Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό, παρά τις αλλαγές στην επίσημη ιστοσελίδα του CDC

Γιώργος Καρουζάκης
Γιώργος Καρουζάκης

|

|

24 λεπτά

Η αξιολόγησή μας

Δείκτης αξιολόγησης: Aνακριβές

Σφραγίδα άρθρου: Σφραγίδα Επιστημονικής Παραπληροφόρησης

Ισχυρισμός 1

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) παραδέχθηκε πως τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό.

Συμπέρασμα 1

Το CDC δεν προέβη ποτέ σε τέτοια τοποθέτηση. Αυτό που δήλωσε το CDC, είναι πως η πιθανότητα να προκαλείται αυτισμός από τα εμβόλια δεν έχει αποκλειστεί.

Ισχυρισμός 2

Σύμφωνα με το CDC, ο ισχυρισμός πως τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό δεν είναι τεκμηριωμένος επιστημονικά.

Συμπέρασμα 2

Ενώ το CDC όντως υποστηρίζει πλέον αυτή τη θέση, στην πραγματικότητα υπάρχει πληθώρα μελετών και αναλύσεων που παρέχουν ισχυρές αποδείξεις της απουσίας συσχέτισης εμβολίων και αυτισμού. Η τοποθέτηση του CDC δεν υπαγορεύθηκε από επιστημονικό φορέα, αλλά από πολιτικό, ο οποίος αποτελεί ηγετική μορφή του αντιεμβολιαστικού κινήματος.

Ισχυρισμός 3

Μελέτες που έδειξαν συσχέτιση εμβολίων και αυτισμού αγνοήθηκαν από τις υγειονομικές αρχές.

Συμπέρασμα 3

Οι μελέτες που έδειξαν συσχέτιση εμβολίων και αυτισμού δεν αγνοήθηκαν, αντιθέτως αξιολογήθηκαν και δεν τους δόθηκε βαρύτητα λόγω σημαντικών μεθοδολογικών σφαλμάτων. Επιλέον, βρίσκονται σε αντίθεση με τις αποδείξεις από πληθώρα δεδομένων και άρτια σχεδιασμένων επιδημιολογικών μελετών που κατέληξαν σε αντίθετα συμπεράσματα.

Στις 19 Νοεμβρίου 2025, το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) προέβη σε αλλαγή της στάσης του σχετικά με τη συσχέτιση εμβολίων και αυτισμού. Συγκεκριμένα, ενώ προηγουμένως στην επίσημη ιστοσελίδα του CDC αναφερόταν ρητά πως τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό, πλέον αναφέρεται πως η δήλωση αυτή δεν βασίζεται σε αποδείξεις καθώς οι σχετικές μελέτες δεν έχουν αποκλείσει την πιθανότητα, και πως υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι υπάρχει σύνδεση αλλά αγνοήθηκαν από τις υγειονομικές αρχές. Πολλά δημοσιεύματα υιοθέτησαν τους νέους ισχυρισμούς παρουσιάζοντάς τους ως αληθείς, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Αναπαραγωγές του ισχυρισμού σε μέσα ενημέρωσης και ιστοσελίδες: bankingnews.gr, greeknewsondemand.com, karditsastakra.com, apollodoros.substack.com

Παραδείγματα αναπαραγωγών των ισχυρισμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βρίσκονται αρχειοθετημένα εδώ, εδώ, εδώ, και εδώ.

Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός

Στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

Παραδοχή – σοκ CDC (ΗΠΑ): Τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό στα παιδιά – Μελέτες αποδεικνύουν το πρόβλημα

O ιστότοπος των CDC ανέφερε παλαιότερα ότι «οι μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό και την εμφάνιση διαταραχών του αυτιστικού φάσματος» κάτι που δεν ισχύει και άλλαξε…

Σε μια σοκαριστική παραδοχή που έρχεται να ταράξει για τα καλά τα νερά, τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) ανανέωσαν αργά το βράδυ της Τετάρτης 19/11, τον ιστότοπό τους, αναφέροντας ότι οι ισχυρισμοί πως τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό «δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα».
Ο Αμερικανός υπουργός Υγείας και Ανθρώπινων Υπηρεσιών, Robert F. Kennedy Jr., ο οποίος εκφράζει σκεπτικισμό σχετικά με τα εμβόλια, καθώς και ο πρόεδρος Donald Trump, έχουν προωθήσει τη θεωρία ότι τα παιδικά εμβόλια, ιδιαίτερα τα πολλαπλά, αλλά όχι μόνο, προκαλούν αυτισμό, μια άποψη που αντιβαίνει στις επιστημονικές αποδείξεις.
Ο ιστότοπος των CDC ανέφερε παλαιότερα ότι «οι μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό και την εμφάνιση διαταραχών του αυτιστικού φάσματος».
Από χθες, Τετάρτη 19/11 το βράδυ, ωστόσο, ο ιστότοπος αναφέρει: «Ο ισχυρισμός ότι ‘τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό’ είναι αβάσιμος, καθώς οι μελέτες δεν έχουν αποκλείσει την πιθανότητα τα παιδικά εμβόλια να προκαλούν αυτισμό».

Επιπλέον, προστίθεται ότι οι υγειονομικές αρχές «έχουν παραβλέψει» μελέτες που υποστηρίζουν την ύπαρξη σχέσης μεταξύ των δύο.

Ανάλυση των ισχυρισμών

Ο ισχυρισμός ότι το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) προέβη σε αλλαγή του περιεχομένου της επίσημης ιστοσελίδας του στο κομμάτι που αναφέρεται στην υποτιθέμενη συσχέτιση εμβολίων και αυτισμού, είναι αληθής. Συγκεκριμένα, μέχρι πρόσφατα στην ιστοσελίδα του CDC αναφέρονταν τα εξής:

(Πατήστε πάνω στη μπάρα για να ανοίξετε το κείμενο)

[Αρχικό κείμενο]

Vaccines do not cause autism

Autism spectrum disorder (ASD) is a developmental disability that can cause significant social, communication, and behavioral challenges.
Some people have had concerns that ASD might be linked to the vaccines children receive, but studies have shown that there is no link between receiving vaccines and developing ASD. The National Academy of Medicine, formerly known as Institute of Medicine, reviewed the safety of 8 vaccines to children and adults. The review found that with rare exceptions, these vaccines are very safe.[1]
A CDC study published in 2013 added to the research showing that vaccines do not cause ASD. The study focused on the number of antigens given during the first two years of life. Antigens are substances in vaccines that cause the body’s immune system to produce disease-fighting antibodies. The results showed that the total amount of antigen from vaccines received was the same between children with ASD and those that did not have ASD.[2]

Vaccine ingredients do not cause autism

Thimerosal
One vaccine ingredient that has been studied specifically is thimerosal. Thimerosal is a mercury-based preservative used to prevent germs (like bacteria and fungi) from contaminating multidose vials of vaccines. Research shows that thimerosal does not cause ASD. In fact, a 2004 scientific review by the IOM concluded that “the evidence favors rejection of a causal relationship between thimerosal–containing vaccines and autism.”[1]
Since 2003, there have been nine CDC-funded or conducted studies that have found no link between thimerosal-containing vaccines and ASD. These studies also found no link between the measles, mumps, and rubella (MMR) vaccine and ASD in children.
Besides thimerosal, some people have had concerns about other vaccine ingredients in relation to ASD. However, no links have been found between any vaccine ingredients and ASD.

CDC Statement: 2004 MMR and Autism Study

CDC shares with parents and others great concern about the number of children with autism spectrum disorder.
CDC is committed to continuing to provide essential data on autism, search for factors that put children at risk for autism and look for possible causes. While doing so, we work to develop resources that help identify children with autism as early as possible so they can benefit from intervention services.
CDC’s study about age at first Measles-Mumps-Rubella (MMR) vaccination and autism, published in Pediatrics in 2004, included boys and girls from different ethnic groups, including black children. The manuscript presented the results on two sets of children:
All children who were initially recruited for the study, and the subset of children who had a Georgia birth certificate.
Access to the information on the birth certificates allowed researchers to assess more complete information on race as well as other important characteristics, including possible risk factors for autism such as the child’s birth weight, mother’s age, and education. This information was not available for the children without birth certificates; hence CDC study did not present data by race on black, white, or other race children from the whole study sample. It presented the results on black and white/other race children from the group with birth certificates.
The study looked at different age groups: children vaccinated by 18 months, 24 months, and 36 months. The findings revealed that vaccination between 24 and 36 months was slightly more common among children with autism, and that association was strongest among children 3-5 years of age. The authors reported this finding was most likely a result of immunization requirements for preschool special education program attendance in children with autism.[3]
The data CDC collected for this study continue to be available for analysis by others. CDC welcomes analysis by others that can be submitted for peer-review and publication. For more information on how to access this public-use dataset please go to the this webpage.
Additional studies and a more recent rigorous review by the Institute of Medicine have found that MMR vaccine does not increase the risk of autism.
Vaccines protect the health of children in the United States so well that most parents today have never seen first-hand the devastating consequences of diseases now stopped by vaccines.
However, our 2019 measles count is the highest number since measles was declared eliminated in 2000. We do not want to lose any opportunity to protect all of our children when we have the means to do so.

[Μετάφραση]

Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό

Η διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ASD) είναι μια αναπτυξιακή αναπηρία που μπορεί να προκαλέσει σημαντικές κοινωνικές, επικοινωνιακές και συμπεριφορικές δυσκολίες.
Ορισμένοι άνθρωποι έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η ASD ενδέχεται να συνδέεται με τα εμβόλια που λαμβάνουν τα παιδιά, αλλά μελέτες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της λήψης εμβολίων και της ανάπτυξης ASD. Η Εθνική Ακαδημία Ιατρικής, γνωστή παλαιότερα ως Ινστιτούτο Ιατρικής, εξέτασε την ασφάλεια 8 εμβολίων για παιδιά και ενήλικες. Η ανασκόπηση έδειξε ότι, με σπάνιες εξαιρέσεις, τα εμβόλια αυτά είναι πολύ ασφαλή.[1]
Μια μελέτη των CDC που δημοσιεύτηκε το 2013 ενίσχυσε περαιτέρω τα ερευνητικά δεδομένα ότι τα εμβόλια δεν προκαλούν ASD. Η μελέτη επικεντρώθηκε στον αριθμό των αντιγόνων που δίνονται κατά τα πρώτα δύο έτη ζωής. Τα αντιγόνα είναι ουσίες στα εμβόλια που προκαλούν στο ανοσοποιητικό σύστημα την παραγωγή αντισωμάτων που καταπολεμούν τις ασθένειες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συνολική ποσότητα αντιγόνων από τα εμβόλια που έλαβαν τα παιδιά ήταν η ίδια μεταξύ των παιδιών με ASD και των παιδιών χωρίς ASD.[2]

Τα συστατικά των εμβολίων δεν προκαλούν αυτισμό

Θιμεροσάλη (Thimerosal)
Ένα συστατικό των εμβολίων που έχει μελετηθεί ειδικά είναι η θιμεροσάλη. Η θιμεροσάλη είναι ένα συντηρητικό με βάση τον υδράργυρο που χρησιμοποιείται για να αποτρέψει μικροοργανισμούς (όπως βακτήρια και μύκητες) από το να μολύνουν πολυδοσικά φιαλίδια εμβολίων. Οι έρευνες δείχνουν ότι η θιμεροσάλη δεν προκαλεί ASD. Μάλιστα, μια επιστημονική ανασκόπηση του 2004 από το Ινστιτούτο Ιατρικής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «τα στοιχεία στηρίζουν την απόρριψη μιας αιτιώδους σχέσης μεταξύ των εμβολίων που περιέχουν θιμεροσάλη και του αυτισμού.»[1]
Από το 2003, έχουν πραγματοποιηθεί εννέα χρηματοδοτούμενες ή διεξαγόμενες από το CDC μελέτες που δεν εντοπίζουν καμία σύνδεση μεταξύ εμβολίων που περιέχουν θιμεροσάλη και ASD. Αυτές οι μελέτες επίσης δεν βρήκαν καμία συσχέτιση μεταξύ του εμβολίου ιλαράς–παρωτίτιδας–ερυθράς (MMR) και ASD στα παιδιά.
Εκτός από τη θιμεροσάλη, κάποιοι άνθρωποι έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με άλλα συστατικά εμβολίων σε σχέση με την ASD. Ωστόσο, δεν έχει βρεθεί καμία σύνδεση μεταξύ οποιουδήποτε συστατικού εμβολίου και ASD.

