Επιστημονικά ανακριβείς αναφορές για «κανονικές» θερμοκρασίες το καλοκαίρι 2025

Στις αρχές Ιουλίου 2025 κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο ισχυρισμός ότι επερχόμενος καύσωνας στην Ελλάδα είναι «φυσιολογικότατος για την εποχή» και μέτριας έντασης, ενώ τα μέσα ενημέρωσης προσπαθούν να παρουσιάσουν ψευδώς την κατάσταση ως σοβαρή. Ωστόσο ο εν λόγω ισχυρισμός είναι επιστημονικά αβάσιμος, καθώς τα δεδομένα δείχνουν σταδιακή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, καθώς και της συχνότητας και της έντασης ακραίων καιρικών φαινομένων ανά τα χρόνια και τα αίτια, τεκμηριωμένα, ανάγονται στην ανθρωπογενή δραστηριότητα.

Παράδειγμα σχετικής αναπαραγωγής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορείτε να δείτε εδώ.

Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός

Στα εξεταζόμενα δημοσιεύματα διαβάζουμε τα εξής:

Ένας φυσιολογικότατος για την εποχή καύσωνας ΜΕΤΡΙΑΣ έντασης ξεκινάει σήμερα που θα διαρκέσει μέχρι την Τετάρτη. Το τι ακούγεται και το τι λένε οι δημοσιογράφοι πραγματικά είναι εξωφρενικό. Οργιαζουν. Τίτλοι οπως <<ερχονται 50 βαθμοι>> και το πιο εξωφρενικό οτι <<έρχεται καύσωνας που θα ψήσει τα ζωτικά μας όργανα>>. Επίσης στις ειδήσεις στην ΕΡΤ ελεγε ο μετεωρολόγος πολυ σωστα οτι μετά τον καύσωνα θα ακολουθήσουν εναλλαγές με αισθητή πτώση της θερμοκρασίας κάτι το οποίο συμβαίνει ΠΑΝΤΑ στο τέλος ενός καύσωνα και πετάγεται ο δημοσιογράφος και λέει πω πω αυτά πρώτη φορά τα βλέπουμε να συμβαίνουν. Μετά έκαναν ρεπορτάζ και έλεγαν ακραίος καύσωνας στην Ιταλία στους 38°C έφτασε η θερμοκρασία. Από πότε οι 38°C είναι καύσωνας πόσο μάλλον ακραίος? Αυτή τη στιγμή λέει στη Ρώμη εχουμε 38 βαθμους και κοιτάζω το μετεωρολογικό σταθμό της Ρώμης και είχε 32. Όπως αντιλαμβάνεστε προσπαθούν με νύχια και με δόντια μέσω τρομοκρατίας και ακραίας παραπληροφόρησης να προωθήσουν την κλιματική αλλαγή. Είναι εμφανέστατο πλέον με τον τρόπο που το κάνουν οτι εκεί αποσκοπούν. Παίζουν με το μυαλό μας κάνοντάς μας πλύση εγκεφάλου για να μη βλέπουμε την πραγματικότητα. Καύσωνες που υπήρχαν πάντα τους παρουσιάζουν σαν να συμβαίνουν για πρώτη φορά παρουσιάζοντας τους μάλιστα ακραίους. Δηλαδή ένας μέσος άνθρωπος που δεν γνωρίζει και είναι αποβλακωμένος στην τηλεόραση πραγματικά θα πέσει σε κατάθλιψη.

Ανάλυση του ισχυρισμού

Η διαφορά κλίματος και καιρού

Είναι όντως αλήθεια ότι στην Ελλάδα έχουν σημειωθεί πολύ υψηλές θερμοκρασίες κατά το παρελθόν, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την δεύτερη υψηλότερη καταγεγραμένη θερμοκρασία στην Ευρώπη, συγκεκριμένα 48°C, η οποία σημειώθηκε στην Αθήνα στις 10 Ιουλίου 1977. Μεμονωμένα ακραία γεγονότα καύσωνα υπήρχαν, λοιπόν, εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, αυτά τα περιστατικά αποτελούν μεμονωμένες ημερήσιες καταγραφές, όχι ιστορικές τάσεις θερμοκρασιών. Οι σημερινές θερμοκρασίες είναι υψηλότερες κατά μέσο όρο ενώ ημέρες με ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες σημειώνονται πλέον πολύ συχνότερα.

Σε αυτό το πλαίσιο είναι σημαντικό να διακρίνουμε τον καιρό από το κλίμα: ο καιρός αφορά τις βραχυπρόθεσμες συνθήκες (μέρες ή εβδομάδες), ενώ το κλίμα είναι οι μέσες καιρικές συνθήκες σε βάθος πολλών ετών (τυπικά 30ετίας).

