Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγουν τον ισχυρισμό ότι το Ιράν ανακοίνωσε πως ο πύραυλος που χτύπησε το σχολείο στην πόλη Minab σκοτώνοντας πάνω από 100 παιδιά προήλθε από τον ιρανικό στρατό. Ωστόσο ο ισχυρισμός είναι ψευδής.
Παράδειγμα αναπαραγωγής του ισχυρισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να βρείτε εδώ.
Οι εξεταζόμενοι ισχυρισμοί
Στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:
Το χτύπημα στο σχολείο θηλέων στην πόλη Minab του #Ιραν έγινε κατά λάθος απ το ίδιο το IRGC κι όχι απ το #Ισραήλ ή τις #ΗΠΑ.
Ανάλυση των ισχυρισμών
Η επίθεση στο σχολείο
Στις 28 Φεβρουαρίου 2026 οι ΗΠΑ και το Ισραήλ προχώρησαν σε συντονισμένη επίθεση στο Ιράν. Η επίθεση στόχευσε, μεταξύ άλλων, ανώτατα μέλη της κυβέρνησης και του στρατού οδηγώντας και στην δολοφονία του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη της χώρα, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σε απάντηση των επιθέσεων το Ιράν προχώρησε σε εκτεταμένες επιθέσεις με χρήση drones και πυραύλων τόσο εναντίον του Ισραήλ όσο και άλλων χωρών στην μέση ανατολή, συγκεκριμένα χωρών που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Από τις επιθέσεις μέχρι στιγμής έχουν πληγεί κατά βάση στρατιωτικοί στόχοι αλλά έχει σημειωθεί και μεγάλος αριθμός θανάτων πολιτών, ενώ ο πόλεμος βρίσκεται υπό εξέλιξη.
Την ίδια ημέρα που ξεκίνησε η επίθεση, σημειώθηκε μια από τις πρώτες επιθέσεις σε αμάχους. Συγκεκριμένα το νηπιαγωγείο Shajareh Tayyebeh στην κομητεία Minab στο νότιο Ιράν δέχτηκε χτύπημα από πύραυλο και με βάση τις πιο πρόσφατες αναφορές από την ιρανική κυβέρνηση, το χτύπημα προήλθε από το Ισραήλ και ο αριθμός των νεκρών πλησιάζει τους 180. Πρέπει να σημειωθεί πως ούτε η προέλευση του πυραύλου, ούτε ο ακριβής αριθμός των νεκρών έχουν επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητους φορείς.
Η θέση της ιρανικής κυβέρνησης
Αντίθετα με τον ισχυρισμό που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο, η επίσημη θέση της ιρανικής κυβέρνησης και του στρατού, είναι πως το χτύπημα στο σχολείο προέκυψε από πύραυλο του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο πλαίσιο της κοινής τους επίθεσης στην χώρα. Συγκεκριμένα ο Esmaeil Baghaei, εκπρόσωπος του Ιρανού Υπουργού εξωτερικών, δήλωσε σε δημόσια ανάρτηση του στο X τα εξής:
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μια κατάφωρη, αδικαιολόγητη πράξη επίθεσης κατά του Ιράν, στοχεύοντας αδιακρίτως ιρανικές πόλεις. Σε μία μόνο περίπτωση, στόχευσαν ένα δημοτικό σχολείο στη Minab, στην επαρχία Χορμοζγκάν, σκοτώνοντας και ακρωτηριάζοντας δεκάδες αθώα μικρά κορίτσια. Πρόκειται για ένα κατάφωρο έγκλημα. Ο κόσμος πρέπει να σταθεί απέναντι σε αυτή τη βαριά αδικία. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πρέπει να δράσει τώρα, ασκώντας την πρωταρχική του ευθύνη βάσει του Καταστατικού Χάρτη.
Σε απάντηση των ισχυρισμών, η κυβέρνηση του Ισραήλ μέχρι στιγμής έχει δηλώσει ότι δεν γνωρίζει για επίθεση στην εν λόγω περιοχή, προσθέτοντας ότι οι κατηγορίες του Ιράν συνιστούν προσπάθεια προπαγάνδας. Οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι βρίσκονται σε διαδικασία εξέτασης του ζητήματος με τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να δηλώνει ότι το Υπουργείο Άμυνας εξετάζει τους ισχυρισμούς. Είναι σκόπιμο να σημειωθεί ότι το σχολείο βρίσκεται περίπου 600 μέτρα κοντά σε βάση του Σώματος Φρουράς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Η πηγή του ισχυρισμού
Η αρχική και μοναδική πηγή του ισχυρισμού περί παραδοχής ευθύνης για το χτύπημα στην Minab από το Ιράν, είναι μια ανάρτηση από το κανάλι “Radio Gilan” στο Telegram.
Ωστόσο η συγκεκριμένη ανάρτηση δεν παραθέτει το οποιοδήποτε στοιχείο, βίντεο ή ηχητική δήλωση από εκπρόσωπο του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ή από την ιρανική κυβέρνηση. Το βίντεο που συνοδεύει την ανάρτηση είναι το ίδιο βίντεο που έχει κυκλοφορήσει και σε πολυάριθμα μέσα ενημέρωσης χωρίς καμία προσθήκη δήλωσης από την ιρανική κυβέρνηση ή εκπρόσωπο του στρατού.
Η επωνυμία του καναλιού προέλευσης, “Radio Gilan”, συναντάται σε σειρά ακόμη λογαριασμών στα κοινωνικά δίκτυα, που δηλώνουν ότι βρίσκονται υπό την διαχείριση του ιρανού Peyman Behboudi. Ο ίδιος δηλώνει ακτιβιστής, αναλυτής και πληροφοριοδότης κατά του ισλαμικού καθεστώτος του Ιράν. Οι δημοσιεύσεις του φαίνεται πως στοχεύουν στην αποκάλυψη διαφθοράς του καθεστώτος, και σε τουλάχιστον ένα παράδειγμα από το 2023, είχαν συνεισφέρει σε παραίτηση υψηλόβαθμου στελέχους.