Δήλωση του CDC: Μελέτη του 2004 για το MMR και τον αυτισμό

Το CDC μοιράζεται με τους γονείς και άλλους τη βαθιά ανησυχία για τον αριθμό των παιδιών με διαταραχή αυτιστικού φάσματος.
Το CDC δεσμεύεται να συνεχίσει να παρέχει ουσιαστικά δεδομένα σχετικά με τον αυτισμό, να αναζητά παράγοντες που θέτουν τα παιδιά σε κίνδυνο για αυτισμό και να εξετάζει πιθανά αίτια. Παράλληλα, εργαζόμαστε για την ανάπτυξη πόρων που βοηθούν στον έγκαιρο εντοπισμό των παιδιών με αυτισμό ώστε να επωφελούνται από υπηρεσίες παρέμβασης.
Η μελέτη του CDC σχετικά με το πρώτο εμβόλιο ιλαράς–παρωτίτιδας–ερυθράς (MMR), που δημοσιεύτηκε στο Pediatrics το 2004, περιλάμβανε αγόρια και κορίτσια από διαφορετικές φυλετικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων μαύρων παιδιών. Το άρθρο παρουσίασε τα αποτελέσματα για δύο ομάδες παιδιών:
Όλα τα παιδιά που αρχικά συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη, και το υποσύνολο παιδιών που διέθεταν πιστοποιητικό γέννησης από την Τζόρτζια.
Η πρόσβαση στις πληροφορίες των πιστοποιητικών γέννησης επέτρεψε στους ερευνητές να αξιολογήσουν πιο ολοκληρωμένα στοιχεία σχετικά με τη φυλή καθώς και άλλα σημαντικά χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένων πιθανών παραγόντων κινδύνου για αυτισμό, όπως το βάρος γέννησης του παιδιού, η ηλικία της μητέρας και το μορφωτικό της επίπεδο. Αυτές οι πληροφορίες δεν ήταν διαθέσιμες για τα παιδιά χωρίς πιστοποιητικό γέννησης∙ γι’ αυτό το CDC δεν παρουσίασε δεδομένα ανά φυλή για μαύρα, λευκά ή παιδιά άλλης φυλής από ολόκληρο το δείγμα. Παρουσίασαν τα αποτελέσματα για μαύρα και λευκά/άλλης φυλής παιδιά μόνο από την ομάδα με πιστοποιητικά γέννησης.
Η μελέτη εξέτασε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες: παιδιά που εμβολιάστηκαν έως 18 μηνών, 24 μηνών και 36 μηνών. Τα ευρήματα έδειξαν ότι ο εμβολιασμός μεταξύ 24 και 36 μηνών ήταν ελαφρώς συχνότερος στα παιδιά με αυτισμό, και ότι αυτή η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη μεταξύ των παιδιών ηλικίας 3–5 ετών. Οι συγγραφείς ανέφεραν ότι το εύρημα αυτό πιθανότατα οφείλεται στις απαιτήσεις εμβολιασμού για την παρακολούθηση προγραμμάτων ειδικής προσχολικής αγωγής από παιδιά με αυτισμό.[3]
Τα δεδομένα που συνέλεξε το CDC για αυτή τη μελέτη παραμένουν διαθέσιμα για ανάλυση από τρίτους. Το CDC ενθαρρύνει αναλύσεις από άλλους που μπορούν να υποβληθούν για αξιολόγηση από ομοτίμους και δημοσίευση. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πρόσβαση σε αυτό το δημόσια διαθέσιμο σύνολο δεδομένων, παρακαλούμε επισκεφθείτε την αντίστοιχη ιστοσελίδα.
Πρόσθετες μελέτες και πιο πρόσφατη ενδελεχής ανασκόπηση από το Ινστιτούτο Ιατρικής έχουν διαπιστώσει ότι το εμβόλιο MMR δεν αυξάνει τον κίνδυνο αυτισμού.
Τα εμβόλια προστατεύουν την υγεία των παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες τόσο αποτελεσματικά, ώστε πολλοί γονείς σήμερα δεν έχουν δει από πρώτο χέρι τις καταστροφικές συνέπειες ασθενειών που πλέον προλαμβάνονται με εμβόλια.
Ωστόσο, ο αριθμός κρουσμάτων ιλαράς το 2019 είναι ο υψηλότερος από τότε που ανακηρύχθηκε η εξάλειψη της ιλαράς το 2000. Δεν θέλουμε να χάσουμε καμία ευκαιρία να προστατεύσουμε όλα τα παιδιά μας όταν έχουμε τα μέσα να το κάνουμε.

Στις 19 Νοεμβρίου 2025, το CDC άλλαξε το παραπάνω κείμενο και το αντικατέστησε με το εξής:

(Πατήστε πάνω στη μπάρα για να ανοίξετε το κείμενο)

[Αρχικό κείμενο]

KEY POINTS
The claim “vaccines do not cause autism” is not an evidence-based claim because studies have not ruled out the possibility that infant vaccines cause autism.
Studies supporting a link have been ignored by health authorities.
HHS has launched a comprehensive assessment of the causes of autism, including investigations on plausible biologic mechanisms and potential causal links.

Vaccines do not cause Autism*

Pursuant to the Data Quality Act (DQA), which requires federal agencies to ensure the quality, objectivity, utility, and integrity of information they disseminate to the public, this webpage has been updated because the statement “Vaccines do not cause autism” is not an evidence-based claim. Scientific studies have not ruled out the possibility that infant vaccines contribute to the development of autism. However, this statement has historically been disseminated by the CDC and other federal health agencies within HHS to prevent vaccine hesitancy.

HHS has launched a comprehensive assessment of the causes of autism, including investigations on plausible biologic mechanisms and potential causal links. This webpage will be updated with gold-standard science that results from the HHS comprehensive assessment of the causes of autism as required by the DQA.

The following, as required by the DQA, details the state of the evidence and studies, and the lack thereof, regarding vaccines and autism spectrum disorder (autism) and outlines HHS future research directions to provide answers.

Background

It is critical to address questions the American people have about the cause of autism to ensure public health guidance is adequately responsive to their concerns. Approximately one in two surveyed parents of autistic children believe vaccines played a role in their child’s autism, often pointing to the vaccines their child received in the first six months of life (Diphtheria, tetanus, pertussis (DTaP), Hepatitis B (HepB), Haemophilus influenzae type B (Hib), Poliovirus, inactivated (IPV), and Pneumococcal conjugate (PCV)) and one given at or after the first year of life (Measles, mumps, rubella (MMR)). This connection has not been properly and thoroughly studied by the scientific community.

In 1986, the CDC’s childhood immunization schedule for infants (≤ 1 year of age) recommended five total doses of vaccines: two oral doses of oral polio vaccine (OPV) and three injected doses of Diphtheria and Tetanus Toxoids and Pertussis Vaccine (DTP). In 2025, the CDC schedule recommended three oral doses of Rotavirus (RV) and three injected doses each of HepB, DTaP, Hib, PCV, and IPV by six months of age, two injected doses of Influenza (IIV) by 7 months of age, and injected doses of Hib, PCV, MMR, Varicella (VAR), and Hepatitis A (HepA) at 12 months of age.

The rise in autism prevalence since the 1980s correlates with the rise in the number of vaccines given to infants. Though the cause of autism is likely to be multi-factorial, the scientific foundation to rule out one potential contributor entirely has not been established. For example, one study found that aluminum adjuvants in vaccines had the highest statistical correlation with the rise in autism prevalence among numerous suspected environmental causes. Correlation does not prove causation, but it does merit further study.

State of the Evidence: Infant Vaccines – DTaP, HepB, Hib, IPV, PCV

The National Childhood Vaccine Injury Act of 1986 required that “the Secretary of Health and Human Services shall complete a review of all relevant medical and scientific information … on the nature, circumstances, and extent of the relationship, if any, between vaccines containing pertussis … and the following illnesses and conditions.” The statute lists 11 specific illnessesPDF and conditions, including autism.

Since then, multiple reports from HHS and the National Academy of Sciences’ Institute of Medicine have examined the links between autism and vaccines. These reviews have consistently concluded that there are still no studies that support the specific claim that the infant vaccines, DTaP, HepB, Hib, IPV, and PCV, do not cause autism and hence the CDC was in violation of the DQA when it claimed, “vaccines do not cause autism.” CDC is now correcting the statement, and HHS is providing appropriate funding and support for studies related to infant vaccines and autism.

Below is a brief timeline and summary of the key findings related to the 1986 directive from Congress regarding the pertussis vaccine and autism.

1991 – Institute of Medicine
Key Finding: “No data were identified that address the question of a relation between vaccination with DPT or its pertussis component and autism. There are no experimental data bearing on a possible biologic mechanism.” [1]

2012 – Institute of Medicine
Key Finding: “The evidence is inadequate to accept or reject a causal relationship between diphtheria toxoid–, tetanus toxoid–, or acellular pertussis–containing vaccine and autism.” [2]
Note: The only study the IOM located regarding DTaP and autism found an association, but the IOM discounted it because it provided data from CDC’s passive surveillance system (HHS VAERS) and lacked an unvaccinated comparison population.

2014 – HHS Agency for Healthcare Research and Quality
Key Finding: A comprehensive review of the studies investigating the safety of routine childhood vaccines concluded that there was no evidence to accept or reject a causal relationship between DTaP and autism. [3]

2021 – HHS Agency for Healthcare Research and Quality
Key Finding: The findings from the 2012 IOM report and the 2014 AHRQ report (based on the IOM) of insufficient evidence for an association between autism and DTaP/Tdap/Td remained unchanged. The 2021 update identified no new studies; the scientific evidence continued to be insufficient to support or reject a causal relationship between those vaccines and autism. [4]

Of note, the 2014 AHRQ review also addressed the HepB vaccine and autism. One cross-sectional study met criteria for reliability; it found a threefold risk of parental report of autism among newborns receiving a HepB vaccine in the first month of life compared to those who did not receive this vaccine or did so after the first month. After reviewing the study, AHRQ determined that there was insufficient evidence of an association of the HepB vaccine and autism.

In fact, there are still no studies that support the claim that any of the 20 doses of the seven infant vaccines recommended for American children before the first year of life do not cause autism. These vaccines include DTaP, HepB, Hib, IPV, PCV, rotavirus, and influenza.

State of the Evidence: MMR Vaccine

The MMR vaccine has been studied regarding autism, and the reviews from IOM and AHRQ maintain with a high strength of evidence that there is no association with autism spectrum disorders based on observational evidence only.

However, in 2012, the IOM reviewed the published MMR-autism studies and found that all but four of them had “serious methodological limitations,” and the IOM gave them no weight. The remaining four studies and a few similar studies published since also have all been criticized for serious methodological flaws. Furthermore, they are all retrospective epidemiological studies which cannot prove causation, fail to account for potential vulnerable subgroups, and fail to account for mechanistic and other evidence linking vaccines with autism.

Many of the retrospective studies utilized, such as the 2002 New England Journal of Medicine study on the Denmark population, may be unreliable for the U.S. population. Children in these studies receive vaccines based on foreign vaccination schedules that differ from the schedule in the U.S. As outlined in the 2013 IOM report on the childhood immunization schedule, “there are few comparative studies evaluating the safety of different vaccine schedules,” but “there are cases in which the risk of adverse events can depend on the vaccination schedule used and factors such as timing and adjuvants should be studied with appropriate design methods.”

For example, the MMR vaccine does not contain aluminum. However, other infant vaccines have aluminum content ranging from 0.25 mg to 0.625 mg per dose (DTaP has the highest content). One analysis found that the 2019 CDC vaccine schedule resulted in 4.925 mg of total vaccine-related aluminum exposure by age 18 months. There is evidence in the U.S. of a positive association between vaccine-related aluminum exposure and persistent asthma. Evidence from a large Danish cohort study reported no increased risk for neurodevelopmental disorders with early childhood exposure to aluminum-adsorbed vaccines, but a detailed review of the supplementary tablesPDF shows some higher event rates of neurodevelopmental conditions with moderate aluminum exposure (Supplement Figure 11 — though a dose response was not evident) and a statistically significant 67% increased risk of Asperger’s syndrome per 1 mg increase in aluminum exposure among children born between 2007 and 2018 (Supplement Figure 4). Together, these findings warrant further investigation of aluminum exposures (high, low, and none) for a variety of childhood chronic diseases, including autism.

HHS Research on Plausible Biologic Mechanisms between Vaccines and Autism

HHS will evaluate plausible biologic mechanisms between early childhood vaccinations and autism. Mechanisms for further investigation include the impacts of aluminum adjuvants, risks for certain children with mitochondrial disorders, harms of neuroinflammation, and more.

The header “Vaccines do not cause autism” has not been removed due to an agreement with the chair of the U.S. Senate Health, Education, Labor, and Pensions Committee that it would remain on the CDC website.

[Μετάφραση]

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Ο ισχυρισμός «τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό» δεν είναι τεκμηριωμένος επιστημονικά, διότι οι μελέτες δεν έχουν αποκλείσει την πιθανότητα ότι τα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας προκαλούν αυτισμό.
Μελέτες που υποστηρίζουν μια σύνδεση έχουν αγνοηθεί από τις υγειονομικές αρχές.
Το HHS έχει ξεκινήσει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση των αιτίων του αυτισμού, συμπεριλαμβανομένων ερευνών για πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς και δυνητικές αιτιώδεις συνδέσεις.

