Δημοσιεύματα σε ενημερωτικές ιστοσελίδες αναφέρουν πως υπάρχει ένα προσχέδιο συνθήκης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), το οποίο θεσπίζει τη δυνατότητα του οργανισμού να επιβάλλει στα κράτη που θα υπογράψουν μία σειρά από μέτρα τα οποία παραβιάζουν την εθνική κυριαρχία τους και μπορούν να φτάσουν μέχρι την κατασκευή στρατοπέδων καραντίνας. Αναφέρεται επίσης πως στην Αυστραλία υπάρχουν ήδη τέτοια στρατόπεδα οπού οι άνθρωποι μπορεί να παραμένουν εκεί έως και δύο χρόνια και να εμβολιάζονται παρά τη θέλησή τους. Ωστόσο, ενώ το προσχέδιο συνθήκης του ΠΟΥ είναι όντως υπαρκτό, δεν περιλαμβάνει τίποτα από τα προαναφερθέντα και ο ισχυρισμός περί υποχρεωτικού εγκλεισμού και εμβολιασμού στην Αυστραλία είναι ψευδής.
Αναπαραγωγές του ισχυρισμού σε μέσα ενημέρωσης και ιστολόγια: pronews.gr, iskra.gr, attikanea.info, el.gr
Οι ισχυρισμοί γνώρισαν διάδοση και από λογαριασμούς σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παραδείγματα των οποίων βρίσκονται αρχειοθετημένα εδώ, εδώ και εδώ.
Οι εξεταζόμενοι ισχυρισμοί
Ανάλυση των ισχυρισμών
Τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα χρησιμοποιούν ως βάση ισχυρισμούς της δημοσιογράφου Naomi Wolf που έγιναν σε διαδικτυακή εκπομπή. Η Naomi Wolf είναι γνωστή για τους συνωμοσιολογικούς της ισχυρισμούς σε μια πλειάδα θεμάτων ενώ έχει, και στο παρελθόν, προβεί σε ψευδείς ισχυρισμούς για θέματα που αφορούν την πανδημία και τους εμβολιασμούς. Η σχετική συνέντευξη της στην εκπομπή “War Room with Stephen Bannon” δημοσιεύθηκε στις 27 Απριλίου 2023.
Ισχυρισμοί περί παράκαμψης εθνικής κυριαρχίας και εθνικών διαδικασιών έγκρισης της ασφάλειας φαρμάκων από το έγγραφο του ΠΟΥ
Το πρώτο προσχέδιο της συνθήκης του ΠΟΥ στο οποίο αναφέρονται τα εξεταζόμενα άρθρα δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2023 και βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, ενώ αναμένεται να καταλήξει στην τελική του μορφή τον Μάιο του 2024.
Στο προσχέδιο αυτό, δεν αναφέρεται πουθενά ότι ο ΠΟΥ αποκτά μέσω του Γενικού Διευθυντή το δικαίωμα να επιβάλλει οδηγίες στα κράτη μέλη και τους πολίτες τους, όπως υποστηρίζουν τα εξεταζόμενα δημοσιεύματα. Αντιθέτως, στο προσχέδιο τονίζεται επανειλημμένα ο σεβασμός στην ανεξαρτησία του κάθε κράτους και στο δικαίωμα τους να αντιμετωπίζουν θέματα που αφορούν τη δημόσια υγεία, με όποιον τρόπο κρίνουν απαραίτητο.
Στη σελίδα 10 του εγγράφου, αναφέρεται ότι:
[Αρχικό κείμενο]
States have, in accordance with the Charter of the United Nations and the principles of international law, the sovereign right to determine and manage their approach to public health, notably pandemic prevention, preparedness, response and recovery of health systems, pursuant to their own policies and legislation, provided that activities within their jurisdiction or control do not cause damage to their peoples and other countries.
[Μετάφραση]
Τα κράτη έχουν, σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, το δικαίωμα να καθορίζουν και να διαχειρίζονται την προσέγγισή τους στη δημόσια υγεία, ιδίως την πρόληψη πανδημιών, την ετοιμότητα, την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των συστημάτων υγείας, σύμφωνα με τις δικές τους πολιτικές και νομοθεσίες, με την προϋπόθεση ότι ενέργειες εντός της δικαιοδοσίας τους δεν προκαλούν βλάβη στους πολίτες τους και σε άλλες χώρες.
Στο εν λόγω προσχέδιο, και στην ανανεωμένη του έκδοση (μέχρι τον Ιούνιο του 2023), δεν υπάρχει καμία αναφορά για “παράκαμψη των εθνικών διαδικασιών έγκρισης της ασφάλειας εμβολίων, γονιδιακών θεραπειών, ιατρικών συσκευών και διαγνωστικών”.