Συνεπώς, μια μεμονωμένη ημέρα με 45°C ή 47°C τις δεκαετίες του 1960-70 αφορούσε μόνο εκείνη τη στιγμή και δεν αντιπροσώπευε τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο. Αντίθετα, όταν εξετάζουμε την κλιματική αλλαγή, μας ενδιαφέρουν οι τάσεις των θερμοκρασιών σε βάθος δεκαετιών και η συχνότητα εμφάνισης ακραίων φαινομένων. Έτσι, το ότι υπήρξαν κάποιες ημέρες ακραίου καύσωνα στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι οι σημερινές υψηλές θερμοκρασίες δεν δείχνουν εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής. Σημασία έχει αν πλέον αυτοί οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι και πιο έντονοι στο σύνολο.

Η εξέλιξη των θερμοκρασιακών διακυμάνσεων στην Ελλάδα

Οι μακροχρόνιες μετρήσεις επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα θερμαίνεται σταδιακά με το πέρασμα των δεκαετιών, ακολουθώντας τη γενική τάση της παγκόσμιας θέρμανσης. Συγκεκριμένα, τα δεδομένα δείχνουν ότι η μέση ετήσια θερμοκρασία στη χώρα την τελευταία δεκαετία είναι περίπου 14.4°C, δηλαδή αυξημένη κατά περίπου 1°C σε σύγκριση με πριν από τρεις δεκαετίες, όταν ήταν περίπου 13.3°C. Σε προηγούμενο άρθρο μας παραθέσαμε ξανά τους παρακάτω πίνακες οι οποίοι προέκυψαν από οπτικοποίηση που έκανε η ομάδα του FactReview σε στοιχεία που βρίσκονται στην βάση δεδομένων του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και προέκυψαν από μετρήσεις του σταθμού του Θησείου και από στοιχεία της βάση δεδομένων ERA5 του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus.

Τα δεδομένα από την βάση δεδομένων ERA5 του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus:

Tα ιστορικά δεδομένα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στον σταθμό του Θησείου, τα οποία καλύπτουν την περίοδο από 1901-2021:

Πλέον βλέπουμε ότι οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες εμφανίζονται πιο συχνά και διαρκούν περισσότερο μέσα στο χρόνο. Δεκαετίες δεδομένων δείχνουν ότι όχι μόνο έχουν ανέβει οι μέσες θερμοκρασίες, αλλά οι περίοδοι μεγάλου καύσωνα διατηρούνται για μεγαλύτερα διαστήματα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Μάλιστα τα τελευταία χρόνια καταγράφονται αλλεπάλληλα ρεκόρ ζέστης. Για παράδειγμα, ο Ιούλιος 2024 ήταν ο θερμότερος μήνας Ιούλιος στα χρονικά της Ελλάδας, με θερμοκρασία ανεβασμένη κατά 2.9°C πάνω από τον μέσο όρο 1991-2020, ξεπερνώντας κατά 0.3°C τον προηγούμενο θερμότερο Ιούλιο, του 2012. Τα τελευταία 4 χρόνια καταγράφηκαν 3 από τους 4 θερμότερους Ιούληδες των τελευταίων τουλάχιστον 80 ετών. Τα δεδομένα λοιπόν δείχνουν ξεκάθαρα πως η μέση θερμοκρασία του Ιουλίου στην Ελλάδα έχει αυξηθεί κατά περίπου 2.5°C από το 1960 έως το 2024. Αντίστοιχα, το 2024 συνολικά υπήρξε ένα από τα θερμότερα έτη (με τον πιο θερμό χειμώνα και καλοκαίρι) που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, ενώ η υψηλότερη θερμοκρασία το 2024 έφτασε τους 44.5°C και σημειώθηκε στην Κρήτη.

Το 2025 σημειώνεται αντίστοιχη τάση αύξησης της μέσης θερμοκρασίας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με δεδομένα από 53 μετεωρολογικούς σταθμούς του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ο Ιούνιος του 2025 ήταν ο 2ο θερμότερος από 2010, με την πρώτη θέση να διατηρεί ο Ιούνιος του 2024. Επίσης οι πρώτες εκτιμήσεις για τον Ιούλιο του 2025 κάνουν λόγο για σημαντική πιθανότητα αυξημένης μέσης θερμοκρασίας συγκριτικά με την περίοδο 1993-2016.