Τα εμβόλια δεν προκαλούν Αυτισμό*

Σύμφωνα με τον Νόμο περί Ποιότητας Δεδομένων (DQA), ο οποίος απαιτεί από τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να διασφαλίζουν την ποιότητα, αντικειμενικότητα, χρησιμότητα και ακεραιότητα των πληροφοριών που δημοσιοποιούν στο κοινό, η παρούσα ιστοσελίδα έχει ενημερωθεί επειδή η δήλωση «Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό» δεν είναι τεκμηριωμένη επιστημονικά. Οι επιστημονικές μελέτες δεν έχουν αποκλείσει την πιθανότητα ότι τα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας συμβάλλουν στην ανάπτυξη αυτισμού. Ωστόσο, αυτή η δήλωση έχει ιστορικά διαδοθεί από το CDC και άλλες ομοσπονδιακές υγειονομικές υπηρεσίες εντός του HHS για την αποτροπή διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια.

Το HHS έχει ξεκινήσει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση των αιτίων του αυτισμού, συμπεριλαμβανομένων ερευνών για πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς και δυνητικές αιτιώδεις συνδέσεις. Η παρούσα ιστοσελίδα θα ενημερωθεί με επιστήμη «χρυσού προτύπου» που θα προκύψει από την ολοκληρωμένη αξιολόγηση του HHS των αιτίων του αυτισμού, όπως απαιτείται από τον DQA.

Τα παρακάτω, όπως απαιτεί ο DQA, περιγράφουν την κατάσταση της τεκμηρίωσης και των μελετών – αλλά και την έλλειψή τους – σχετικά με τα εμβόλια και τη διαταραχή αυτιστικού φάσματος (αυτισμός) και συνοψίζουν τις μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις του HHS για την παροχή απαντήσεων.

Ιστορικό

Είναι κρίσιμο να αντιμετωπιστούν τα ερωτήματα που έχουν οι Αμερικανοί σχετικά με τα αίτια του αυτισμού ώστε οι δημόσιες υγειονομικές οδηγίες να ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανησυχίες τους. Περίπου ένας στους δύο γονείς αυτιστικών παιδιών που συμμετείχαν σε έρευνα πιστεύουν ότι τα εμβόλια έπαιξαν ρόλο στον αυτισμό του παιδιού τους, συχνά αναφερόμενοι στα εμβόλια που έλαβε το παιδί τους κατά τους πρώτους έξι μήνες ζωής (Διφθερίτιδας, Τέτανου, Κοκκύτη (DTaP), Ηπατίτιδας Β (HepB), Αιμόφιλου τύπου Β (Hib), Αδρανοποιημένου Πολιοϊού (IPV) και Πνευμονιοκοκκικού συζευγμένου (PCV)) και σε ένα εμβόλιο που χορηγείται στον πρώτο χρόνο ζωής ή αργότερα (Ιλαράς, Παρωτίτιδας, Ερυθράς (MMR)). Αυτή η σύνδεση δεν έχει μελετηθεί σωστά και διεξοδικά από την επιστημονική κοινότητα.

Το 1986, το πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών του CDC για βρέφη (≤ 1 έτους) περιελάμβανε πέντε συνολικές δόσεις εμβολίων: δύο από του στόματος δόσεις του εμβολίου πολιομυελίτιδας (OPV) και τρεις ενέσιμες δόσεις του εμβολίου Διφθερίτιδας-Τετάνου-Κοκκύτη (DTP). Το 2025, το πρόγραμμα CDC πρότεινε τρεις από του στόματος δόσεις του Rotavirus (RV) και τρεις ενέσιμες δόσεις για καθένα από τα HepB, DTaP, Hib, PCV και IPV στους έξι μήνες ζωής, δύο ενέσιμες δόσεις του εμβολίου γρίπης (IIV) στους 7 μήνες ζωής και ενέσιμες δόσεις των Hib, PCV, MMR, Ανεμοβλογιάς (VAR) και Ηπατίτιδας Α (HepA) στους 12 μήνες ζωής.

Η αύξηση της συχνότητας του αυτισμού από τη δεκαετία του 1980 συσχετίζεται με την αύξηση του αριθμού των εμβολίων που χορηγούνται στα βρέφη. Αν και η αιτία του αυτισμού πιθανότατα είναι πολυπαραγοντική, η επιστημονική βάση για να αποκλειστεί πλήρως ένας πιθανός παράγοντας δεν έχει καθιερωθεί. Για παράδειγμα, μία μελέτη διαπίστωσε ότι τα ανοσοενισχυτικά αλουμινίου στα εμβόλια παρουσίαζαν τη μεγαλύτερη στατιστική συσχέτιση με την αύξηση της συχνότητας του αυτισμού ανάμεσα σε πολλούς περιβαλλοντικούς παράγοντες που εξετάστηκαν. Η συσχέτιση δεν αποδεικνύει αιτιότητα, αλλά δικαιολογεί περαιτέρω μελέτη.

Κατάσταση της Τεκμηρίωσης: Βρεφικά Εμβόλια — DTaP, HepB, Hib, IPV, PCV

Ο Νόμος National Childhood Vaccine Injury Act του 1986 απαιτούσε ότι «ο Υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών πρέπει να ολοκληρώσει μια ανασκόπηση όλων των σχετικών ιατρικών και επιστημονικών πληροφοριών … σχετικά με τη φύση, τις περιστάσεις και την έκταση της συσχέτισης, εάν υπάρχει, μεταξύ των εμβολίων που περιέχουν κοκκύτη … και των ακόλουθων ασθενειών και καταστάσεων». Το νομοθέτημα απαριθμεί 11 συγκεκριμένες ασθένειες και καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού.

Έκτοτε, πολλές αναφορές από το HHS και την Εθνική Ακαδημία Επιστημών / Ινστιτούτο Ιατρικής εξέτασαν τη σύνδεση μεταξύ αυτισμού και εμβολίων. Αυτές οι ανασκοπήσεις κατέληξαν σταθερά στο συμπέρασμα ότι εξακολουθούν να μην υπάρχουν μελέτες που να υποστηρίζουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό ότι τα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας — DTaP, HepB, Hib, IPV και PCV — δεν προκαλούν αυτισμό, και ως εκ τούτου το CDC ήταν σε παραβίαση του DQA όταν ισχυρίστηκε πως «τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό». Το CDC πλέον διορθώνει τη δήλωση, και το HHS παρέχει την κατάλληλη χρηματοδότηση και υποστήριξη για μελέτες σχετικές με τα εμβόλια βρεφικής ηλικίας και τον αυτισμό.

Παρακάτω ακολουθεί ένα σύντομο χρονοδιάγραμμα και σύνοψη των βασικών ευρημάτων σχετικά με την εντολή του 1986 από το Κογκρέσο για το εμβόλιο κοκκύτη και τον αυτισμό.

1991 – Ινστιτούτο Ιατρικής

Βασικό εύρημα: «Δεν εντοπίστηκαν δεδομένα που να απαντούν στο ερώτημα της ύπαρξης σχέσης μεταξύ του εμβολιασμού με DPT ή του συστατικού κοκκύτη και του αυτισμού. Δεν υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που να αφορούν έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό.» [1]

2012 – Ινστιτούτο Ιατρικής

Βασικό εύρημα: «Οι αποδείξεις είναι ανεπαρκείς για να γίνει αποδοχή ή απόρριψη μιας αιτιώδους σχέσης μεταξύ των εμβολίων που περιέχουν διφθεριτικό τοξοειδές, τετανικό τοξοειδές ή ακυτταρικό κοκκύτη και του αυτισμού.» [2]
Σημείωση: Η μόνη μελέτη για DTaP και αυτισμό που εντόπισε το IOM βρήκε συσχέτιση, αλλά απορρίφθηκε επειδή βασίστηκε στο παθητικό σύστημα αναφοράς του CDC (VAERS) και δεν είχε ομάδα σύγκρισης μη εμβολιασμένων παιδιών.

2014 – Υπηρεσία Έρευνας και Ποιότητας Υγείας (AHRQ) του HHS

Βασικό εύρημα: Μία ολοκληρωμένη ανασκόπηση των μελετών για την ασφάλεια των παιδικών εμβολίων κατέληξε στο ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για να γίνει αποδοχή ή απόρριψη μιας αιτιώδους σχέσης μεταξύ του DTaP και του αυτισμού. [3]

2021 – AHRQ του HHS

Βασικό εύρημα: Τα ευρήματα των αναφορών του 2012 και 2014 παρέμειναν αμετάβλητα: οι αποδείξεις εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς για να υποστηρίξουν ή να απορρίψουν αιτιώδη σχέση μεταξύ DTaP/Tdap/Td και αυτισμού. Η ενημέρωση του 2021 δεν εντόπισε νέες μελέτες.

Σημειώνεται επίσης ότι η ανασκόπηση του 2014 της AHRQ εξέτασε και το εμβόλιο HepB και τον αυτισμό. Μία διατομεακή συγχρονική μελέτη που πληρούσε τα κριτήρια αξιοπιστίας βρήκε τριπλάσιο κίνδυνο γονικής αναφοράς αυτισμού σε νεογνά που έλαβαν το εμβόλιο HepB τον πρώτο μήνα ζωής. Μετά την αξιολόγηση της μελέτης, η AHRQ κατέληξε στο ότι υπάρχουν ανεπαρκείς αποδείξεις για σχέση μεταξύ του HepB και του αυτισμού.

Στην πραγματικότητα, εξακολουθούν να μην υπάρχουν μελέτες που να υποστηρίζουν τον ισχυρισμό ότι οποιαδήποτε από τις 20 δόσεις των επτά εμβολίων της βρεφικής ηλικίας που συνιστώνται στις ΗΠΑ πριν το πρώτο έτος ζωής δεν προκαλεί αυτισμό. Αυτά τα εμβόλια περιλαμβάνουν τα DTaP, HepB, Hib, IPV, PCV, ροταϊό και γρίπη.

Κατάσταση των Αποδείξεων: Εμβόλιο MMR

Το εμβόλιο MMR έχει μελετηθεί σε σχέση με τον αυτισμό και οι αναφορές από IOM και AHRQ υποστηρίζουν, με υψηλό επίπεδο αποδείξεων, ότι δεν υπάρχει συσχέτιση με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος, βασισμένες αποκλειστικά σε παρατηρητικές μελέτες.

Ωστόσο, το 2012 το IOM εξέτασε τις δημοσιευμένες μελέτες για MMR–αυτισμό και διαπίστωσε ότι όλες εκτός από τέσσερις είχαν «σοβαρούς μεθοδολογικούς περιορισμούς» και δεν τους έδωσε βαρύτητα. Οι υπόλοιπες τέσσερις μελέτες, καθώς και μερικές μεταγενέστερες παρόμοιες, έχουν επίσης επικριθεί για μεθοδολογικά σφάλματα. Επιπλέον, όλες είναι αναδρομικές επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση, δεν λαμβάνουν υπόψη ευάλωτες υποομάδες, και δεν αξιολογούν μηχανιστικές ή άλλες ενδείξεις που συνδέουν εμβόλια και αυτισμό.

Πολλές από τις αναδρομικές μελέτες, όπως η μελέτη του 2002 στο New England Journal of Medicine για τον πληθυσμό της Δανίας, μπορεί να είναι μη αξιόπιστες για τον πληθυσμό των ΗΠΑ. Τα παιδιά σε αυτές τις μελέτες λαμβάνουν εμβόλια βάσει ξένων προγραμμάτων εμβολιασμού που διαφέρουν από εκείνα των ΗΠΑ. Όπως αναφέρει η έκθεση του IOM (2013) για το πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών, «υπάρχουν ελάχιστες συγκριτικές μελέτες που αξιολογούν την ασφάλεια διαφορετικών προγραμμάτων εμβολιασμού», αλλά «υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών μπορεί να εξαρτάται από το πρόγραμμα εμβολιασμού και παράγοντες όπως ο χρόνος χορήγησης και τα ανοσοενισχυτικά πρέπει να μελετηθούν με κατάλληλες μεθοδολογίες».

Για παράδειγμα, το εμβόλιο MMR δεν περιέχει αλουμίνιο. Ωστόσο, άλλα εμβόλια βρεφικής ηλικίας περιέχουν αλουμίνιο σε ποσότητες 0,25 mg έως 0,625 mg ανά δόση (το DTaP έχει το υψηλότερο περιεχόμενο). Μία ανάλυση διαπίστωσε ότι το πρόγραμμα του CDC για το 2019 οδηγούσε σε συνολική έκθεση 4,925 mg αλουμινίου από εμβόλια έως την ηλικία των 18 μηνών. Υπάρχουν ενδείξεις στις ΗΠΑ θετικής συσχέτισης μεταξύ αλουμινίου από εμβόλια και επίμονου άσθματος. Μία μεγάλη δανέζικη μελέτη δεν βρήκε αυξημένο κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών, αλλά η λεπτομερής εξέταση των συμπληρωματικών πινάκων έδειξε υψηλότερα ποσοστά συμβάντων για ορισμένες νευροαναπτυξιακές καταστάσεις με μέτρια έκθεση σε αλουμίνιο και μια στατιστικά σημαντική αύξηση 67% στον κίνδυνο συνδρόμου Asperger ανά 1 mg αύξησης έκθεσης σε αλουμίνιο για παιδιά γεννημένα μεταξύ 2007–2018. Αυτά τα ευρήματα δικαιολογούν περαιτέρω μελέτη της έκθεσης σε αλουμίνιο (υψηλή, χαμηλή και μηδενική) για διάφορες παιδικές χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού.