Αναφορά στις διαδικασίες έγκρισης των εν λόγω προϊόντων γίνεται στη σελίδα 15 του εγγράφου όπου αναγράφονται τα εξής:
[Αρχικό κείμενο]
1. The Parties shall strengthen the capacity and performance of national regulatory authorities and increase the harmonization of regulatory requirements at the international and regional level, including, as applicable, through mutual recognition agreements.
2. Each Party shall build and strengthen its country regulatory capacities and performance for timely approval of pandemic-related products and, in the event of a pandemic, accelerate the process of approving and licensing pandemic-related products for emergency use in a timely manner, including the sharing of regulatory dossiers with other institutions.
3. The Parties shall, as appropriate, monitor and regulate against substandard and falsified pandemic-related products, through existing Member State mechanisms on substandard and falsified medical products.
[Μετάφραση]
1. Τα συμβαλλόμενα μέρη θα ενισχύσουν την ικανότητα και την απόδοση των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και θα αυξήσουν την εναρμόνιση των ρυθμιστικών απαιτήσεων σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο συμπεριλαμβάνοντας, όπου αυτό είναι εφαρμόσιμο, συμφωνίες αμοιβαίας αναγνώρισης.
2. Κάθε συμβαλλόμενο μέρος θα χτίσει και θα ενισχύσει τις ρυθμιστικές του δυνατότητες για την έγκαιρη έγκριση προϊόντων που σχετίζονται με πανδημίες και, σε περίπτωση πανδημίας, θα επιταχύνει τη διαδικασία έγκρισης και αδειοδότησης για έκτακτη χρήση προϊόντων που σχετίζονται με πανδημίες, συμπεριλαμβανομένης και της κοινοποίησης των ρυθμιστικών φακέλων σε άλλους οργανισμούς.
3. Τα συμβαλλόμενα μέρη θα λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ενάντια σε αναποτελεσματικά και πλαστά προϊόντα που σχετίζονται με πανδημίες, μέσω των υφιστάμενων κρατικών μηχανισμών για αναποτελεσματικά και πλαστά ιατροφαρμακευτικά προϊόντα.
Συνεπώς, όχι μόνο δεν υπάρχει καμία αναφορά σε παράκαμψη των εθνικών διαδικασιών έγκρισης της ασφάλειας εμβολίων, γονιδιακών θεραπειών, ιατρικών συσκευών και διαγνωστικών, αντιθέτως, αναφέρεται ξεκάθαρα ότι το κάθε κράτος θα πρέπει να βελτιώσει τους εν λόγω μηχανισμούς και να τους αξιοποιήσει καταλλήλως. Για τους ισχυρισμούς που εξετάζουμε τοποθετήθηκε επίσημα και ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus όπως βλέπουμε σε σχετικό tweet από τον επίσημο λογαριασμό του ΠΟΥ στο Twitter.
[Μετάφραση]
Συγκεκριμένα, πρέπει να κάνουμε προσπάθεια για να καταπολεμήσουμε την παραπληροφόρηση σχετικά με την Συνθήκη της Πανδημίας που βλέπουμε να διαδίδεται σε πολλά κράτη-μέλη.
Δε πρέπει να μασάμε τα λόγια μας: η ιδέα ότι αυτή η συνθήκη θα οδηγήσει σε παραχώρηση εξουσίας των κρατών-μελών στον ΠΟΥ είναι απλά ψευδής είδηση. Πρόκειται για μια συνθήκη που θα συνάψουν τα κράτη-μέλη και θα εφαρμοστεί από τα κράτη μέλη σε συμφωνία με τους δικούς τους νόμους.
Στο έγγραφο αναφέρονται όντως προτάσεις που αφορούν την ισότιμη διανομή προϊόντων που σχετίζονται με πανδημίες, την προσωρινή αποποίηση πνευματικών δικαιωμάτων που αφορούν τα προϊόντα αυτά και τη διευκόλυνση της διανομής τους.
Ωστόσο, ενώ σκοπός της Συνθήκης είναι να δεσμεύσει τα κράτη-μέλη που θα συμμετέχουν ώστε να εφαρμόσουν τα σημεία της συμφωνίας, χωρίς να δίνεται εξουσία επιβολής των όρων της Συνθήκης στον ΠΟΥ, πολλοί αναλυτές εξέφρασαν ανησυχία πως η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε στο αρχικό προσχέδιο του Φεβρουαρίου δεν δέσμευε ουσιωδώς τα κράτη που θα το υπογράψουν.
Οι ίδιες και πιο έντονες ανησυχίες εκφράζονται και αναφορικά με την ανανεωμένη έκδοση του προσχεδίου, που δημοσιεύθηκε στις 2 Ιουνίου 2023 από τον ΠΟΥ. Στη νέα έκδοση έχουν γίνει αρκετές νέες προσθήκες και αλλαγές στις διατυπώσεις, πολλές εκ των οποίων καθιστούν ακόμη πιο εύκολο για τα κράτη-μέλη να αγνοήσουν συστάσεις που γίνονται μέσω της Συνθήκης.
