Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγουν δηλώσεις Ευρωβουλεύτριας αναφορικά με ισχυρισμούς για την θεωρία συνωμοσίας περί κλιματικών lockdowns στο πλαίσιο χρήσης των πόλεων 15 λεπτών. Ωστόσο οι ισχυρισμοί για περιορισμούς μετακίνησης αναφορικά με τις πόλεις 15 λεπτών συνιστούν αβάσιμη συνωμοσιολογία, καθώς το μέτρο αφορά μόνο την πιο αποτελεσματική πρόσβαση πολιτών σε αγαθά και υπηρεσίες μειώνοντας την ανάγκη μεγάλων μετακινήσεων.
Παραδείγματα σχετικών αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να δείτε εδώ και εδώ.
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:
Η ΕΥΡΩΒΟΥΛΕΥΤΗΣ CHRISTINE ANDERSON ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ:
«ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΤΩΝ 15 ΛΕΠΤΩΝ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΠΛΗΡΗ ΕΞΑΘΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΥΛΩΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ»
Η Christine Anderson, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πιστεύει ότι τα διαβατήρια COVID-19 και οι κωδικοί QR που έγιναν ευρέως διαδεδομένοι κατά τη διάρκεια της πανδημίας ήταν δοκιμαστικές διαδικασίες για την εφαρμογή «πόλεων 15 λεπτών» με στόχο την ενίσχυση του κυβερνητικού ελέγχου στους ανθρώπους.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με την Anderson, θα περιλαμβάνει τον περιορισμό των ανθρώπων εντός των τόπων τους, επιτρέποντάς τους να εγκαταλείπουν τον τόπο μόνο δύο ή τρεις φορές το χρόνο. Ωστόσο, οι πλούσιοι θα μπορέσουν να ξεφύγουν από αυτούς τους κανόνες, καθώς θα μπορούν να αγοράζουν άδειες εξόδου από τα φτωχότερα τμήματα
Άρθρο των Jan Jekielek και Naveen Athrappully
Η ευρωβουλευτής Christine Anderson λέει τα πάντα για το νέο μοντέλο κατοικίας που προωθείται στην Ευρώπη…
Μια πόλη των 15 λεπτών είναι μια γειτονιά όπου ένας κάτοικος μπορεί να φτάσει σε όλα όσα χρειάζεται, όπως ένα παντοπωλείο, έναν γιατρό κ.ο.κ., μέσα σε 15 λεπτά με τα πόδια. Η Anderson λέει ότι τέτοιες πόλεις είναι η αρχή του αυστηρότερου κυβερνητικού ελέγχου των ανθρώπων.
Η κυβέρνηση μπορεί να ασκήσει έλεγχο αποφασίζοντας ότι: “δεν επιτρέπεται πλέον να φύγετε από την άμεση περιοχή των 15 λεπτών. Δεν χρειάζεται να την περιφράξουν ή κάτι τέτοιο. Θα γίνεται μέσω ψηφιακής ταυτότητας”, δήλωσε σε συνέντευξή της
Ανάλυση του ισχυρισμού
Οι δηλώσεις για τις οποίες κάνουν λόγο τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα έγιναν από την Christine Anderson, Ευρωβουλεύτρια του ακροδεξιού γερμανικού κόμματος AfD, σε συνέντευξη της το 2023 στο Epoch Times.
Η Anderson έχει εκτεταμένο ιστορικό αβάσιμων συνωμοσιολογικών και ψευδοεπιστημονικών ισχυρισμών αναφορικά με την πανδημία, τα μέτρα περιορισμού της νόσου και τα εμβόλια. Στην προκειμένη περίπτωση της επίμαχης συνέντευξης ο ισχυρισμός που κάνει είναι πως τα μέτρα περιορισμού για την COVID-19 ήταν δοκιμή για το επόμενο βήμα που είναι τα κλιματικά lockdowns. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, αναφέρει τα εξής:
Το Ψηφιακό Πράσινο Πιστοποιητικό, το λεγόμενο COVID pass, ήταν ένα πιλοτικό βήμα για να συνηθίσει ο κόσμος να επιδεικνύει έναν κωδικό QR. Τώρα μας επιβάλλουν αυτές τις “πόλεις των 15 λεπτών”. Μην έχετε αμφιβολία: δεν πρόκειται για τη δική σας διευκόλυνση ούτε για τη σωτηρία του πλανήτη. Θα χρειαστούν αυτές τις πόλεις πριν μπορέσουν να σας κλειδώσουν – γι’ αυτό μιλάμε εδώ. Στη Μεγάλη Βρετανία, σε κάποια κομητεία έχει ήδη περάσει νομοθεσία ώστε να μπορούν να επιβάλλουν “κλιματικό lockdown”· αυτό είναι το επόμενο βήμα. Για να το κάνουν, θα πρέπει να υπάρχουν οι “πόλεις των 15 λεπτών”. Έπειτα, φυσικά, θα επιτρέπεται να βγαίνετε από την άμεση περιοχή σας μόνο δύο ή τρεις φορές τον χρόνο. Άλλοι, με περισσότερα χρήματα, θα μπορούν να αγοράζουν τις ‘διελεύσεις’ σας, οπότε οι φτωχότεροι θα μένουν παγιδευμένοι στις γειτονιές των 15 λεπτών, ενώ οι πιο εύποροι θα πηγαίνουν όπου θέλουν.
