Βίντεο με ισραηλινό πύραυλο αναχαίτισης παρουσιάστηκε ψευδώς από το ισραηλινό ΥΠΕΞ ως ιρανικό πλήγμα κοντά σε τζαμί

Ανάρτηση του επίσημου λογαριασμού του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών, την οποία αναπαρήγαγε και ο επίσημος λογαριασμός της Πρεσβείας του Ισραήλ στην Ελλάδα, υποστήριξε ότι βίντεο καταγράφει τμήμα ιρανικού πυραύλου που έπληξε σημείο κοντά σε τζαμί στο Ισραήλ. Ωστόσο, η εξέταση των πλάνων δείχνει ότι δεν πρόκειται για ιρανικό πύραυλο, αλλά για τμήμα ισραηλινού πυραύλου αναχαίτισης του συστήματος Iron Dome.

Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός

Στην εξεταζόμενη ανάρτηση του επίσημου λογαριασμού της Πρεσβείας του Ισραήλ στην Ελλάδα στο Twitter, η οποία αναδημοσιεύει την αρχική ανάρτηση του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών, διαβάζουμε τα εξής:

Ανάλυση ισχυρισμού

Η πορεία του πολέμου και οι επιθέσεις σε κατοικημένες περιοχές

Η τρέχουσα φάση του πολέμου Ιράν-Ισραήλ-ΗΠΑ ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Στις 8 Απριλίου ανακοινώθηκε προσωρινή εκεχειρία δύο εβδομάδων, με τους βασικούς όρους να παραμένουν ασαφείς, ενώ το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι η παύση αυτή δεν καλύπτει το μέτωπο του Λιβάνου.

Στη διάρκεια της σύγκρουσης έχουν καταγραφεί επανειλημμένα επιθέσεις σε αμάχους και μη στρατιωτικές υποδομές. Στο Ιράν, την πρώτη ημέρα των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, χτυπήθηκε το σχολείο θηλέων Shajareh Tayyebeh στη Minab. Από την επίθεση σκοτώθηκαν πάνω από 160 παιδιά, ενώ τα περισσότερα θύματα φαίνεται ότι ήταν μαθήτριες ηλικίας 7 έως 12 ετών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε επίσης επιβεβαιώσει, έως τις 11 Μαρτίου, 18 επιθέσεις σε δομές υγείας στο Ιράν.

Στο Ισραήλ, κατοικημένες περιοχές έχουν επίσης δεχθεί ιρανικά πλήγματα. Την 1η Μαρτίου, σύμφωνα και με τη Διεθνή Αμνηστία, ιρανικός πύραυλος έπληξε τη γειτονιά Ramat Lehi, καταστρέφοντας εβραϊκή συναγωγή και καταφύγιο, σκοτώνοντας συνολικά 9 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων 4 παιδιά, ενώ τραυμάτισε άλλους 46. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση της Διεθνούς Αμνηστίας, η φύση και η τοποθεσία του πλήγματος συνιστούν λόγο διερεύνησης για ενδεχόμενη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου. Στις 22 Μαρτίου, ιρανικός πύραυλος έπληξε πολυκατοικία στην Arad, με 31 τραυματίες, ανάμεσά τους 18 παιδιά, ενώ στις 6 Απριλίου πλήγμα σε κατοικία στη Χάιφα σκότωσε τέσσερις ανθρώπους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται και ο παρών ισχυρισμός για το βίντεο που παρουσιάστηκε ως ιρανικό πλήγμα κοντά σε τζαμί στο Ισραήλ.

Το επίμαχο βίντεο δεν δείχνει ιρανικό πύραυλο αλλά πύραυλο αναχαίτησης του Ισραήλ

Αρχικά, το σημείο που δείχνει το επίμαχο βίντεο, σύμφωνα με σχετική ανάλυση που δημοσίευσε ο οργανισμός Συλλογής Πληροφοριών από Ανοικτές Πηγές (OSINT) GeoConfirmed, την οποία επιβεβαιώσαμε και μέσω Apple Maps, είναι το τζαμί Masjid al-Nur στην πόλη Lod, στο Ισραήλ.