Έρευνα του HHS για Πιθανούς Βιολογικούς Μηχανισμούς μεταξύ Εμβολίων και Αυτισμού

Το HHS θα αξιολογήσει πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς μεταξύ εμβολιασμών πρώιμης παιδικής ηλικίας και αυτισμού. Μηχανισμοί για περαιτέρω διερεύνηση περιλαμβάνουν τις επιδράσεις των ανοσοενισχυτικών αλουμινίου, τους κινδύνους για παιδιά με μιτοχονδριακές διαταραχές, τις επιπλοκές της νευροφλεγμονής και άλλα.

Η επικεφαλίδα «Τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό» δεν έχει αφαιρεθεί λόγω συμφωνίας με τον πρόεδρο της Επιτροπής Υγείας, Παιδείας, Εργασίας και Συντάξεων της Γερουσίας των ΗΠΑ ότι θα παραμείνει στον ιστότοπο του CDC.

Τι οδήγησε στην αλλαγή της στάσης του CDC σχετικά με τη συσχέτιση εμβολίων και αυτισμού

Η αλλαγή στην επίσημη ιστοσελίδα του CDC, δεν προέκυψε λόγω νέων μελετών που άλλαξαν τα δεδομένα, ούτε λόγω διαφορετικής αξιολόγησης των παλαιότερων δεδομένων από ειδικούς, αλλά λόγω εντολής που δόθηκε προσωπικά από τον υπουργό Υγείας των ΗΠΑ, Robert Kennedy jr. Ο ίδιος ο Robert Kennedy jr παραδέχθηκε ότι ήταν δική του εντολή, σε συνέντευξή του στους New York Times.
Ο Robert Kennedy jr είναι δικηγόρος, χωρίς σπουδές στον ιατρικό τομέα, και ηγετική μορφή του αντιεμβολιαστικού κινήματος εδώ και δεκαετίες. Έχει επανειλημμένα στο παρελθόν υποστηρίξει ψευδείς ισχυρισμούς σε θέματα δημόσιας υγείας (μεταξύ των οποίων και ο ισχυρισμός ότι τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό) καθώς και αναπόδεικτες θεωρίες συνωμοσίας. Από την εμπλοκή του στο αντιεμβολιαστικό κίνημα έχει αποκομίσει σημαντικό οικονομικό όφελος. Από τον Φεβρουάριο του 2025, βρίσκεται επικεφαλής του Υπουργείου Υγείας των ΗΠΑ. Τον Ιούνιο του 2025, ο Robert Kennedy jr απέλυσε και τα 17 συνολικά μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής για τα εμβόλια, αντικαθιστώντας τα με πρόσωπα της δικής του επιλογής. Μεταξύ αυτών βρίσκονται άνθρωποι με μακρύ ιστορικό παραπληροφόρησης σε θέματα που αφορούν τα εμβόλια, όπως ο Robert Malone και ο Retsef Levi. Νωρίτερα, ο Robert Kennedy jr είχε αναθέσει την ανάλυση των δεδομένων του CDC για τα εμβόλια και τον αυτισμό στον David Geier, έναν άνθρωπο που έχει πολλές φορές στο παρελθόν υποστηρίξει ψευδείς ισχυρισμούς πάνω στο θέμα αυτό, και που έχει καταδικαστεί για άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος χωρίς άδεια.

Τα βασικά σημεία της νέας τοποθέτησης του CDC, όπως υπαγορεύθηκε από τον υπουργό Υγείας των ΗΠΑ Robert Kennedy jr

Η νέα τοποθέτηση του CDC ξεκινά με τα εξής βασικά σημεία:

Ο ισχυρισμός «τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό» δεν είναι τεκμηριωμένος επιστημονικά, διότι οι μελέτες δεν έχουν αποκλείσει την πιθανότητα ότι τα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας προκαλούν αυτισμό.
Μελέτες που υποστηρίζουν μια σύνδεση έχουν αγνοηθεί από τις υγειονομικές αρχές.
Το HHS έχει ξεκινήσει μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση των αιτίων του αυτισμού, συμπεριλαμβανομένων ερευνών για πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς και δυνητικές αιτιώδεις συνδέσεις.

Η πρώτη φράση είναι παραπλανητική, καθώς παραποιεί τη διαδικασία της επιστημονικής έρευνας. Στην επιστήμη, είναι συνήθως πρακτικά αδύνατον να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι κάτι δεν προκαλεί ποτέ ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Οι ερευνητές σχεδιάζουν μελέτες για να εξετάσουν εάν υπάρχει ένδειξη συσχέτισης, προσπαθώντας να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν μία υπόθεση. Για να εξεταστεί ένα υποθετικό σενάριο, πρέπει να υπάρχει πρόδηλη ένδειξη ή λόγος υπόθεσης που να υποστηρίζει την πιθανότητα ύπαρξης ενός αποτελέσματος. Στην περίπτωση των εμβολίων, η υπόθεση της συσχέτισης με τον αυτισμό εξετάστηκε διεξοδικά λόγω παλαιών, εσφαλμένων μελετών που υπέδειξαν πιθανή σύνδεση. Αυτές οι μελέτες διερευνήθηκαν διεξοδικά και απορρίφθηκαν, ενώ πολυάριθμες επακόλουθες έρευνες υψηλής ποιότητας δεν βρήκαν καμία απόδειξη που να υποστηρίζει τον ισχυρισμό. Επομένως, η δήλωση “τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό” είναι επιστημονικά έγκυρη καθώς αντικατοπτρίζει με ακρίβεια την τρέχουσα κατάσταση των αποδεικτικών στοιχείων. Η τοποθέτηση ότι αυτός ο ισχυρισμός δεν είναι τεκμηριωμένος επιστημονικά, παραποιεί τον τρόπο με τον οποίο η επιστήμη αξιολογεί την αιτιότητα.

Η δεύτερη φράση είναι επίσης παραπλανητική, καθώς οι εν λόγω μελέτες που υποστήριξαν τη σύνδεση εμβολίων και αυτισμού δεν “αγνοήθηκαν” από τις επιστημονικές αρχές, αλλά δεν τους δόθηκε βαρύτητα λόγω σημαντικών μεθοδολoγικών σφαλμάτων. Η μελέτη που αρχικά υποστήριξε τη σύνδεση εμβολιασμών και αυτισμού, και αποτέλεσε το έναυσμα για να ακολουθήσουν κι άλλες σχετικές μελέτες, ήταν η γνωστή μελέτη1Wakefield, A. J., et al. “RETRACTED: Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children.” Lancet, vol. 351, no. 9103, 28 Feb. 1998, pp. 637-41, doi:10.1016/S0140-6736(97)11096-0. του Andrew Wakefield που δημοσιεύθηκε το έτος 1998 στο περιοδικό Lancet. Αργότερα η μελέτη αυτή ανακλήθηκε λόγω σοβαρών μεθοδολογικών σφαλμάτων, και ο επικεφαλής της μελέτης Andrew Wakefield διαγράφηκε από το ιατρικό μητρώο μετά την καταδίκη του από το Γενικό Ιατρικό Συμβούλιο για σοβαρά παραπτώματα σχετικά με τη διεξαγωγή της εν λόγω μελέτης. Ο Andrew Wakefield προσδοκούσε σημαντικό οικονομικό όφελος από τη μελέτη αυτή, εξυπηρετώντας οικονομικά συμφέροντα τα οποία είχε αποκρύψει.2Deer, Brian. “How the vaccine crisis was meant to make money.” BMJ, vol. 342, 11 Jan. 2011, p. c5258, doi:10.1136/bmj.c5258. Η μελέτη του Wakefield έχει χαρακτηριστεί ως απάτη.3Godlee, Fiona, et al. “Wakefield’s article linking MMR vaccine and autism was fraudulent.” BMJ, vol. 342, 6 Jan. 2011, p. c7452, doi:10.1136/bmj.c7452.

Μετά τη μελέτη του Andrew Wakefield, ακολούθησαν πολυάριθμες μελέτες που εξέτασαν την υπόθεση της συσχέτισης εμβολίων και αυτισμού. Οι μελέτες αυτές, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δεν εντόπισαν καμία απολύτως συσχέτιση. Υπήρξαν και κάποιες μελέτες4Hooker, Brian S. “Measles-mumps-rubella vaccination timing and autism among young african american boys: a reanalysis of CDC data.” Transl. Neurodegener., vol. 3, no. 1, 1 Dec. 2014, p. 16, doi:10.1186/2047-9158-3-16.5Rimland, Bernard and Woody McGinnis. “RETRACTED: Vaccines and Autism.” Lab. Med., vol. 33, no. 9, 1 Sept. 2002, pp. 708-17, doi:10.1093/labmed/33.9.708.6Li, Dan, et al. “RETRACTED: Subcutaneous injections of aluminum at vaccine adjuvant levels activate innate immune genes in mouse brain that are homologous with biomarkers of autism.” J. Inorg. Biochem., vol. 177, 1 Dec. 2017, pp. 39-54, doi:10.1016/j.jinorgbio.2017.08.035. που υποστήριξαν τη συσχέτιση εμβολιών και αυτισμού και μετέπειτα ανακλήθηκαν7Hooker, Brian S. “Retraction Note: Measles-mumps-rubella vaccination timing and autism among young African American boys: a reanalysis of CDC data.” Transl. Neurodegener., vol. 3, no. 1, 1 Dec. 2014, p. 22, doi:10.1186/2047-9158-3-22.8Bertholf, Roger L. and Pietro Ghezzi. “Retraction.” Lab. Med., vol. 49, no. 4, 11 Oct. 2018, p. 297, doi:10.1093/labmed/lmy060.9Li, Dan, et al. “Retraction Notice to “Subcutaneous injections of aluminum at vaccine adjuvant levels activate innate immune genes in mouse brain that are homologous with biomarkers of autism” [Journal of Inorganic Biochemistry 177 (2017) 39–54].” J. Inorg. Biochem., vol. 177, 1 Dec. 2017, p. 247, doi:10.1016/j.jinorgbio.2017.10.008. με τις ανακλήσεις να συνοδεύονται με συγκεκριμένες αιτιολογήσεις που αφορούσαν σοβαρά προβλήματα στη μεθοδολογία ή / και στην ερμηνεία των δεδομένων. Άλλες μελέτες που υποστήριξαν την πιθανότητα συσχέτισης εμβολίων και αυτισμού10Geier, David A., et al. “A two-phase study evaluating the relationship between Thimerosal-containing vaccine administration and the risk for an autism spectrum disorder diagnosis in the United States.” Transl. Neurodegener., vol. 2, no. 1, 1 Dec. 2013, p. 25, doi:10.1186/2047-9158-2-25., δέχθηκαν σφοδρή κριτική για τη μεθοδολογία τους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, σε πρόσφατη ανάλυση των συνολικών δεδομένων, συμπεριέλαβε τέτοιες μελέτες, ωστόσο το τελικό συμπέρασμα ήταν πως ο συνολικός όγκος των σχετικών μελετών / αποδείξεων επί του θέματος, υποστηρίζουν ισχυρά την απουσία συσχέτισης εμβολιασμών και αυτισμού.

Η απουσία συσχέτισης εμβολίων και αυτισμού υποστηρίζεται από πληθώρα μελετών και μετααναλύσεων σε πολλά διαφορετικά δείγματα πληθυσμών11Taylor, Luke E., et al. “Vaccines are not associated with autism: An evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies.” Vaccine, vol. 32, no. 29, 17 June 2014, pp. 3623-9, doi:10.1016/j.vaccine.2014.04.085.12DeStefano, Frank and Tom T. Shimabukuro. “The MMR Vaccine and Autism.” Annu. Rev. Virol., vol. 6, no. Volume 6, 2019, 2025, pp. 585-600, doi:10.1146/annurev-virology-092818-015515.13Hviid, Anders, et al. “Measles, Mumps, Rubella Vaccination and Autism.” Ann. Intern. Med., 5 Mar. 2019, doi:10.7326/M18-2101.14Madsen, Kreesten Meldgaard, et al. “A Population-Based Study of Measles, Mumps, and Rubella Vaccination and Autism.” N. Engl. J. Med., 7 Nov. 2002, doi:10.1056/NEJMoa021134.15Mäkelä, Annamari, et al. “Neurologic Disorders After Measles-Mumps-Rubella Vaccination.” Pediatrics, vol. 110, no. 5, 1 Nov. 2002, pp. 957-63, doi:10.1542/peds.110.5.957.16DeStefano, Frank, et al. “Increasing Exposure to Antibody-Stimulating Proteins and Polysaccharides in Vaccines Is Not Associated with Risk of Autism.” J. Pediatr., vol. 163, no. 2, 1 Aug. 2013, pp. 561-7, doi:10.1016/j.jpeds.2013.02.001.17Hviid, Anders, et al. “Association Between Thimerosal-Containing Vaccine and Autism.” JAMA, vol. 290, no. 13, 1 Oct. 2003, pp. 1763-6, doi:10.1001/jama.290.13.1763.18Fombonne, Eric, et al. “Pervasive Developmental Disorders in Montreal, Quebec, Canada: Prevalence and Links With Immunizations.” Pediatrics, vol. 118, no. 1, 1 July 2006, pp. e139-e150, doi:10.1542/peds.2005-2993.19Gabis, Lidia V., et al. “The myth of vaccination and autism spectrum.” Eur. J. Paediatr. Neurol., vol. 36, 1 Jan. 2022, pp. 151-8, doi:10.1016/j.ejpn.2021.12.011.20Jain, Anjali, et al. “Autism Occurrence by MMR Vaccine Status Among US Children With Older Siblings With and Without Autism.” JAMA, vol. 313, no. 15, 21 Apr. 2015, pp. 1534-40, doi:10.1001/jama.2015.3077.21Smith, Michael J. and Charles R. Woods. “On-time Vaccine Receipt in the First Year Does Not Adversely Affect Neuropsychological Outcomes.” Pediatrics, vol. 125, no. 6, 1 June 2010, pp. 1134-41, doi:10.1542/peds.2009-2489..