Οι πόλεις των 15 λεπτών είναι μια ιδέα πολεοδομικού σχεδιασμού, σύμφωνα με την οποία όλες οι υπηρεσίες και τα αγαθά που χρειάζεται ένα κάτοικος της εκάστοτε πόλης βρίσκονται σε απόσταση 15 λεπτών με περπάτημα, ποδήλατο ή μέσο μαζικής μεταφοράς από οποιοδήποτε σημείο στην πόλη. Ο στόχος αυτής της ιδέας ήταν να μειωθεί η ανάγκη για χρήση αυτοκινήτων και να μεγιστοποιηθεί η ευκολία και η πρόσβαση πολιτών στις υπηρεσίες που χρειάζονται σε καθημερινή βάση. Η ίδια αρχή έχει προταθεί και για μικρότερες περιοχές, όχι μόνο για πόλεις.
Στην Ευρώπη συγκεκριμένα, πόλεις όπως το Παρίσι και η Ουτρέχτη έχουν εφαρμόσει σχέδια στο μοντέλο των πόλεων 15 λεπτών σε διαφορετικά επίπεδα και μάλιστα στην Ουτρέχτη πρακτικά όλοι οι κάτοικοι μπορούν να έχουν πρόσβαση σε όλες τις υπηρεσίες της πόλης με ποδήλατο σε 15 λεπτά.1Knap, E., Ulak, M. B., Geurs, K. T., Mulders, A., & Van Der Drift, S. (2022). A composite X-minute city cycling accessibility metric and its role in assessing spatial and socioeconomic inequalities – A case study in Utrecht, the Netherlands. Journal of Urban Mobility, 3, 100043. https://doi.org/10.1016/j.urbmob.2022.100043
Από την περίοδο των περιορισμών κίνησης κατά την πανδημία κυκλοφόρησαν πολυάριθμοι συνωμοσιολογικοί ισχυρισμοί για υποτιθέμενες εφαρμογές “κλιματικών lockdown”, δηλαδή περιορισμών στις μετακινήσεις πολιτών για να περιοριστούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την χρήση οχημάτων. Αυτοί οι ισχυρισμοί ωστόσο δεν έχουν καμία βάση. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των εξεταζόμεων δηλώσεων, ο ισχυρισμός της κ. Anderson ότι “στη Μεγάλη Βρετανία, σε κάποια κομητεία έχει ήδη περάσει νομοθεσία ώστε να μπορούν να επιβάλλουν κλιματικό lockdown” είναι πλήρως αβάσιμος. Όπως είχε αναλύσει και σε σχετική του κατάρριψη ο πιστοποιημένος βρετανικός οργανισμός ελέγχου γεγονότων FullFact το 2023 καμία περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου δεν είχε προχωρήσει σε πολιτικές περιορισμού κυκλοφορίας. Ορισμένες περιοχές είχαν προτείνει σχέδια για περιορισμό της κίνησης αυτοκινήτων με σύστημα αντίστοιχο με αυτό του δαχτυλίου στην Αθήνα, ωστόσο κανένα από αυτά δεν πρότεινε απαγόρευση μετακινήσεων ούτε σχετίζονταν με την ιδέα των πόλεων 15 λεπτών.
Συμπέρασμα
Ο ισχυρισμός ότι οι πόλεις 15 λεπτών είναι σχέδιο για τον περιορισμό μετακινήσεων πολιτών στο πλαίσιο μείωσης των εκπομπών θερμοκηπίου συνιστά αβάσιμη συνωμοσιολογία. Οι πόλεις 15 λεπτών είναι πολεοδομικό σχέδιο που έχει ως στόχο να οργανώσει πόλεις και μικρότερες κοινότητες με τέτοιο τρόπο ώστε όλες οι υπηρεσίες που χρειάζονται οι πολίτες να έιναι προσβάσιμες με 15 λεπτά περπάτημα, με ποδήλατο ή με τα μέσα μαζικής μετακίνησης. Ο στόχος είναι η ευκολία πρόσβασης σε αγαθά και υπηρεσίες και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα αλλά αυτά τα σχέδια δεν περιλαμβάνουν περιορισμό ή απαγόρευση μετακινήσεων, απλά ευκολία πρόσβασης. Οι ισχυρισμοί της Christine Anderson, Ευρωβουλεύτρια του ακροδεξιού γερμανικού κόμματος AfD, πως το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εφαρμόσει “κλιματικά lockdown” σε συγκεκριμένες περιοχές είναι ψευδής. Ορισμένες περιοχές πρότειναν σχέδια περιορισμού της κίνησης με συστήματα αντίστοιχα του δαχτυλίου στην Αθήνα, αλλά κανένα δεν πρότεινε απαγόρευση μετακινήσεων ούτε σχετίζονταν με την ιδέα των πόλεων 15 λεπτών.
Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.
