Χθες, το εγκληματολογικό τμήμα του Υπουργείου Εσωτερικών της Σερβίας εισέβαλε στα κεντρικά γραφεία αρκετών σερβικών ΜΚΟ, συμπεριλαμβανομένων και των γραφείων του CRTA, της ΜΚΟ στην οποία ανήκει ο πιστοποιημένος οργανισμός ελέγχου γεγονότων Istinomer.
Ως FactReview συνταυτιζόμαστε πλήρως με τις ανακοινώσεις του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ελέγχου Προτύπων Γεγονότων (EFCSN) και του Διεθνούς Δικτύου Ελέγχου Γεγονότων (IFCN), καταδικάζοντας αυτή την απαράδεκτη επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης και του τύπου, και στην στοχοποίηση των συναδέλφων μας από τον οργανισμό Istinomer για την υποδειγματική δουλειά τους.
Η μόνη αόριστη αιτιολόγηση που δόθηκε από εισαγγελέα της Σερβίας για την έφοδο, ήταν κάποιες δηλώσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ, που έκαναν λόγο για διαφθορά και κακοδιαχείριση κεφαλαίων της Αμερικανικής Υπηρεσίας Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID). Παρόμοιοι ισχυρισμοί διατυπώθηκαν στις ΗΠΑ, μόνο αφού πάρθηκε η πολιτική απόφαση να ακυρωθεί σχεδόν το σύνολο των κεφαλαίων της USAID διεθνώς. Αναλύσεις σχετικών δηλώσεων έχουν διαπιστώσει σειρά παρανοήσεων, ψευδών ισχυρισμών και λανθασμένων οικονομικών υπολογισμών, χωρίς τεκμηρίωση διαφθοράς σε κανένα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Είναι σκόπιμο να σημειωθεί ότι η χρηματοδότηση της USAID στη Σερβία, έχει δοθεί κυρίως σε κρατικούς φορείς, και κατά πλειοψηφία για την υποστήριξη της δημοκρατίας και της καλής διακυβέρνησης.
Η έφοδος στις ΜΚΟ, έλαβε χώρα στο πλαίσιο πολυετών πολιτικών καταπίεσης της ελευθερίας του τύπου στη Σερβία από τον πρωθυπουργό της, Aleksandar Vučić. Επίσης, τους τελευταίους μήνες, στη Σερβία λαμβάνει χώρα μια σειρά φοιτητικών κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς, τις οποίες ο Vučić έχει αποδώσει αυθαίρετα σε ξένες προσπάθειες αποσταθεροποίησης.
Η επίμαχη έφοδος έρχεται λιγότερο από ένα χρόνο μετά τις επιθέσεις που δέχτηκαν ελεγκτές γεγονότων από την κυβέρνηση στην Γεωργία κατηγορούμενοι για “λογοκρισία”, και τις φυσικές επιθέσεις που δέχτηκε δημοσιογράφος του οργανισμού ελέγχου γεγονότων Faktograph στην Κροατία, λόγω κάλυψης παράνομης δραστηριότητας απόρριψης περιβαλλοντικά επιζήμιων ουσιών.
Τα τελευταία χρόνια, με επιτομή το 2024, σημειώνεται ένα αυξανόμενο κύμα στοχοποίησης κατά των ελεγκτών γεγονότων, κυρίως από απολυταρχικά καθεστώτα, εντός και εκτός Ευρώπης. Αυτή η τάση ακολουθεί αντίστοιχες επιθέσεις που δέχεται η ερευνητική δημοσιογραφία. Ο έλεγχος γεγονότων αποτελεί ένα ιδιαίτερο πεδίο καθώς αφορά την ανάλυση δυνητικά ψευδών ισχυρισμών, η οποία συχνά εγείρει έντονες αντιδράσεις από όσους γίνονται αντικείμενο αυτής της ανάλυσης.
Αυτή η τάση στοχοποίησης, ειδικά από επίσημους φορείς και κυβερνήσεις κρατών, αποτελεί ανησυχητικό φαινόμενο και υπογραμμίζει την ανάγκη προάσπισης του δικαιώματος στην ελευθερία του λόγου και του τύπου.
Συντακτική ομάδα
