle-analysis-emissions-europe-jul25. Αρχειοθετημένη εδώ.

Επίσης, τα οφέλη από την μετάβαση σε χρήση ηλεκτροκίνητων οχημάτων δεν περιορίζονται μόνο στην μείωση των εκπομπών CO₂ στο πλαίσιο σταθεροποίησης του κλίματος. Πλέον υπάρχουν αρκετά δεδομένα που δείχνουν απτά οφέλη στην βελτίωση της ποιότητας αέρα με συνεπακόλουθες προεκτάσεις στην βελτίωση συνθηκών δημόσιας υγείας.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2023¹²Impacts of the large-scale use of passenger electric vehicles on public health in 30 US. metropolitan areas. Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 173, doi:10.1016/j.rser.2022.113100. Αρχειοθετημένη εδώ. διερεύνησε τα οφέλη για την ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία από την πλήρη αντικατάσταση των οχημάτων εσωτερικής καύσης με ηλεκτροκίνητα σε 30 μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ έως το 2050. Χρησιμοποιώντας προηγμένα μοντέλα του Αμερικανικού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EPA), οι ερευνητές προσομοίωσαν τις αλλαγές στις συγκεντρώσεις των σωματιδίων PM2.5. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η μαζική υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση των σωματιδίων PM2.5, με τις μεγαλύτερες βελτιώσεις να παρατηρούνται στην Καλιφόρνια και την Ανατολική Ακτή. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αυτή η βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα μπορούσε να αποτρέψει χιλιάδες πρόωρους θανάτους.

Μια ακόμα μελέτη του 2023 εξέτασε δεδομένα για την Καλιφόρνια των ΗΠΑ, βρήκε πως μεταξύ 2013 και 2019, οι περιοχές οι οποίες είχαν αύξηση κατά 20 ηλεκτροκίνητα οχήματα ανά 1000 κατοίκους σημείωσαν μείωση στις συγκεντρώσεις διοξειδίου του αζώτου (NO₂), ένα αέριο με τεκμηριωμένη επίδραση στον ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος. Ενώ η συσχέτιση μεταξύ αυτής της αύξησης στην χρήση ηλεκτροκίνητων οχημάτων και της μείωσης των συγκεντρώσεων διοξειδίου του αζώτου δεν ήταν στατιστικά σημαντική, ήταν μεγάλη. Επίσης τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αυξημένη χρήση οχημάτων μηδενικών εκπομπών συσχετίζονταν με μειωμένους ρυθμούς επισκέψεων σε μονάδες επειγόντων περιστατικών για θέματα άσθματος στην εξεταζόμενη περίοδο.¹³California’s early transition to electric vehicles: Observed health and air quality co-benefits. Science of The Total Environment, vol. 867, doi:10.1016/j.scitotenv.2023.161761.

Συμπέρασμα

Οι ισχυρισμοί περί αμελητέας ανθρωπογενούς επίδρασης στο κλίμα και αναποτελεσματικότητας μέτρων αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής δεν ευσταθούν με βάση τα επιστημονικά δεδομένα. Οι πολιτικές προώθησης καθαρής ενέργειας και ηλεκτροκίνησης όχι μόνο έχουν μετρήσιμο αντίκτυπο στη μείωση των εκπομπών, αλλά θεωρούνται αναγκαίες για την επίτευξη των κλιματικών στόχων. Παράλληλα, σύμφωνα με την εδραιωμένη επιστημονική συναίνεση μέσα από τεράστιο όγκο σχετικών δεδομένων, η κλιματική αλλαγή έχει κατά κύριο λόγο ανθρωπογενή αίτια.

Στάμος Αρχοντής

Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.