Επίσης, φωτογραφίες από διαφορετική γωνία λήψης του σημείου σε μέσα ενημέρωσης και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν πιο καθαρά την μορφή και το μέγεθος του τμήματος του εν λόγω πυραύλου.

Στο πλαίσιο ανάλυσης του ισχυρισμού, εξετάσαμε αρχικά τις διαστάσεις γνωστών τύπων πυραύλων που χρησιμοποιεί το Ιράν, και διαπιστώσαμε ότι ακόμη και οι μικρότεροι εξ αυτών είναι σημαντικά μεγαλύτεροι από το τμήμα που διακρίνεται στο επίμαχο βίντεο. Ενδεικτικά, παρακάτω παρουσιάζονται φωτογραφίες των Tamir, Shahab-1, Shahab-2, Qiam-1, Qiam-1 (mod), Fateh-110, Fateh-313, Raad-500, Dezful, Shahab-3, Ghadr, Emad, Khorramshahr-1/-2/-4, Fattah-1, Fattah-2, Haj Qasem, Qassem Basir, Kheibar Shekan, Sejjil, Soumar, Hoveyzeh και Ya-AliⓘΟι πηγές για τα μεγέθη όλων αυτών των πυραύλων βρίσκονται στη λεζάντα του σχετικού διαγράμματος σύγκρισης παρακάτω.:

Επεκτείνοντας την εξέταση και σε ισραηλινούς πυραύλους, συγκρίναμε το στιγμιότυπο από το βίντεο που δημοσίευσε το ΥΠΕΞ του Ισραήλ με φωτογραφικό υλικό από παλαιότερες εκτοξεύσεις πυραύλων αναχαίτισης του Iron Dome το οποίο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το βίντεο δεν δείχνει ιρανικό πύραυλο, αλλά το κάτω τμήμα του αναχαιτιστικού πυραύλου Tamir, ο οποίος χρησιμοποιείται από το αντιπυραυλικό σύστημα Iron Dome και κατασκευάζεται από την εταιρεία Rafael.

Δημόσιο υλικό για τον πύραυλο Tamir της Rafael μπορεί να βρει κανείς τόσο σε φωτογραφίες εκθεμάτων όσο και σε σχετικό προωθητικό υλικό της ίδιας της εταιρείας, η οποία μάλιστα ανανέωσε το συμβόλαιο της για κατασκευή των πυραύλων για το Iron Dome το 2025.

Συμπληρωματικά προς τα παραπάνω, δημιουργήσαμε γράφημα σύγκρισης μεταξύ γνωστών τύπων ιρανικών πυραύλων και του πυραύλου αναχαίτισης Tamir, αντλώντας στοιχεία από δημόσια διαθέσιμες πηγές όπου αυτό ήταν εφικτό. Αν και η σύγκριση αυτή δεν μπορεί να θεωρηθεί απολύτως ακριβής ούτε αρκεί από μόνη της για την ταυτοποίηση του αντικειμένου, βοηθά σε μια ενδεικτική εκτίμηση του μεγέθους του. Από αυτή προκύπτει ότι οι αντίστοιχοι ιρανικοί πύραυλοι είναι σημαντικά μεγαλύτεροι, κάτι που συνάδει με τα διαθέσιμα πλάνα και τις φωτογραφίες του εξεταζόμενου περιστατικού.

Το ίδιο συμπέρασμα ενισχύεται και από φωτογραφία μεγαλύτερης ανάλυσης, η οποία φαίνεται να έχει ληφθεί από φωτογράφο του Al Jazeera και στην οποία διακρίνονται τα ίδια χαρακτηριστικά σημεία του τμήματος του πυραύλου που εμφανίζεται στο επίμαχο βίντεο:

Συμπέρασμα

Με βάση την παραπάνω ανάλυση, ο ισχυρισμός ότι το επίμαχο βίντεο δείχνει ιρανικό πύραυλο που έπληξε σημείο κοντά σε τζαμί στο Ισραήλ είναι ψευδής, καθώς το αντικείμενο που καταγράφεται αντιστοιχεί σε τμήμα ισραηλινού πυραύλου αναχαίτισης Tamir του συστήματος Iron Dome και όχι σε ιρανικό βλήμα.

Στάμος Αρχοντής

Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.