Επομένως, παρότι καύσωνες υπήρχαν πάντα, η Ελλάδα σήμερα βιώνει περισσότερες ζεστές ημέρες και υψηλότερες μέσες θερμοκρασίες από ό,τι στο παρελθόν. Η ιδέα ότι οι τωρινοί καύσωνες είναι «φυσιολογικοί» και δεν διαφέρουν από εκείνους περασμένων δεκαετιών είναι παραπλανητική, διότι αγνοεί τις μετρημένες τάσεις ανόδου και τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης της ακραίας ζέστης.

Η εικόνα στη Μεσόγειο και η περίπτωση της Ιταλίας

Τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα κάνουν αναφορά και στην Ιταλία, υπονοώντας ότι θερμοκρασίες της τάξης των 38°C δεν συνιστούν κάτι το ιδιαίτερο για να χαρακτηριστούν «ακραίος καύσωνας». Είναι σημαντικό να έχουμε το σωστό πλαίσιο σε τέτοιες συγκρίσεις. Η Ιταλία έχει καταγράψει στο πρόσφατο παρελθόν θερμοκρασίες πολύ υψηλότερες από 38°C. Μάλιστα τον Αύγουστο του 2021 αναφέρθηκε μέγιστη θερμοκρασία 48.8°C στη Σικελία, η οποία επιβεβαιώθηκε το 2024 και πλέον αποτελεί το νέο πανευρωπαϊκό ρεκόρ θερμοκρασίας, ξεπερνώντας αυτό των 48°C στην Αθήνα το 1977. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι τα σύγχρονα κύματα καύσωνα μπορούν να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν ιστορικά ρεκόρ. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι τέτοια ρεκόρ σήμερα πλησιάζονται πολύ συχνότερα απ’ ό,τι στο παρελθόν.

Όσον αφορά τους 38°C που αναφέρθηκαν στη Ρώμη, η εν λόγω θερμοκρασία μπορεί να μην αποτελεί ρεκόρ για την Ιταλία, ωστόσο συνιστα θερμοκρασία πολύ πάνω από τις φυσιολογικές τιμές για πολλές περιοχές της χώρας, ιδίως εάν εμφανίζεται νωρίς το καλοκαίρι ή διατηρείται για ημέρες. Ένας καύσωνας δεν ορίζεται μόνο από τη μέγιστη τιμή, αλλά και από τη διάρκεια και την απόκλισή του από τα κλιματικά φυσιολογικά επίπεδα της περιοχής. Για παράδειγμα, αν σε μια περιοχή η συνήθης μέγιστη θερμοκρασία για τον Ιούλιο είναι περίπου 32°C, τότε οι 38°C αποτελούν σοβαρή απόκλιση. Με άλλα λόγια, οι 38°C μπορούν κάλλιστα να θεωρηθούν καύσωνας σε σχέση με το τοπικό κλίμα, κάτι που επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι το 2022 και το 2023 η Ιταλία αντιμετώπισε ισχυρά κύματα ζέστης με θερμοκρασίες άνω των 40°C και εκτεταμένες προειδοποιήσεις υγείας, κάτι που συμβαίνει και το καλοκαίρι του 2025, με τους 38°C να βρίσκονται πάνω από το ασφαλές όριο οδηγώντας σε δημοσίευση προειδοποιήσεων ασφαλείας. Η ουσία είναι ότι όλη η περιοχή της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας και της Ελλάδας, πλήττεται από ολοένα και συχνότερες και εντονότερες θερμές περιόδους, σε συμφωνία με τα κλιματικά μοντέλα.

Επιστημονικές αξιολογήσεις το επιβεβαιώνουν αυτό σε ευρύτερη κλίμακα. Σύμφωνα με την τελευταία (6η) Έκθεση Αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για το Κλίμα (IPCC), ήδη παρατηρούμε πιο συχνά και πιο έντονα επεισόδια υψηλών θερμοκρασιών παγκοσμίως λόγω της κλιματικής αλλαγής, και προβλέπεται ότι αυτά θα συνεχίσουν να αυξάνονται στο μέλλον. Συγκεκριμένα στο Kεφάλαιο 11¹Seneviratne, S.I., X. Zhang, M. Adnan, W. Badi, C. Dereczynski, A. Di Luca, S. Ghosh, I. Iskandar, J. Kossin, S. Lewis, F. Otto, I. Pinto, M. Satoh, S.M. Vicente-Serrano, M. Wehner, and B. Zhou, 2021: Weather and Climate Extreme Events in a Changing Climate. In Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 1513–1766, doi:10.1017/9781009157896.013 αναφέρονται χαρακτηριστικά τα εξήςⓘΣελίδα 1517:

H συχνότητα και η ένταση των ακραίων θερμών φαινομένων (συμπεριλαμβανομένων των καυσώνων) έχουν αυξηθεί, ενώ η συχνότητα και η ένταση των ακραίων ψυχρών φαινομένων έχουν μειωθεί σε παγκόσμια κλίμακα από το 1950 (σχεδόν βέβαιο). Το ίδιο ισχύει και σε περιφερειακό επίπεδο, με περισσότερες από το 80% των εξεταζόμενων περιοχών να παρουσιάζουν παρόμοιες αλλαγές. Σε ορισμένες περιοχές, τα περιορισμένα στοιχεία (δεδομένα ή βιβλιογραφία) δεν επιτρέπουν αξιόπιστη εκτίμηση των τάσεων. Η ανθρώπινη συμβολή στην κλιματική αλλαγή μέσω αερίων του θερμοκηπίου αποτελεί τον κύριο παράγοντα των παρατηρούμενων αλλαγών σε παγκόσμια κλίμακα (σχεδόν βέβαιο) και στις περισσότερες ηπείρους (πολύ πιθανό).

Σε μια συνοπτική παρουσίαση για την Ευρώπη ⓘΣελίδα 1, η IPCC αναφέρει:

H συχνότητα και η ένταση των θερμών ακροτήτων (π.χ. καύσωνας) έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες και αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνει ανεξαρτήτως σεναρίου εκπομπών.

Επιπλέον, η ίδια έκθεση τονίζει²Ali, E., W. Cramer, J. Carnicer, E. Georgopoulou, N.J.M. Hilmi, G. Le Cozannet, and P. Lionello, 2022: Cross-Chapter Paper 4: Mediterranean Region. In: Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [H.-O. Pörtner, D.C. Roberts, M. Tignor, E.S. Poloczanska, K. Mintenbeck, A. Alegría, M. Craig, S. Langsdorf, S. Löschke, V. Möller, A. Okem, B. Rama (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA, pp. 2233–2272, doi:10.1017/9781009325844.021. ότι η περιοχή της Μεσογείου θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όροⓘΣελίδα 2237. Αυτό σημαίνει ότι χώρες σαν την Ελλάδα και την Ιταλία βιώνουν δυσανάλογα μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασιών, κάτι που εξηγεί και την έξαρση των φαινομένων καύσωνα και ξηρασίας. Μάλιστα, ειδικά για τη Μεσόγειο προβλέπεται συνδυασμός επιπτώσεων ⓘΣελίδα 2 όπως περισσότερες θερμές ημέρες, μεγαλύτερη ξηρασία και αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιών καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται.

Τα αίτια του φαινομένου είναι η ανθρωπογενής δραστηριότητα

Όπως έχουμε αναλύσει σε σειρά προηγούμενων άρθρων μας όπου εξετάστηκε η συνολική διαθέσιμη βιβλιογραφία πάνω στο θέμα, η επιστημονική συναίνεση είναι σαφής αναφορικά με τα αίτια της κλιματικής αλλαγής. Η παρατηρούμενη άνοδος της θερμοκρασίας σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο δεν είναι αποτέλεσμα φυσικών διακυμάνσεων μόνο, αλλά προκαλείται κυρίως από ανθρωπογενείς παράγοντες. Ο βασικός μηχανισμός είναι η αύξηση των συγκεντρώσεων αερίων του θερμοκηπίου (όπως διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο) στην ατμόσφαιρα λόγω της καύσης ορυκτών καυσίμων και άλλων ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), αξιολογώντας χιλιάδες επιστημονικές μελέτες, έχει καταλήξει επανηλημένα μέσω των σχετικών αναφορών της στο συμπέρασμα ότι είναι «πρακτικά βέβαιο» πως η ανθρώπινη παρέμβαση στο κλίμα μέσω εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αποτελεί την κύρια αιτία για την αύξηση στη συχνότητα και ένταση των εξεταζόμενων ακραίων καιρικών φαινομένων παγκοσμίως.³Eyring, V., N.P. Gillett, K.M. Achuta Rao, R. Barimalala, M. Barreiro Parrillo, N. Bellouin, C. Cassou, P.J. Durack, Y. Kosaka, S. McGregor, S. Min, O. Morgenstern, and Y. Sun, 2021: Human Influence on the Climate System. In Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 423–552, doi:10.1017/9781009157896.005 Μάλιστα, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη αναφορά της IPCC, τα εξεταζόμενα ακραία φαινόμενα θα ήταν εξαιρετικά απίθανο να συμβούν χωρίς την ανθρώπινη επίδραση στο κλίμαⓘΣελίδα 244.⁴Chen, D., M. Rojas, B.H. Samset, K. Cobb, A. Diongue Niang, P. Edwards, S. Emori, S.H. Faria, E. Hawkins, P. Hope, P. Huybrechts, M. Meinshausen, S.K. Mustafa, G.-K. Plattner, and A.-M. Tréguier, 2021: Framing, Context, and Methods. In Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 147–286, doi:10.1017/9781009157896.003.