Ενώ το “Radio Gilan” αποτελεί ένα σημαντικό κανάλι διαδικτυακής επικοινωνίας εκτός του ελέγχου του ιρανικού καθεστώτος, ταυτόχρονα δεν εμπίπτει σε συμβατικά δημοσιογραφικά κριτήρια, και συχνά φαίνεται να αναπαράγει μη επιβεβαιωμένο υλικό και ισχυρισμούς. Επιπλέον, το υπόβαθρο του δε συνδέεται απλά με γενικευμένη εναντίωση στο υπάρχον καθεστώς, αλλά και με μοναρχικές πεποιθήσεις.
Χαρακτηριστικά, στον αντίστοιχο λογαριασμό Instagram του “Radio Gilan”, αναφέρεται στην εισαγωγική ενότητα (bio):
تنها پیج رسمی #رادیوگیلان را در این صفحه دنبال کنید. #انقلابملیشیر_خورشید اسم رمز ماست! #مقتدر و #مصمم تا #پیروزی با هم هستیم
Μετάφραση: Ακολουθήστε τη μοναδική επίσημη σελίδα του #RadioGilan εδώ. #Εθνική_Επανάσταση_Λιοντάρι_Και_Ήλιος είναι το συνθηματικό μας! Είμαστε #ισχυροί και #αποφασισμένοι μέχρι τη #νίκη, μαζί.
Η εν λόγω αναφορά στο σύμβολο «λιονταριού και ήλιου» παραπέμπει στην εθνική σημαία του Ιράν έως και τη Ισλαμική επανάσταση του 1979, της οποίας προηγούνταν μοναρχία για το μεγαλύτερο διάστημα μεταξύ 1921 και 1979. Μια αναζήτηση στους προαναφερόμενους λογαριασμούς με χαρακτηριστικούς σχετικούς όρουςΕνδεικτικά, οι: شاهزاده | شیر و خورشید | منوکالتمیدهم, δείχνει ευρεία υποστήριξη στο θεσμό της μοναρχίας. Παρομοίως, μια λεκτική ανάλυση των αναρτήσεων στον επίμαχο λογαριασμό Telegram, καταδεικνύει πολύ υψηλότερη εστίαση σε μοναρχικές πεποιθήσεις έναντι δημοκρατικών. Η υποστήριξη επικεντρώνεται στο πρόσωπο του Reza Pahlavi, το πιο επιφανές εν ζωή μέλος της δυναστείας.
Ο Reza Pahlavi επιδιώκει την ανάληψη εξουσίας στο Ιράν, ώστε, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, να οδηγήσει τη χώρα σε δημοκρατικές εκλογές. Ενώ σε δημοσκόπηση του 2024 εντός της ιρανικής αντιπολίτευσης, ο ίδιος εμφανίζεται ως το πιο δημοφιλές πρόσωπο για συμμετοχή σε αντιπολιτευτικό συνασπισμό, ταυτόχρονα παραμένει αμφιλεγόμενος στο σύνολο της εν λόγω κοινότητας. Η μοναρχική περίοδος του Ιράν είχε επίσης σημαδευτεί από κατάφορες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και τα δημοκρατικά πολιτεύματα παραμένουν πολύ πιο αποδεκτά στο σύνολο της αντιπολίτευσης.
Επιπλέον, είναι σκόπιμο να σημειωθεί ότι στις αρχές του 2025, ο Reza Pahlavi είχε εμπλακεί σε μια εκστρατεία διαδικτυακής παραπληροφόρησης με πλαστά βίντεο τεχνητής νοημοσύνης, όπου σε συνεργασία με πιθανότατα ισραηλινούς φορείς, έγινε προσπάθεια επιρροής της κοινής γνώμης του Ιράν κατά του ισλαμικού καθεστώτος. Αντιπαραβάλλοντας τους σχετικούς απατηλούς διαδικτυακούς λογαριασμούς που εντοπίστηκαν από το Citizen Lab με τις αναρτήσεις στον λογαριασμό Telegram του “Radio Gilan”, εντοπίσαμε αναπαραγωγή αναρτήσεων δύο εξ αυτών στις 13-6-2025.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ή η ιρανική κυβέρνηση ανέλαβαν ευθύνη για το χτύπημα στο σχολείο της Minab στο Ιράν είναι ψευδής. Η θέση του Ιράν μέχρι σήμερα είναι πως το χτύπημα στο προαναφερόμενο σχολείο έλαβε χώρα από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, με τις δύο αυτές χώρες να αρνούνται επίσης την ευθύνη για το χτύπημα ενώ, όπως δήλωσαν, εξετάζουν το περιστατικό. Ο ισχυρισμός έχει ως μοναδική πηγή ένα ανεπίσημο κανάλι στο Telegram με την ονομασία “Radio Gilan” το οποίο δεν παραθέτει σχετικά έγγραφα ανακοίνωσης ή οπτικοακουστικό υλικό από σχετική επίσημη δήλωση Ιρανών αξιωματούχων. Επίσης, το εν λόγω κανάλι προωθεί συστηματικά μοναρχικό πρόσωπο της αντιπολίτευσης για την ανάληψη εξουσίας του Ιράν, και σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις το 2025, είχε αναπαράγει υλικό και από σχετική καμπάνια παραπληροφόρησης.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
Συνιδρυτής και senior editor στο FactReview.