Συνεπώς, ο ισχυρισμός πως “μελέτες που υποστηρίζουν μια σύνδεση έχουν αγνοηθεί από τις υγειονομικές αρχές” είναι παραπλανητικός. Οι μελέτες αυτές δεν “αγνοήθηκαν”. Οι υγειονομικές αρχές, συνυπολογίζοντας όλα τα διαθέσιμα δεδομένα, μη εξαιρουμένων των μελετών που υποστήριξαν την ύπαρξη συσχέτισης, διαπίστωσαν ότι το σύνολο των σχετικών δεδομένων / αποδείξεων σαφέστατα υποστηρίζει τη θέση πως δεν υφίσταται συσχέτιση εμβολίων και αυτισμού.

Οι λοιποί προβληματικοί ισχυρισμοί του CDC

Στη νέα τοποθέτηση του CDC σχετικά με τη σύνδεση εμβολίων και αυτισμού, αναφέρονται επίσης τα εξής:

Το 1986, το πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών του CDC για βρέφη (≤ 1 έτους) περιελάμβανε πέντε συνολικές δόσεις εμβολίων: δύο από του στόματος δόσεις του εμβολίου πολιομυελίτιδας (OPV) και τρεις ενέσιμες δόσεις του εμβολίου Διφθερίτιδας-Τετάνου-Κοκκύτη (DTP). Το 2025, το πρόγραμμα CDC πρότεινε τρεις από του στόματος δόσεις του Rotavirus (RV) και τρεις ενέσιμες δόσεις για καθένα από τα HepB, DTaP, Hib, PCV και IPV στους έξι μήνες ζωής, δύο ενέσιμες δόσεις του εμβολίου γρίπης (IIV) στους 7 μήνες ζωής και ενέσιμες δόσεις των Hib, PCV, MMR, Ανεμοβλογιάς (VAR) και Ηπατίτιδας Α (HepA) στους 12 μήνες ζωής.

Η αύξηση της συχνότητας του αυτισμού από τη δεκαετία του 1980 συσχετίζεται με την αύξηση του αριθμού των εμβολίων που χορηγούνται στα βρέφη. Αν και η αιτία του αυτισμού πιθανότατα είναι πολυπαραγοντική, η επιστημονική βάση για να αποκλειστεί πλήρως ένας πιθανός παράγοντας δεν έχει καθιερωθεί. Για παράδειγμα, μία μελέτη διαπίστωσε ότι τα ανοσοενισχυτικά αλουμινίου στα εμβόλια παρουσίαζαν τη μεγαλύτερη στατιστική συσχέτιση με την αύξηση της συχνότητας του αυτισμού ανάμεσα σε πολλούς περιβαλλοντικούς παράγοντες που εξετάστηκαν. Η συσχέτιση δεν αποδεικνύει αιτιότητα, αλλά δικαιολογεί περαιτέρω μελέτη.

Η μελέτη22Nevison, Cynthia D. “A comparison of temporal trends in United States autism prevalence to trends in suspected environmental factors.” Environ. Health, vol. 13, no. 1, 1 Dec. 2014, p. 73, doi:10.1186/1476-069X-13-73. για την οποία γίνεται λόγος σε αυτή την παράγραφο, δημοσιεύθηκε το 2014 και όντως εντόπισε στατιστική συσχέτιση της συχνότητας του αυτισμού με ανοσοενισχυτικά αλουμινίου, τονίζοντας πως η συσχέτιση αυτή δεν αποδεικνύει αιτιότητα. Στη μελέτη σημειώνεται επίσης πως οι μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες που εξέτασαν την υπόθεση και δεν εντόπισαν καμία αιτιακή συσχέτιση, είχαν εστιάσει κυρίως στο εμβόλιο MMR και στη θιμεροσάλη (thimerosal), και όχι τόσο στο αλουμίνιο. Ωστόσο τα δεδομένα έκτοτε έχουν αλλάξει, καθώς πρόσφατη μεγάλη μελέτη23Andersson, Niklas Worm, et al. “Aluminum-Adsorbed Vaccines and Chronic Diseases in Childhood.” Ann. Intern. Med., 15 July 2025, doi:10.7326/ANNALS-25-00997. παρατήρησης στον πληθυσμό της Δανίας εξέτασε στοχευμένα τη συσχέτιση του αλουμινίου που περιέχεται στα εμβόλια με τον αυτισμό, και δεν εντόπισε καμία απολύτως συσχέτιση.

Η νέα τοποθέτηση του CDC συνεχίζει ως ακολούθως:

Ο Νόμος National Childhood Vaccine Injury Act του 1986 απαιτούσε ότι «ο Υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών πρέπει να ολοκληρώσει μια ανασκόπηση όλων των σχετικών ιατρικών και επιστημονικών πληροφοριών … σχετικά με τη φύση, τις περιστάσεις και την έκταση της συσχέτισης, εάν υπάρχει, μεταξύ των εμβολίων που περιέχουν κοκκύτη … και των ακόλουθων ασθενειών και καταστάσεων». Το νομοθέτημα απαριθμεί 11 συγκεκριμένες ασθένειες και καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού.

Έκτοτε, πολλές αναφορές από το HHS και την Εθνική Ακαδημία Επιστημών / Ινστιτούτο Ιατρικής εξέτασαν τη σύνδεση μεταξύ αυτισμού και εμβολίων. Αυτές οι ανασκοπήσεις κατέληξαν σταθερά στο συμπέρασμα ότι εξακολουθούν να μην υπάρχουν μελέτες που να υποστηρίζουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό ότι τα εμβόλια της βρεφικής ηλικίας — DTaP, HepB, Hib, IPV και PCV — δεν προκαλούν αυτισμό, και ως εκ τούτου το CDC ήταν σε παραβίαση του DQA όταν ισχυρίστηκε πως «τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό». Το CDC πλέον διορθώνει τη δήλωση, και το HHS παρέχει την κατάλληλη χρηματοδότηση και υποστήριξη για μελέτες σχετικές με τα εμβόλια βρεφικής ηλικίας και τον αυτισμό.

Παρακάτω ακολουθεί ένα σύντομο χρονοδιάγραμμα και σύνοψη των βασικών ευρημάτων σχετικά με την εντολή του 1986 από το Κογκρέσο για το εμβόλιο κοκκύτη και τον αυτισμό.

1991 – Ινστιτούτο Ιατρικής

Βασικό εύρημα: «Δεν εντοπίστηκαν δεδομένα που να απαντούν στο ερώτημα της ύπαρξης σχέσης μεταξύ του εμβολιασμού με DPT ή του συστατικού κοκκύτη και του αυτισμού. Δεν υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που να αφορούν έναν πιθανό βιολογικό μηχανισμό.» [1]

2012 – Ινστιτούτο Ιατρικής

Βασικό εύρημα: «Οι αποδείξεις είναι ανεπαρκείς για να γίνει αποδοχή ή απόρριψη μιας αιτιώδους σχέσης μεταξύ των εμβολίων που περιέχουν διφθεριτικό τοξοειδές, τετανικό τοξοειδές ή ακυτταρικό κοκκύτη και του αυτισμού.» [2]
Σημείωση: Η μόνη μελέτη για DTaP και αυτισμό που εντόπισε το IOM βρήκε συσχέτιση, αλλά απορρίφθηκε επειδή βασίστηκε στο παθητικό σύστημα αναφοράς του CDC (VAERS) και δεν είχε ομάδα σύγκρισης μη εμβολιασμένων παιδιών.

2014 – Υπηρεσία Έρευνας και Ποιότητας Υγείας (AHRQ) του HHS

Βασικό εύρημα: Μία ολοκληρωμένη ανασκόπηση των μελετών για την ασφάλεια των παιδικών εμβολίων κατέληξε στο ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για να γίνει αποδοχή ή απόρριψη μιας αιτιώδους σχέσης μεταξύ του DTaP και του αυτισμού. [3]

2021 – AHRQ του HHS

Βασικό εύρημα: Τα ευρήματα των αναφορών του 2012 και 2014 παρέμειναν αμετάβλητα: οι αποδείξεις εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς για να υποστηρίξουν ή να απορρίψουν αιτιώδη σχέση μεταξύ DTaP/Tdap/Td και αυτισμού. Η ενημέρωση του 2021 δεν εντόπισε νέες μελέτες.

Σημειώνεται επίσης ότι η ανασκόπηση του 2014 της AHRQ εξέτασε και το εμβόλιο HepB και τον αυτισμό. Μία διατομεακή συγχρονική μελέτη που πληρούσε τα κριτήρια αξιοπιστίας βρήκε τριπλάσιο κίνδυνο γονικής αναφοράς αυτισμού σε νεογνά που έλαβαν το εμβόλιο HepB τον πρώτο μήνα ζωής. Μετά την αξιολόγηση της μελέτης, η AHRQ κατέληξε στο ότι υπάρχουν ανεπαρκείς αποδείξεις για σχέση μεταξύ του HepB και του αυτισμού.

Στην πραγματικότητα, εξακολουθούν να μην υπάρχουν μελέτες που να υποστηρίζουν τον ισχυρισμό ότι οποιαδήποτε από τις 20 δόσεις των επτά εμβολίων της βρεφικής ηλικίας που συνιστώνται στις ΗΠΑ πριν το πρώτο έτος ζωής δεν προκαλεί αυτισμό. Αυτά τα εμβόλια περιλαμβάνουν τα DTaP, HepB, Hib, IPV, PCV, ροταϊό και γρίπη.

Ο νόμος στον οποίο γίνεται αναφορά εδώ, όντως είχε συμπεριλάβει τον αυτισμό ανάμεσα σε 11 ασθένειες και καταστάσεις που θα πρέπει να εξεταστούν. Ωστόσο, ο ισχυρισμός πως ως εκ τούτου το CDC παραβίαζε τον Νόμο περί Ποιότητας Δεδομένων (DQA) όταν δήλωνε πως “τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό” είναι ανακριβής.

Η αναφορά του Ινστιτούτου Ιατρικής του 199124Of Medicine (us) Committee to Review the Adverse Consequences of Pertussis and Rubella Vaccines, Institute, et al. “Adverse Effects of Pertussis and Rubella Vaccines: A Report of the Committee to Review the Adverse Consequences of Pertussis and Rubella Vaccines.” Evidence Concerning Pertussis Vaccines and Other Illnesses and Conditions. National Academies Press (US), www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK234360. όντως ανέφερε πως “Οι αποδείξεις είναι ανεπαρκείς για να γίνει αποδοχή ή απόρριψη μιας αιτιώδους σχέσης μεταξύ των εμβολίων που περιέχουν διφθεριτικό τοξοειδές, τετανικό τοξοειδές ή ακυτταρικό κοκκύτη και του αυτισμού” όπως ισχυρίζεται το CDC, ωστόσο το τελικό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει είναι:

[Αρχικό κείμενο]

There is no evidence to indicate a causal relation between DPT vaccine or the pertussis component of DPT vaccine and autism.

[Μετάφραση]

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδεικνύουν αιτιώδη σχέση μεταξύ του εμβολίου DPT ή του κοκκυτικού συστατικού του εμβολίου DPT και του αυτισμού.

Συνεπώς, το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ συμμορφώθηκε με τον νόμο “National Childhood Vaccine Injury Act” του 1986, αναθέτοντας στο Ινστιτούτο Ιατρικής τη μελέτη των 11 ασθενειών / καταστάσεων που αναφέρονται σε αυτόν. Το Ινστιτούτο Ιατρικής κατέληξε σε συμπέρασμα σχετικά με αυτές τις ασθένειες / καταστάσεις, και το συμπέρασμα σχετικά με τον αυτισμό ήταν το προαναφερόμενο, το οποίο ρητά δηλώνει την απουσία οποιασδήποτε απόδειξης αιτιώδους σχέσης μεταξύ του εμβολίου DTP και του αυτισμού. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται παραβίαση του νόμου περί Ποιότητας Δεδομένων, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ πολύ αργότερα.