Τα ιστορικά κλιματικά δεδομένα δείχνουν επίσης ότι οι μεγάλες αλλαγές στο κλίμα στο μακρινό παρελθόν σημειώνονταν σε χρονικό ορίζοντα χιλιάδων ή εκατομμυρίων ετών, ποτέ με τον καταιγιστικό ρυθμό που βλέπουμε από τον 20o αιώνα και μετά.⁵Kaufman, D., McKay, N., Routson, C. et al. Holocene global mean surface temperature, a multi-method reconstruction approach. Sci Data 7, 201 (2020). https://doi.org/10.1038/s41597-020-0530-7⁶Su, Zhan, et al. On the Abruptness of Bølling–Allerød Warming. Journal of Climate, vol. 29, no. 13, doi:10.1175/JCLI-D-15-0675.1. Η απότομη άνοδος της θερμοκρασίας κατά περίπου 1.1-1.2°C από τη βιομηχανική εποχή έως σήμερα δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς την αύξηση των ανθρωπογενών εκπομπών CO₂ στην ατμόσφαιρα.

Οι ίδιες οι μετρήσεις δείχνουν ότι το ποσοστό του CO₂ στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί δραματικά από την προ-βιομηχανική εποχή με απόδοση αυτής της αύξησης στην ανθρωπογενή δραστηριότητα⁷IPCC, 2021: Summary for Policymakers. In: Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 3−32, doi:10.1017/9781009157896.001.ⓘΣελίδα 4 και η πλανητική θερμοκρασία ανεβαίνει αντίστοιχαⓘΣελίδα 1552, με συνέπειες όπως πιο έντονα κύματα καύσωνα, τήξη πάγων⁸Fox-Kemper, B., H.T. Hewitt, C. Xiao, G. Aðalgeirsdóttir, S.S. Drijfhout, T.L. Edwards, N.R. Golledge, M. Hemer, R.E. Kopp, G. Krinner, A. Mix, D. Notz, S. Nowicki, I.S. Nurhati, L. Ruiz, J.-B. Sallée, A.B.A. Slangen, and Y. Yu, 2021: Ocean, Cryosphere and Sea Level Change. In Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, pp. 1211–1362, doi:10.1017/9781009157896.011.ⓘΣελίδα 1276, άνοδο της στάθμης της θάλασσαςⓘΣελίδα 5και διαταραχές στα καιρικά μοτίβα.

Ειδικά στην Ελλάδα, τα παρατηρούμενα φαινόμενα εναρμονίζονται με αυτή την παγκόσμια εικόνα. Οι ολοένα συχνότεροι και εντονότεροι καύσωνες, οι εκτεταμένες περίοδοι ξηρασίας και οι καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών συνάδουν με τις προβλέψεις για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην περιοχή της Μεσογείου.

Συμπέρασμα

Ο ισχυρισμός των εξεταζόμενων δημοσιευμάτων ότι οι τρέχοντες καύσωνες είναι απολύτως φυσιολογικοί για την εποχή και ότι η ανησυχία γύρω από την κλιματική αλλαγή υποκινείται τεχνητά από υπερβολές των ΜΜΕ συνιστούν επιστημονική παραπληροφόρηση. Παρότι κατά το παρελθόν έχουν σημειωθεί όντως ακραίες θερμές ημέρες, σήμερα βλέπουμε μια σαφή τάση αύξησης της θερμοκρασίας τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, ενώ ακραίες θερμοκρασίες οι οποίες σημειώνονταν σπάνια γίνονται πολύ πιο συχνές. Οι πρόσφατοι καύσωνες δεν είναι «μέτριοι» ούτε φυσιολογικοί συγκριτικά με τον κλιματικό μέσο όρο. Αντίθετα, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης τάσης ολοένα και πιο ακραίων θερμοκρασιακών φαινομένων, όπως έχει επιβεβαιωθεί από πληθώρα ανεξάρτητων μετεωρολογικών και κλιματολογικών αναλύσεων. Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή είναι η κύρια αιτία πίσω από αυτή την εξέλιξη, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις και την διεθνή επιστημονική συναίνεση.

Στάμος Αρχοντής

Αρχισυντάκτης στο FactReview και fact-checker με βασικό αντικείμενο την επιστημονική αρθρογραφία και ανάλυση επιστημονικής παραπληροφόρησης.