Ένα από τα σημεία που ενισχύθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια είναι οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, και κυρίως της δυνητικά επικίνδυνης παραπληροφόρησης. Η νομοθεσία της ΕΕ η οποία ασχολείται με την ρύθμιση της δραστηριότητας των διαδικτυακών πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σε ένα ευρύ φάσμα συμπεριλαμβανομένης και της παραπληροφόρησης είναι η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA).
Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες επιβάλλει υποχρεώσεις σε μεγάλους παρόχους, όπως κοινωνικά δίκτυα και διαδικτυακές αγορές, σχετικά με τη διαχείριση περιεχομένου, την προστασία των δικαιωμάτων των χρηστών και την ενίσχυση της διαφάνειας στις λειτουργίες τους. Σχετίζεται άμεσα με τη ρύθμιση της παραπληροφόρησης, καθώς καθορίζει μηχανισμούς για τον εντοπισμό, τον έλεγχο και την αποτροπή της διασποράς ψευδών πληροφοριών. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχουν αρμόδιοι φορείς σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ που ονομάζονται “συντονιστές ψηφιακών υπηρεσιών” (στην Ελλάδα αυτό τον ρόλο έχει η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων – ΕΕΤΤ) και οι οποίοι επιλέγουν οργανισμούς με ειδική εξειδίκευση και εμπειρία στον εντοπισμό παράνομου ή δυνητικά επικίνδυνου υλικού. Αυτοί οι οργανισμοί ονομάζονται “Αξιόπιστες πηγές επισήμανσης παράνομου περιεχομένου” ή “Trusted Flaggers” και ο ρόλος τους είναι ο εντοπισμός δυνητικά παράνομου περιεχομένου και την προειδοποίηση του συντονιστή ψηφιακών υπηρεσιών της χώρας τους καθώς και της εκάστοτε πλατφόρμας που φιλοξενεί παράνομο υλικό ώστε να το κατεβάσει.
Στην Ελλάδα ο πρώτος οργανισμός fact-checking που εξετάστηκε από την ΕΕΤΤ και πιστοποιήθηκε ως Trusted Flagger είναι το FactReview και έχουμε ξεκινήσει ήδη την ταυτοποίηση και επισήμανση δυνητικά επικίνδυνου υλικού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η διαδικασία χαρακτηρίζεται από πλήρη διαφάνεια καθώς ως Trusted Flaggers οφείλουμε να δημοσιεύουμε σχετικές αναφορές για την δραστηριότητα μας οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το υλικό που ταυτοποιήσαμε και η μεθοδολογία.
Ως ελεγκτές γεγονότων, ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σε περιπτώσεις επικίνδυνης παραπληροφόρησης, όπως για ζητήματα υγείας, είναι η ιδιαίτερα αργοπορημένη ή και δυσλειτουργική διαδικασία επισήμανσης και αντιμετώπισής του. Έχουμε ασχοληθεί με σελίδες και αναρτήσεις που προωθούν προϊόντα ως “αντίδοτα” εμβολίων και περιέχουν επικίνδυνες χημικές ενώσεις καθώς και με μηχανήματα μέτρησης γλυκόζης τα οποία συνιστούν απάτες. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δυνατότητα πιο άμεσης επαφής με τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, είναι πολύ σημαντικό εργαλείο για οργανισμούς ελέγχου γεγονότων.
Η πιστοποίησή μας αφορά επίσης τη δυνατότητα επισήμανσης σε καμπάνιες παραπληροφόρησης από τρίτες χώρες, υλικού deepfake, μη γνήσιων λογαριασμών και κριτικών, πλαστοπροσωπίας, κακόβουλου λογισμικού και απατών. Χρειάζεται ωστόσο να σημειωθεί ότι στο πρόγραμμα δεν εμπίπτει η επισήμανση λοιπών παραπλανητικών ισχυρισμών, με τους οποίους θα ασχολούμαστε μόνο σε επίπεδο αρθρογραφίας.
Συντακτική ομάδα