Την αναφορά του Ινστιτούτου Ιατρικής του 1991 ακολούθησαν και άλλες αναφορές τα έτη 2012, 2014 και 2021 με τα συμπεράσματα να παραμένουν σταθερά ως προς τη μη ύπαρξη αποδείξεων συσχέτισης εμβολίων και αυτισμού. Για την αναφορά του έτους 2012, το CDC στη νέα τοποθέτησή του αναφέρει πως “η μόνη μελέτη για DTaP και αυτισμό που εντόπισε το IOM βρήκε συσχέτιση, αλλά απορρίφθηκε επειδή βασίστηκε στο παθητικό σύστημα αναφοράς του CDC (VAERS) και δεν είχε ομάδα σύγκρισης μη εμβολιασμένων παιδιών“. Αυτό είναι αληθές, πρόκειται για μία μελέτη25Geier, David A. and Mark R. Geier. “Neurodevelopmental Disorders Following Thimerosal-Containing Childhood.” Int. J. Toxicol., vol. 23, no. 6, 1 Nov. 2004, pp. 369-76, doi:10.1080/10915810490902038. με επικεφαλής τον David Geier ο οποίος, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, έχει πολλές φορές στο παρελθόν υποστηρίξει ψευδείς ισχυρισμούς πάνω στο θέμα της συσχέτισης εμβολίων και αυτισμού, και έχει καταδικαστεί για άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος χωρίς άδεια. Πολλές από τις μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες που παρατέθηκαν παραπάνω συμπεριέλαβαν και το εν λόγω εμβόλιο στις σχετικές αναλύσεις, και δεν επιβεβαίωσαν τα αποτελέσματα της μελέτης του Geier, η οποία πάσχει από σημαντικά μεθοδολογικά σφάλματα. Για την αναφορά του 2021, το κείμενο του CDC αναφέρει μελέτη που “βρήκε τριπλάσιο κίνδυνο γονικής αναφοράς αυτισμού σε νεογνά που έλαβαν το εμβόλιο HepB τον πρώτο μήνα ζωής“, ωστόσο “μετά την αξιολόγηση της μελέτης, η AHRQ κατέληξε στο ότι υπάρχουν ανεπαρκείς αποδείξεις για σχέση μεταξύ του HepB και του αυτισμού“. Στην εν λόγω μελέτη αναφέρεται ρητώς ότι δεν αποδείχθηκε συσχέτιση εμβολιασμών και αυτισμού, και πως το είδος της μελέτης αυτής δεν θα ήταν δυνατόν να αποδείξει κάτι τέτοιο. Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως το δείγμα ήταν εξαιρετικά μικρό (εξετάσθηκαν μόνο 31 παιδιά με αυτισμό) με ο,τι αυτό συνεπάγεται για την αξιοπιστία της στατιστικής ανάλυσης.

Από τα παραπάνω, γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρο πως ο ισχυρισμός του CDC ότι μελέτες που δείχνουν σύνδεση εμβολίων και αυτισμού έχουν αγνοηθεί από τις υγειονομικές αρχές είναι παραπλανητικός, καθώς οι μελέτες αυτές εξετάσθηκαν από τις υγειονομικές αρχές αλλά δεν τους δόθηκε βαρύτητα λόγω σημαντικών μεθοδολογικών σφαλμάτων και χαμηλής ποιότητας αποδείξεων, οι οποίες βρίσκονται σε αντίθεση με τις αποδείξεις από πληθώρα δεδομένων και άρτια σχεδιασμένων επιδημιολογικών μελετών που κατέληξαν στο αντίθετο συμπέρασμα.

Το κείμενο του CDC συνεχίζει ως εξής:

Κατάσταση των Αποδείξεων: Εμβόλιο MMR

Το εμβόλιο MMR έχει μελετηθεί σε σχέση με τον αυτισμό και οι αναφορές από IOM και AHRQ υποστηρίζουν, με υψηλό επίπεδο αποδείξεων, ότι δεν υπάρχει συσχέτιση με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος, βασισμένες αποκλειστικά σε παρατηρητικές μελέτες.

Ωστόσο, το 2012 το IOM εξέτασε τις δημοσιευμένες μελέτες για MMR–αυτισμό και διαπίστωσε ότι όλες εκτός από τέσσερις είχαν «σοβαρούς μεθοδολογικούς περιορισμούς» και δεν τους έδωσε βαρύτητα. Οι υπόλοιπες τέσσερις μελέτες, καθώς και μερικές μεταγενέστερες παρόμοιες, έχουν επίσης επικριθεί για μεθοδολογικά σφάλματα. Επιπλέον, όλες είναι αναδρομικές επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση, δεν λαμβάνουν υπόψη ευάλωτες υποομάδες, και δεν αξιολογούν μηχανιστικές ή άλλες ενδείξεις που συνδέουν εμβόλια και αυτισμό.

Η παραπάνω παράγραφος περιέχει πληθώρα παραπλανητικών ισχυρισμών. Το ΙΟΜ όντως απέρριψε δημοσιευμένες μελέτες λόγω σοβαρών μεθοδολογικών περιορισμών, και αποδέxθηκε μόνο τέσσερις26Taylor, Brent, et al. “Autism and measles, mumps, and rubella vaccine: no epidemiological evidence for a causal association.” Lancet, vol. 353, no. 9169, 12 June 1999, pp. 2026-9, doi:10.1016/S0140-6736(99)01239-8.27Madsen, Kreesten Meldgaard, et al. “A Population-Based Study of Measles, Mumps, and Rubella Vaccination and Autism.” N. Engl. J. Med., 7 Nov. 2002, doi:10.1056/NEJMoa021134.28Smeeth, Liam, et al. “MMR vaccination and pervasive developmental disorders: a case-control study.” Lancet, vol. 364, no. 9438, 11 Sept. 2004, pp. 963-9, doi:10.1016/S0140-6736(04)17020-7.29Mrozek-Budzyn, Dorota, et al. “Lack of Association Between Measles-Mumps-Rubella Vaccination and Autism in Children: A Case-Control Study.” Pediatr. Infect. Dis. J., vol. 29, no. 5, May. 2010, p. 397, doi:10.1097/INF.0b013e3181c40a8a. (καθώς και μία επαναξιολόγηση μίας εξ αυτών30Farrington, C. Paddy, et al. “MMR and autism: further evidence against a causal association.” Vaccine, vol. 19, no. 27, 14 June 2001, pp. 3632-5, doi:10.1016/S0264-410X(01)00097-4.).

Στην εν λόγω αναφορά του IOM αναγράφονται τα εξής:

[Αρχικό κείμενο]

The committee reviewed 22 studies to evaluate the risk of autism after the administration of MMR vaccine. Twelve studies (Chen et al., 2004; Dales et al., 2001; Fombonne and Chakrabarti, 2001; Fombonne et al., 2006; Geier and Geier, 2004; Honda et al., 2005; Kaye et al., 2001; Makela et al., 2002; Mrozek-Budzyn and Kieltyka, 2008; Steffenburg et al., 2003; Takahashi et al., 2001, 2003) were not considered in the weight of epidemiologic evidence because they provided data from a passive surveillance system lacking an unvaccinated comparison population or an ecological comparison study lacking individual-level data. Five controlled studies (DeStefano et al.,
2004; Richler et al., 2006; Schultz et al., 2008; Taylor et al., 2002; Uchiyama et al., 2007) had very serious methodological limitations that precluded their
inclusion in this assessment. Taylor et al. (2002) inadequately described the data analysis used to compare autism compounded by serious bowel problems or regression (cases) with autism free of such problems (controls). DeStefano et al. (2004) and Uchiyama et al. (2007) did not provide sufficient data on whether autism onset or diagnosis preceded or followed MMR vaccination. The study by Richler et al. (2006) had the potential for recall bias since the age at autism onset was determined using parental interviews, and their data analysis appeared to ignore pair-matching of cases and controls, which could have biased their findings toward the null. Schultz et al. (2008)
conducted an Internet-based case-control study and excluded many participants due to missing survey data, which increased the potential for selection and information bias.

[Μετάφραση]

Η επιτροπή εξέτασε 22 μελέτες για να αξιολογήσει τον κίνδυνο εμφάνισης αυτισμού μετά τη χορήγηση του εμβολίου MMR. Δώδεκα μελέτες (Chen et al., 2004· Dales et al., 2001· Fombonne και Chakrabarti, 2001· Fombonne et al., 2006· Geier και Geier, 2004· Honda et al., 2005· Kaye et al., 2001· Makela et al., 2002· Mrozek-Budzyn και Kieltyka, 2008· Steffenburg et al., 2003· Takahashi et al., 2001, 2003) δεν ελήφθησαν υπόψη στη στάθμιση των επιδημιολογικών στοιχείων, επειδή παρείχαν δεδομένα από σύστημα παθητικής επιτήρησης χωρίς μη εμβολιασμένο πληθυσμό σύγκρισης ή από οικολογική μελέτη σύγκρισης χωρίς δεδομένα σε ατομικό επίπεδο.
Πέντε ελεγχόμενες μελέτες (DeStefano et al., 2004· Richler et al., 2006· Schultz et al., 2008· Taylor et al., 2002· Uchiyama et al., 2007) παρουσίαζαν πολύ σοβαρούς μεθοδολογικούς περιορισμούς που απέκλειαν τη συμπερίληψή τους στην παρούσα αξιολόγηση. Οι Taylor et al. (2002) περιέγραψαν ανεπαρκώς την ανάλυση δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε για τη σύγκριση του αυτισμού συνοδευόμενου από σοβαρά εντερικά προβλήματα ή παλινδρόμηση (περιπτώσεις) με αυτισμό χωρίς τέτοια προβλήματα (δείγμα ελέγχου). Οι DeStefano et al. (2004) και Uchiyama et al. (2007) δεν παρείχαν επαρκή δεδομένα σχετικά με το εάν η έναρξη ή η διάγνωση του αυτισμού προηγήθηκε ή ακολούθησε τον εμβολιασμό με MMR. Η μελέτη των Richler et al. (2006) είχε πιθανότητα σφάλματος ανάκλησης, καθώς η ηλικία έναρξης του αυτισμού καθορίστηκε μέσω συνεντεύξεων με τους γονείς, και η ανάλυση των δεδομένων τους φάνηκε να αγνοεί τη σύζευξη κατά ζεύγη περιπτώσεων και ελέγχου, γεγονός που θα μπορούσε να έχει καταστήσει τα ευρήματά τους μεροληπτικά προς το μηδενικό αποτέλεσμα. Οι Schultz et al. (2008) διεξήγαγαν μελέτη περιπτώσεων-ελέγχου μέσω διαδικτύου και απέκλεισαν πολλούς συμμετέχοντες λόγω ελλιπών δεδομένων από τα ερωτηματολόγια, γεγονός που αύξησε την πιθανότητα σφάλματος επιλογής και πληροφόρησης.

Η προσπάθεια εξίσωσης των απορριφθέντων από το IOM μελετών με τις τέσσερις που θεωρήθηκαν αξιόπιστες, με την αιτιολογία πως και αυτές έχουν επίσης “επικριθεί για μεθοδολογικά σφάλματα”, είναι εντελώς αυθαίρετη και εκτός πραγματικότητας. Στο κείμενο του IOM αναφέρονται αναλυτικά οι λόγοι που απορρίφθηκαν συγκεκριμένες μελέτες, ενώ για τις τέσσερις μελέτες στις οποίες δόθηκε βαρύτητα το CDC αναφέρει εντελώς αόριστα πως “έχουν επίσης επικριθεί για μεθοδολογικά σφάλματα” χωρίς να διευκρινίζει από ποιους έχουν επικριθεί, και ποια ήταν τα μεθοδολογικά σφάλματα.

Το CDC συνεχίζει συμπληρώνοντας ότι “επιπλέον, όλες είναι αναδρομικές επιδημιολογικές μελέτες, οι οποίες δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση, δεν λαμβάνουν υπόψη ευάλωτες υποομάδες, και δεν αξιολογούν μηχανιστικές ή άλλες ενδείξεις που συνδέουν εμβόλια και αυτισμό“. Ενώ όντως οι μελέτες αυτές δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση με απόλυτη βεβαιότητα, όταν ο σχεδιασμός της μελέτης είναι σωστός, τα δείγματα αρκετά μεγάλα, και τα αποτελέσματα επιβεβαιώνονται από άλλες αντίστοιχες μελέτες, τότε οι αποδείξεις είναι αρκετά ισχυρές ωστε η πιθανότητα σφάλματος να είναι αμελητέα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η σύνδεση του καπνίσματος με τον καρκίνο του πνεύμονα, που τεκμηριώθηκε μέσω μελετών αυτού του είδους. Επίσης, ενώ είναι αληθές ότι οι μελέτες στις οποίες έδωσε βαρύτητα το IOM δεν εξέτασαν ξεχωριστά ευάλωτες υποομάδες, αυτό πραγματοποιήθηκε αργότερα σε μεταγενέστερες μελέτες31Jain, Anjali, et al. “Autism Occurrence by MMR Vaccine Status Among US Children With Older Siblings With and Without Autism.” JAMA, vol. 313, no. 15, 21 Apr. 2015, pp. 1534-40, doi:10.1001/jama.2015.3077.32Hviid, Anders, et al. “Measles, Mumps, Rubella Vaccination and Autism.” Ann. Intern. Med., 5 Mar. 2019, doi:10.7326/M18-2101., οι οποίες εξέτασαν ξεχωριστά υποομάδες υψηλού ρίσκου, όπως παιδιά με αυτιστικά αδέλφια, χωρίς να εντοπιστεί καμία απολύτως συσχέτιση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού. Επιπλέον, ο ισχυρισμός πως οι μελέτες δεν αξιολόγησαν μηχανιστικές ή άλλες ενδείξεις που συνδέουν τα εμβόλια MMR και τον αυτισμό είναι παραπλανητικός, καθώς προϋποθέτει την ύπαρξη αποδείξεων ή έστω σημαντικών ενδείξεων ότι υπάρχουν πιθανοί μηχανισμοί βάσει των οποίων θα μπορούσε να υπάρχει τέτοια συσχέτιση. Ωστόσο, όπως δηλώνεται και στην αναφορά του IOM, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Συγκεκριμένα, στην αναφορά του IOM αναγράφονται τα εξής:

[Αρχικό κείμενο]

Mechanistic Evidence
The committee identified four publications reporting autism developing after the administration of MMR vaccine. Three publications did not provide evidence beyond temporality, some too long (Frenkel et al., 1996; Spitzer et al., 2001; Wakefield et al., 1998). Long latencies between vaccine administration and development of behavioral symptoms make it impossible to rule out other possible causes. In addition, the committee identified an editorial by Sharrard (2010) in which a temporal relationship
between administration of a measles, mumps, and rubella vaccine and the development of autism was attributed to one patient reported in Verity et al. (2010). However, as reported in the original article and affirmed in a subsequent letter to the editor (Verity et al., 2011) the vaccinee did not develop autism, a fact that was misreported in the editorial by Sharrard. Two publications studied the association between MMR vaccination and autism with enteropathy (Hornig et al., 2008; Peltola et al., 1998). The
authors reported a temporal relationship between vaccine administration and development of gastrointestinal disturbances but did not report autism after vaccination. The publications did not contribute to the weight of mechanistic evidence.