Ισχυρισμός περί υποχρεωτικού εγκλεισμού και εμβολιασμού πολιτών στην Αυστραλία
Τα υπό εξέταση δημοσιεύματα συνεχίζουν αναφέροντας πως:
Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει, πως, αν αυτή η “Συνθήκη” περάσει, μπορεί αύριο να δούμε την κατασκευή στρατοπέδων καραντίνας σε κάθε πολιτεία. Μόλις έκλεισα το τηλέφωνο από μια διαδικτυακή ραδιοφωνική μετάδοση στην Αυστραλία. Το πνεύμα της χώρας έχει διαλύσει δεν έχουν πλέον δημοκρατία και υπάρχουν στρατόπεδα καραντίνας, όπου οι άνθρωποι μπορεί να σέρνονται έως και δύο χρόνια και να εμβολιάζονται παρά τη θέλησή τους και να κρατούνται μακριά από την υπόλοιπη κοινότητα, βάση της απόφασης των αρχών Δημόσιας Υγείας.
Στο προσχέδιο του ΠΟΥ δεν γίνεται απολύτως καμία αναφορά σε κατασκευή στρατοπέδων καραντίνας. Η λέξη καραντίνα εμφανίζεται μόνο μία φορά, στη σελίδα 21 του εγγράφου, όπου αναφέρονται τα εξής:
[Αρχικό κείμενο]
Towards this end, each Party shall: (a) incorporate into its laws and policies human rights protections during public health emergencies, including, but not limited to, requirements that any limitations on human rights are aligned with international law, including by ensuring that: […] (iii) people living under any restrictions on the freedom of movement, such as quarantines and isolations, have sufficient access to medication, health services and other necessities and rights.
[Μετάφραση]
Προς το σκοπό αυτό, κάθε συμβαλλόμενο μέλος θα: (α) ενσωματώσει στους νόμους και στις πολιτικές του την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των απαιτήσεων ότι κάθε περιορισμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι εναρμονισμένος με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των διαβεβαιώσεων ότι: […] (iii) οι άνθρωποι που ζουν με οποιουδήποτε είδους περιορισμούς στην ελευθερία μετακίνησής τους, όπως σε καραντίνες και απομονώσεις, θα έχουν επαρκή πρόσβαση σε φάρμακα, υγειονομικές υπηρεσίες και άλλα απαραίτητα αγαθά και δικαιώματα.
Επιπλέον, ο ισχυρισμός πως στην Αυστραλία υπάρχουν στρατόπεδα καραντίνας, όπου οι άνθρωποι μπορεί να σέρνονται έως και δύο χρόνια και να εμβολιάζονται παρά τη θέλησή τους είναι ψευδής.
Στην Αυστραλία, όντως υπήρχαν εγκαταστάσεις με σκοπό την απομόνωση (καραντίνα) πολιτών, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν και κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ωστόσο, σε αυτές τις εγκαταστάσεις επιβάλλονταν 14ήμερη καραντίνα σε ταξιδιώτες που έφταναν στην Αυστραλία από άλλα κράτη και πολίτες απο διαφορετικές περιοχές της Αυστραλίας. Οι εγκαταστάσεις αυτές ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν για την απομόνωση ανθρώπων επί 2 χρόνια ή/και για τον υποχρεωτικό εμβολιασμό τους, όπως ισχυρίζεται η Naomi Wolf.
Η Αυστραλία, παρότι κατάφερε να περιορίσει σημαντικά τους θανάτους από COVID-19 κατά την περίοδο εφαρμογής των μέτρων, έχει δεχτεί κριτική για κάποιες από τις επιθετικές πολιτικές της στην προσπάθεια περιορισμού της νόσου. Ωστόσο, όλοι οι σχετικοί περιορισμοί έληξαν επίσημα μέχρι τα τέλη Δεκεμβρίου του 2022.
Συμπέρασμα
Συνοψίζοντας, οι ισχυρισμοί περί “συνθήκης πανδημίας” του ΠΟΥ η οποία θα δίνει στον οργανισμό την εξουσία να επιβάλλει σαρωτικές οδηγίες στα κράτη μέλη και στους πολίτες τους οι οποίες θα ισοδυναμούν με κατάργηση της εθνικής κυριαρχίας και θα μπορούν να οδηγήσουν στην κατασκευή στρατοπέδων καραντίνας, είναι ψευδείς. Υπάρχει όντως προσχέδιο συνθήκης υπό συζήτηση και διαπραγμάτευση, αλλά στο προσχέδιο αυτό τονίζεται ο σεβασμός στην εθνική κυριαρχία των κρατών μελών και δεν περιλαμβάνεται καμία αναφορά περί κατασκευής στρατοπέδων καραντίνας.
Fact-checker ο οποίος καλύπτει ευρύ φάσμα θεματολογίας, εστιάζοντας περισσότερο στην ψευδοεπιστημονική παραπληροφόρηση.