Weight of Mechanistic Evidence
The committee assesses the mechanistic evidence regarding an association between MMR vaccine and autism as lacking.

[Μετάφραση]

Μηχανιστικά Στοιχεία
Η επιτροπή εντόπισε τέσσερις δημοσιεύσεις που ανέφεραν την ανάπτυξη αυτισμού μετά τη χορήγηση του εμβολίου MMR. Τρεις δημοσιεύσεις δεν παρείχαν αποδεικτικά στοιχεία πέραν της χρονικής συσχέτισης, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν υπερβολικά μεγάλη (Frenkel et al., 1996· Spitzer et al., 2001· Wakefield et al., 1998). Οι μεγάλες χρονικές υστερήσεις μεταξύ της χορήγησης του εμβολίου και της εμφάνισης συμπεριφορικών συμπτωμάτων καθιστούν αδύνατο τον αποκλεισμό άλλων πιθανών αιτίων. Επιπλέον, η επιτροπή εντόπισε ένα άρθρο γνώμης του Sharrard (2010), στο οποίο μια χρονική σχέση μεταξύ της χορήγησης εμβολίου ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς και της ανάπτυξης αυτισμού αποδόθηκε σε έναν ασθενή που αναφέρθηκε από τους Verity et al. (2010). Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε στο αρχικό άρθρο και επιβεβαιώθηκε σε μεταγενέστερη επιστολή προς τον εκδότη (Verity et al., 2011), το άτομο που εμβολιάστηκε δεν ανέπτυξε αυτισμό, γεγονός που είχε αναφερθεί εσφαλμένα στο άρθρο γνώμης του Sharrard. Δύο δημοσιεύσεις μελέτησαν τη συσχέτιση μεταξύ του εμβολιασμού MMR και αυτισμού με εντεροπάθεια (Hornig et al., 2008· Peltola et al., 1998). Οι συγγραφείς ανέφεραν χρονική συσχέτιση μεταξύ της χορήγησης του εμβολίου και της εμφάνισης γαστρεντερικών διαταραχών, αλλά δεν ανέφεραν αυτισμό μετά τον εμβολιασμό. Οι δημοσιεύσεις αυτές δεν συνέβαλαν στο συνολικό βάρος των μηχανιστικών στοιχείων.

Βαρύτητα των Μηχανιστικών Στοιχείων
Η επιτροπή αξιολογεί ότι δεν υφίστανται μηχανιστικά δεδομένα που να υποστηρίζουν αιτιολογική συσχέτιση μεταξύ του εμβολίου MMR και του αυτισμού.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι κατά καιρούς έχουν προταθεί τέτοιοι μηχανισμοί33Wakefield, A. J., et al. “RETRACTED: Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children.” Lancet, vol. 351, no. 9103, 28 Feb. 1998, pp. 637-41, doi:10.1016/S0140-6736(97)11096-0.34Singh, Vijendra K., et al. “Abnormal measles-mumps-rubella antibodies and CNS autoimmunity in children with autism.” J. Biomed. Sci., vol. 9, no. 4, 1 July 2002, pp. 359-64, doi:10.1007/BF02256592., οι οποίοι στη συνέχεια δεν επιβεβαιώθηκαν από τις μελέτες που ακολούθησαν35Hornig, Mady, et al. “Lack of Association between Measles Virus Vaccine and Autism with Enteropathy: A Case-Control Study.” PLoS One, vol. 3, no. 9, 4 Sept. 2008, p. e3140, doi:10.1371/journal.pone.0003140.36Baird, G., et al. “Measles vaccination and antibody response in autism spectrum disorders.” Arch. Dis. Child., vol. 93, no. 10, 1 Oct. 2008, pp. 832-7, doi:10.1136/adc.2007.122937..

Το κείμενο του CDC αναφέρει στη συνέχεια τα εξής:

Πολλές από τις αναδρομικές μελέτες, όπως η μελέτη του 2002 στο New England Journal of Medicine για τον πληθυσμό της Δανίας, μπορεί να είναι μη αξιόπιστες για τον πληθυσμό των ΗΠΑ. Τα παιδιά σε αυτές τις μελέτες λαμβάνουν εμβόλια βάσει ξένων προγραμμάτων εμβολιασμού που διαφέρουν από εκείνα των ΗΠΑ. Όπως αναφέρει η έκθεση του IOM (2013) για το πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών, «υπάρχουν ελάχιστες συγκριτικές μελέτες που αξιολογούν την ασφάλεια διαφορετικών προγραμμάτων εμβολιασμού», αλλά «υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών μπορεί να εξαρτάται από το πρόγραμμα εμβολιασμού και παράγοντες όπως ο χρόνος χορήγησης και τα ανοσοενισχυτικά πρέπει να μελετηθούν με κατάλληλες μεθοδολογίες».

Για παράδειγμα, το εμβόλιο MMR δεν περιέχει αλουμίνιο. Ωστόσο, άλλα εμβόλια βρεφικής ηλικίας περιέχουν αλουμίνιο σε ποσότητες 0,25 mg έως 0,625 mg ανά δόση (το DTaP έχει το υψηλότερο περιεχόμενο). Μία ανάλυση διαπίστωσε ότι το πρόγραμμα του CDC για το 2019 οδηγούσε σε συνολική έκθεση 4,925 mg αλουμινίου από εμβόλια έως την ηλικία των 18 μηνών. Υπάρχουν ενδείξεις στις ΗΠΑ θετικής συσχέτισης μεταξύ αλουμινίου από εμβόλια και επίμονου άσθματος. Μία μεγάλη δανέζικη μελέτη δεν βρήκε αυξημένο κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών, αλλά η λεπτομερής εξέταση των συμπληρωματικών πινάκων έδειξε υψηλότερα ποσοστά συμβάντων για ορισμένες νευροαναπτυξιακές καταστάσεις με μέτρια έκθεση σε αλουμίνιο και μια στατιστικά σημαντική αύξηση 67% στον κίνδυνο συνδρόμου Asperger ανά 1 mg αύξησης έκθεσης σε αλουμίνιο για παιδιά γεννημένα μεταξύ 2007–2018. Αυτά τα ευρήματα δικαιολογούν περαιτέρω μελέτη της έκθεσης σε αλουμίνιο (υψηλή, χαμηλή και μηδενική) για διάφορες παιδικές χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού.

Η παρατήρηση πως πολλές μελέτες αφορούν προγράμματα εμβολιασμών που δεν ταυτίζονται με το εμβολιαστικό πρόγραμμα των ΗΠΑ είναι αληθής, ωστόσο ενώ αυτό σαφώς και έχει σημασία, δεν συνεπάγεται ότι οι μελέτες αυτές καθίστανται αυτομάτως “αναξιόπιστες” όσον αφορά τον πληθυσμό των ΗΠΑ. Η μελέτη του 200237Madsen, Kreesten Meldgaard, et al. “A Population-Based Study of Measles, Mumps, and Rubella Vaccination and Autism.” N. Engl. J. Med., 7 Nov. 2002, doi:10.1056/NEJMoa021134. στην οποία αναφέρεται το κείμενο, εξέτασε συγκεκριμένα το εμβόλιο MMR, το οποίο είναι μέρος τόσο του εμβολιαστικού προγράμματος της Δανίας, όσο και των ΗΠΑ, χωρίς να εντοπίσει καμία συσχέτιση μεταξύ εμβολιασμών και αυτισμού.

Ο ισχυρισμός για ύπαρξη ενδείξεων θετικής συσχέτισης μεταξύ αλουμινίου από εμβόλια και επίμονου άσθματος αναφέρεται σε μελέτη38Daley, Matthew F., et al. “Association Between Aluminum Exposure From Vaccines Before Age 24 Months and Persistent Asthma at Age 24 to 59 Months.” Academic Pediatrics, vol. 23, no. 1, 1 Jan. 2023, pp. 37-46, doi:10.1016/j.acap.2022.08.006. που δημοσιεύθηκε το 2023 και εντόπισε τέτοια συσχέτιση – ωστόσο, στη μελέτη αναφέρεται ρητώς ότι λόγω του μικρού μεγέθους επίδρασης που παρατηρήθηκε και της πιθανής επίδρασης παραγόντων σύγχυσης, τα ευρήματα της μελέτης δεν συνιστούν ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία για την αμφισβήτηση της ασφάλειας του αλουμινίου στα εμβόλια. Οι συγγραφείς της μελέτης θεωρούν ωστόσο πως τα ευρήματα είναι αρκετά ωστε να δικαιολογούν περαιτέρω μελέτη. Η περαιτέρω μελέτη που ζητούσαν οι συγγραφείς, έλαβε χώρα σε πρόσφατη μεγάλη μελέτη39Andersson, Niklas Worm, et al. “Aluminum-Adsorbed Vaccines and Chronic Diseases in Childhood.” Ann. Intern. Med., 15 July 2025, doi:10.7326/ANNALS-25-00997. στον πληθυσμό της Δανίας, οπού μεταξύ άλλων εξετάστηκε και η συσχέτιση του περιεχόμενου στα εμβόλια αλουμινίου με το άσθμα, χωρίς να εντοπιστεί καμία απολύτως συσχέτιση.

Στη μελέτη αυτή αναφέρεται στη συνέχεια το κείμενο του CDC, διατυπώνοντας τον ισχυρισμό πως “η λεπτομερής εξέταση των συμπληρωματικών πινάκων έδειξε υψηλότερα ποσοστά συμβάντων για ορισμένες νευροαναπτυξιακές καταστάσεις με μέτρια έκθεση σε αλουμίνιο και μια στατιστικά σημαντική αύξηση 67% στον κίνδυνο συνδρόμου Asperger ανά 1 mg αύξησης έκθεσης σε αλουμίνιο για παιδιά γεννημένα μεταξύ 2007–2018” για να καταλήξει ακολούθως στο συμπέρασμα ότι “αυτά τα ευρήματα δικαιολογούν περαιτέρω μελέτη της έκθεσης σε αλουμίνιο (υψηλή, χαμηλή και μηδενική) για διάφορες παιδικές χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του αυτισμού“.

Η μελέτη αυτή εξέτασε ξεχωριστά πολυάριθμες υποομάδες, συνεπώς αυξάνεται κατά πολύ η πιθανότητα της τυχαίας εμφάνισης στατιστικά σημαντικών αποτελεσμάτων. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα που αναφέρεται εδώ, τα αποτελέσματα βρίσκονται στο όριο της στατιστικής σημαντικότητας, καθώς αναφέρεται διάστημα εμπιστοσύνης (confidence interval) 95% και λόγος κινδύνου (hazard ratio) 1.01, 2.77. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα 95% να υπάρχει στην εμβολιασμένη υποομάδα αύξηση στον κίνδυνο συνδρόμου Asperger οπουδήποτε μεταξύ 1% και 177%. Η πιθανότητα σφάλματος 5%, ενώ φαινομενικά είναι μικρή, όταν εξετάζονται πολυάριθμες υποομάδες είναι απολύτως αναμενόμενο σε κάποιες εξ αυτών να προκύψουν στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα από τύχη. 5% πιθανότητα σφάλματος σημαίνει πως το σφάλμα είναι αναμενόμενο σε 1 στις 20 συγκρίσεις. Εάν η φαινομενική αύξηση του κινδύνου ήταν πραγματική, θα περιμέναμε να δούμε ανάλογα αποτελέσματα και στην υποομάδα των παιδιών που γεννήθηκαν μεταξύ 1997 και 2006, πράγμα που δεν συμβαίνει. Η απομόνωση του συγκεκριμένου αποτελέσματος στο κείμενο του CDC αποτελεί κλασική περίπτωση επιλεκτικής παράθεσης στοιχείων.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός ότι το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) δήλωσε πως “τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό στα παιδιά” είναι ψευδής. Η δήλωση του CDC αναφέρει πως η φράση “τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό” δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη διότι δεν έχει αποκλειστεί ως πιθανότητα.
Ενώ η αλλαγή στην επίσημη ιστοσελίδα του CDC είναι πραγματική, δεν προέκυψε από νέα επιστημονικά δεδομένα που ανέτρεψαν την έως τώρα γνώση, ούτε από κάποια ανακάλυψη που να τεκμηριώνει αιτιώδη σύνδεση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού. Όπως προκύπτει και από δημόσιες τοποθετήσεις του Robert Kennedy jr, η αλλαγή υπαγορεύθηκε από τον ίδιο, υπό την ιδιότητά του ως επικεφαλής πολιτικού φορέα, και όχι από επιστημονικούς φορείς έπειτα από επιστημονική αξιολόγηση.
Η συνολική επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων δεκαετιών, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων επιδημιολογικών μελετών, συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων σε διαφορετικούς πληθυσμούς, δεν έχει εντοπίσει καμία αιτιώδη συσχέτιση μεταξύ εμβολιασμών και διαταραχών του αυτιστικού φάσματος. Οι μελέτες που κατά καιρούς υποστήριξαν το αντίθετο είτε ανακλήθηκαν είτε κρίθηκαν μεθοδολογικά ανεπαρκείς, ενώ τα συμπεράσματα ανεξάρτητων επιστημονικών επιτροπών παρέμειναν σταθερά.
Κατά συνέπεια, οι ισχυρισμοί πως το CDC παραδέχθηκε πως τα εμβόλια προκαλούν αυτισμό ή ότι μέχρι σήμερα αποκρύπτονταν αποδείξεις, είναι ανακριβείς και παραπλανητικοί. Η νέα διατύπωση στην ιστοσελίδα του οργανισμού δεν αντανακλά μεταβολή των επιστημονικών δεδομένων, αλλά παραπλανητική διαφοροποίηση στον τρόπο παρουσίασής τους. Με βάση το σύνολο των διαθέσιμων αποδείξεων, δεν τεκμηριώνεται σύνδεση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού.

Avatar photo

Fact-checker ο οποίος καλύπτει ευρύ φάσμα θεματολογίας, εστιάζοντας περισσότερο στην ψευδοεπιστημονική παραπληροφόρηση.

Περισσότερα σχετικά άρθρα

Βιβλιογραφία

  • 1
    Wakefield, A. J., et al. “RETRACTED: Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children.” Lancet, vol. 351, no. 9103, 28 Feb. 1998, pp. 637-41, doi:10.1016/S0140-6736(97)11096-0.
  • 2
    Deer, Brian. “How the vaccine crisis was meant to make money.” BMJ, vol. 342, 11 Jan. 2011, p. c5258, doi:10.1136/bmj.c5258.
  • 3
    Godlee, Fiona, et al. “Wakefield’s article linking MMR vaccine and autism was fraudulent.” BMJ, vol. 342, 6 Jan. 2011, p. c7452, doi:10.1136/bmj.c7452.
  • 4
    Hooker, Brian S. “Measles-mumps-rubella vaccination timing and autism among young african american boys: a reanalysis of CDC data.” Transl. Neurodegener., vol. 3, no. 1, 1 Dec. 2014, p. 16, doi:10.1186/2047-9158-3-16.
  • 5
    Rimland, Bernard and Woody McGinnis. “RETRACTED: Vaccines and Autism.” Lab. Med., vol. 33, no. 9, 1 Sept. 2002, pp. 708-17, doi:10.1093/labmed/33.9.708.
  • 6
    Li, Dan, et al. “RETRACTED: Subcutaneous injections of aluminum at vaccine adjuvant levels activate innate immune genes in mouse brain that are homologous with biomarkers of autism.” J. Inorg. Biochem., vol. 177, 1 Dec. 2017, pp. 39-54, doi:10.1016/j.jinorgbio.2017.08.035.
  • 7
    Hooker, Brian S. “Retraction Note: Measles-mumps-rubella vaccination timing and autism among young African American boys: a reanalysis of CDC data.” Transl. Neurodegener., vol. 3, no. 1, 1 Dec. 2014, p. 22, doi:10.1186/2047-9158-3-22.
  • 8
    Bertholf, Roger L. and Pietro Ghezzi. “Retraction.” Lab. Med., vol. 49, no. 4, 11 Oct. 2018, p. 297, doi:10.1093/labmed/lmy060.
  • 9
    Li, Dan, et al. “Retraction Notice to “Subcutaneous injections of aluminum at vaccine adjuvant levels activate innate immune genes in mouse brain that are homologous with biomarkers of autism” [Journal of Inorganic Biochemistry 177 (2017) 39–54].” J. Inorg. Biochem., vol. 177, 1 Dec. 2017, p. 247, doi:10.1016/j.jinorgbio.2017.10.008.
  • 10
    Geier, David A., et al. “A two-phase study evaluating the relationship between Thimerosal-containing vaccine administration and the risk for an autism spectrum disorder diagnosis in the United States.” Transl. Neurodegener., vol. 2, no. 1, 1 Dec. 2013, p. 25, doi:10.1186/2047-9158-2-25.
  • 11
    Taylor, Luke E., et al. “Vaccines are not associated with autism: An evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies.” Vaccine, vol. 32, no. 29, 17 June 2014, pp. 3623-9, doi:10.1016/j.vaccine.2014.04.085.
  • 12
    DeStefano, Frank and Tom T. Shimabukuro. “The MMR Vaccine and Autism.” Annu. Rev. Virol., vol. 6, no. Volume 6, 2019, 2025, pp. 585-600, doi:10.1146/annurev-virology-092818-015515.
  • 13
    Hviid, Anders, et al. “Measles, Mumps, Rubella Vaccination and Autism.” Ann. Intern. Med., 5 Mar. 2019, doi:10.7326/M18-2101.
  • 14
    Madsen, Kreesten Meldgaard, et al. “A Population-Based Study of Measles, Mumps, and Rubella Vaccination and Autism.” N. Engl. J. Med., 7 Nov. 2002, doi:10.1056/NEJMoa021134.
  • 15
    Mäkelä, Annamari, et al. “Neurologic Disorders After Measles-Mumps-Rubella Vaccination.” Pediatrics, vol. 110, no. 5, 1 Nov. 2002, pp. 957-63, doi:10.1542/peds.110.5.957.
  • 16
    DeStefano, Frank, et al. “Increasing Exposure to Antibody-Stimulating Proteins and Polysaccharides in Vaccines Is Not Associated with Risk of Autism.” J. Pediatr., vol. 163, no. 2, 1 Aug. 2013, pp. 561-7, doi:10.1016/j.jpeds.2013.02.001.
  • 17
    Hviid, Anders, et al. “Association Between Thimerosal-Containing Vaccine and Autism.” JAMA, vol. 290, no. 13, 1 Oct. 2003, pp. 1763-6, doi:10.1001/jama.290.13.1763.
  • 18
    Fombonne, Eric, et al. “Pervasive Developmental Disorders in Montreal, Quebec, Canada: Prevalence and Links With Immunizations.” Pediatrics, vol. 118, no. 1, 1 July 2006, pp. e139-e150, doi:10.1542/peds.2005-2993.
  • 19
    Gabis, Lidia V., et al. “The myth of vaccination and autism spectrum.” Eur. J. Paediatr. Neurol., vol. 36, 1 Jan. 2022, pp. 151-8, doi:10.1016/j.ejpn.2021.12.011.
  • 20
    Jain, Anjali, et al. “Autism Occurrence by MMR Vaccine Status Among US Children With Older Siblings With and Without Autism.” JAMA, vol. 313, no. 15, 21 Apr. 2015, pp. 1534-40, doi:10.1001/jama.2015.3077.
  • 21
    Smith, Michael J. and Charles R. Woods. “On-time Vaccine Receipt in the First Year Does Not Adversely Affect Neuropsychological Outcomes.” Pediatrics, vol. 125, no. 6, 1 June 2010, pp. 1134-41, doi:10.1542/peds.2009-2489.
  • 22
    Nevison, Cynthia D. “A comparison of temporal trends in United States autism prevalence to trends in suspected environmental factors.” Environ. Health, vol. 13, no. 1, 1 Dec. 2014, p. 73, doi:10.1186/1476-069X-13-73.
  • 23
    Andersson, Niklas Worm, et al. “Aluminum-Adsorbed Vaccines and Chronic Diseases in Childhood.” Ann. Intern. Med., 15 July 2025, doi:10.7326/ANNALS-25-00997.
  • 24
    Of Medicine (us) Committee to Review the Adverse Consequences of Pertussis and Rubella Vaccines, Institute, et al. “Adverse Effects of Pertussis and Rubella Vaccines: A Report of the Committee to Review the Adverse Consequences of Pertussis and Rubella Vaccines.” Evidence Concerning Pertussis Vaccines and Other Illnesses and Conditions. National Academies Press (US), www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK234360.
  • 25
    Geier, David A. and Mark R. Geier. “Neurodevelopmental Disorders Following Thimerosal-Containing Childhood.” Int. J. Toxicol., vol. 23, no. 6, 1 Nov. 2004, pp. 369-76, doi:10.1080/10915810490902038.
  • 26
    Taylor, Brent, et al. “Autism and measles, mumps, and rubella vaccine: no epidemiological evidence for a causal association.” Lancet, vol. 353, no. 9169, 12 June 1999, pp. 2026-9, doi:10.1016/S0140-6736(99)01239-8.
  • 27
    Madsen, Kreesten Meldgaard, et al. “A Population-Based Study of Measles, Mumps, and Rubella Vaccination and Autism.” N. Engl. J. Med., 7 Nov. 2002, doi:10.1056/NEJMoa021134.
  • 28
    Smeeth, Liam, et al. “MMR vaccination and pervasive developmental disorders: a case-control study.” Lancet, vol. 364, no. 9438, 11 Sept. 2004, pp. 963-9, doi:10.1016/S0140-6736(04)17020-7.
  • 29
    Mrozek-Budzyn, Dorota, et al. “Lack of Association Between Measles-Mumps-Rubella Vaccination and Autism in Children: A Case-Control Study.” Pediatr. Infect. Dis. J., vol. 29, no. 5, May. 2010, p. 397, doi:10.1097/INF.0b013e3181c40a8a.
  • 30
    Farrington, C. Paddy, et al. “MMR and autism: further evidence against a causal association.” Vaccine, vol. 19, no. 27, 14 June 2001, pp. 3632-5, doi:10.1016/S0264-410X(01)00097-4.
  • 31
    Jain, Anjali, et al. “Autism Occurrence by MMR Vaccine Status Among US Children With Older Siblings With and Without Autism.” JAMA, vol. 313, no. 15, 21 Apr. 2015, pp. 1534-40, doi:10.1001/jama.2015.3077.
  • 32
    Hviid, Anders, et al. “Measles, Mumps, Rubella Vaccination and Autism.” Ann. Intern. Med., 5 Mar. 2019, doi:10.7326/M18-2101.
  • 33
    Wakefield, A. J., et al. “RETRACTED: Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children.” Lancet, vol. 351, no. 9103, 28 Feb. 1998, pp. 637-41, doi:10.1016/S0140-6736(97)11096-0.
  • 34
    Singh, Vijendra K., et al. “Abnormal measles-mumps-rubella antibodies and CNS autoimmunity in children with autism.” J. Biomed. Sci., vol. 9, no. 4, 1 July 2002, pp. 359-64, doi:10.1007/BF02256592.
  • 35
    Hornig, Mady, et al. “Lack of Association between Measles Virus Vaccine and Autism with Enteropathy: A Case-Control Study.” PLoS One, vol. 3, no. 9, 4 Sept. 2008, p. e3140, doi:10.1371/journal.pone.0003140.
  • 36
    Baird, G., et al. “Measles vaccination and antibody response in autism spectrum disorders.” Arch. Dis. Child., vol. 93, no. 10, 1 Oct. 2008, pp. 832-7, doi:10.1136/adc.2007.122937.
  • 37
    Madsen, Kreesten Meldgaard, et al. “A Population-Based Study of Measles, Mumps, and Rubella Vaccination and Autism.” N. Engl. J. Med., 7 Nov. 2002, doi:10.1056/NEJMoa021134.
  • 38
    Daley, Matthew F., et al. “Association Between Aluminum Exposure From Vaccines Before Age 24 Months and Persistent Asthma at Age 24 to 59 Months.” Academic Pediatrics, vol. 23, no. 1, 1 Jan. 2023, pp. 37-46, doi:10.1016/j.acap.2022.08.006.
  • 39
    Andersson, Niklas Worm, et al. “Aluminum-Adsorbed Vaccines and Chronic Diseases in Childhood.” Ann. Intern. Med., 15 July 2025, doi:10.7326/ANNALS-25-00997.